SON PEYGAMBER
HZ. MUHAMMED
Süreyya MERİÇ
Bir Müslüman için dinin asli kaynakları Kur’an ve sünnettir. Sünnet, en genel tanımıyla Hz. Muhammed’in söz ve fiillerini ihtiva eder. Bu nedenle Hz. Peygamber’in hayatı tefsirden İslam hukukuna kadar İslam âlimleri için bir araştırma alanı olmuş, ayrıca hadis ve siyer ilimleri neşet etmiştir. Hz. Muhammed’in (s.a.s.) hayatı İslam âlemi kadar gayrimüslimlerin de dikkatini çekmiştir. Dünyada yaşamı üzerine en fazla araştırma yapılan ve eser yazılan sayılı insandan biri olan Hz. Muhammed’in hayatı Müslümanlara örnekliği açısından da en fazla okunan kaynaklar arasındadır.
Prof. Dr. Eyüp Baş, Son Peygamber Hz. Muhammed kitabıyla, Peygamberimizin hayatını anlama ve anlatma çabasına katkıda bulunur. Yazarın ön sözde belirttiği üzere kitabın başında onun doğumu öncesinde yaşanan olaylar, Arabistan’ın sosyokültürel ve dinî durumu için uzun bir İslam öncesi tarihsel anlatım tercih edilmemiş, kitabın merkezine Hz. Peygamber alınmıştır. İlk iki bölümde, kronolojik olarak Hz. Peygamber’in hayatı Mekke ve Medine dönemi esas alınarak verilmiştir. Hz. Peygamber ile İslamiyetin yayılması ve insanların hem dinî hem kültürel alanda yaşadıkları değişim üçüncü bölümde işlenmiştir: “Hz. Peygamber (s.a.s.) döneminde Yaşanan Değişim- Onun Örnekliğinde Hayata Geçirilen Kur’anî Değerler” bölümü ile tarihsel anlatıda kopukluğa meydan verilmeden ahlaki öğretiler tek başlıkta toplanmıştır. Kan davasından ribaya, yetim malının gaspından kız çocuklarının diri diri gömülmesine kadar İslam öncesi Arap Yarımadası’nın içinde bulunduğu Cahiliye toplumunun âdetleri ile mücadele bu bölümün başat konusudur.
Her siyer kitabının merkezinde Hz. Peygamber’in örnek şahsiyeti yer alır. Onun toplumsal roller içerisinde kendini açık eden örnekliği kitapta “Çeşitli Yönleriyle Hz. Peygamber (s.a.s.)” başlığında verilmiştir. Bölümde yer alan ilk başlık “Hayatın İçinde Vahiy Alan Bir Kul Olarak Hz. Peygamber”dir. Kehf suresinin 110. ayetinde “De ki: Ben, yalnızca sizin gibi bir insanım. Şu var ki bana, ilahınızın, sadece bir ilah olduğu vahyolunuyor…” ifadesiyle Hz. Peygamber’in diğer insanlarla benzer özelliklere sahip olmakla birlikte vahiy alması yönüyle onlardan ayrıldığı ifade edilir. Hz. Peygamber’i tüm Müslümanlara örnek kılan; ilahi vahye bağlılığı, her dem haktan yana aldığı tavır, feraset ve basiretle yoğrulan söz ve fiilleridir.
Kitabın dikkat çeken bir diğer bölümü ise “Siyer-i Nebî’de Kim Kimdir?” kısmıdır. İlgili kısımda siyer anlatımında zikredilen isimler tek tek verilmiş, kısa hayat hikâyelerine değinilmiştir. Bu bölümle, okurun benzer isimler arasında zihninin karışmaması sağlanarak hem İslam ile şereflenen ve Hz. Muhammed’e İslam davasında yoldaş olan sahabeleri tanıma imkânı sunulmuş hem de Hz. Peygamber’in hak yolda mücadele ettiği kişilerin kimler olduğu bilgisi verilmiştir.