SOSYAL MEDYA AHLAKI
Zeynep ÇELİK
İletişim teknolojilerinde yaşanan gelişme sosyal medyayı gündelik hayatın bir parçası hâline getirdi. Hızlı ve etkili iletişim kanallarının çoğalması bir yandan bilgi edinme kanallarına ulaşımı kolaylaştırırken bir yandan da geleneksel ilişki biçimlerini yeni baştan dizayn etti. Erişim kolaylığı herkesi hizaladı. Maalesef bu hizalanma kolaycılığı, bilgi kirliğini de beraberinde getirdi. Yeni bir kültürel atmosferin de taşları döşenmiş oldu. Eğitim teknolojilerinden haberciliğe, sanattan edebiyata artık her şey sosyal medyayla kol kola yürümek zorunda. Peki, bu mecralar ciddi riskleri de barındırmıyor mu? Günlük hayatta kaçındığımız tecessüs, gıybet, linç kültürü gibi olumsuz davranışlar neden sosyal ağlar söz konusu olduğunda çok kolay alıcı buluyor? Ortam sanal ama zedelenen değerler maalesef gerçek. Hâlbuki yüce dinimiz İslam’ın Müslüman şahsiyete yüklediği anlam, değer ve sorumluluklar sanal dünyadan bağımsız değil. Sadece insanoğlu kaybettiği gerçeklik algısıyla sosyal medyayı yapay ve hakikatten beri görme yanılgısına düşüyor. Mesnetsiz sözler, mahremiyeti örseleyen paylaşımlar, hakaret, iftira gibi İslam ahlakına mugayir davranışlar… Bilhassa dinî alanda dolaşıma giren yanlış bilgiler... Bütün bunlar bir sosyal medya ahlakını zorunlu kılıyor.
Reel hayatta var olan görev ve sorumlulukların, kaçınılması gereken tutum ve davranışların sosyal ağlara yansıması noktasında insanlara rehberlik edecek bir eserin neşredilmesi zaruret olarak ortaya çıkıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı, sosyal medya ahlakı konusunda yüksek bir bilincin oluşmasına katkı sağlamak amacıyla alanında uzman isimleri bir araya getirerek Sosyal Medya Ahlakı kitabını okurların istifadesine sunmuştur. Prof. Dr. Soner Duman “Müslümanın Sosyal Medya Ahlakı” yazısında kul hakkını ve kişisel dokunulmazlığı merkeze alarak sanal ağlarda dikkat edilmesi gereken konulara değindi. Dr. Öğr. Üyesi Metin Eken, sosyal medyanın dönüştürücü etkisine mercek tutarak değişen mahremiyet algısını kaleme aldı. Sanal dünyada yaşanan kimlik krizine ışık tutan kalem ise Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Derviş Dereli oldu. Dereli “Dijital Kimlikler ve Dönüşen İnsani İlişkilerimiz” yazısıyla dijital kimliklerin inşasında örselenmiş gerçeklik algısının tezahürlerini irdeledi. Dr. Öğr. Üyesi Recep Emin Gül “Sosyal Medyada Bilgi Ahlakı”, Murat Kalıç “Çocuklarımıza ve Gençlerimize Sosyal Medya Ahlakı Kazandırmak” yazılarıyla kitapta yer alan diğer isimler. Eser, bütün veçheleriyle sosyal medya ahlakını masaya yatırarak okurlara, gençlere, sosyal medya kullanıcı olsun ya da olmasın çocuklarını bu mecraların olumsuzluklarından korumaya çalışan ebeveynlere kılavuzluk ediyor.