SANAT

Mehmet KAHRAMAN

Güzel bir resme baktığımızda ne hissederiz? Ya da harika bir müzik dinlediğimizde içimizde kıpırdayan şey nedir? Bir öykü, bir roman veya bir şiir okuduğumuzda hissettiğimiz o duyguyu nasıl tarif edebiliriz? O an yaşadığımız duyguları tarif edemesek bile içimizde bir şeylerin değiştiğini fark ederiz. Gündelik hayatın koşturmacasından biraz olsun uzaklaşmamızı sağlayan şeydir o: Sanat.

Sanat dediğimizde pek çok insan burun kıvıracak, anlamsız bakışlarla karşılayacaktır. Onların gözünde sanat ya anlamsız, boş bir uğraştır ya da elitlerin oyalandıkları bir alan. Oysa hayatımızın tam da ortasında değil mi sanat? Yeri geldiğinde duygularımızı, düşüncelerimizi, hayallerimizi onunla anlatmıyor muyuz? Öyleyse gelin sanat kelimesinin sözlük anlamına bakalım: “Bir duygu, tasarı ve güzelliğin anlatımında kullanılan yöntemler.”

Sanat dediğimizde resim, müzik, tiyatro, heykel gibi güzel sanatlar akla gelse de sanat, esas itibarıyla bir şeyi güzel yapmak demektir. Bugün güzel bir ev gördüğümüzde beğenimizi ifade etmek için “sanat bu” deriz. Veya lezzetli bir yemek yediğimizde aşçıyı onurlandırmak için “yemek değil resmen sanat bu” ifadesi de bir övgü cümlesi olarak yerini alır. Buna benzer pek çok örnek vardır hayatımızda; işini iyi, güzel yapan herkes için çekinmeden sanat icra ettiğini söyleyebiliriz. Sanat, bir şey yapmada gösterilen ustalık olduğu için beğenimizi, memnuniyetimizi, coşkumuzu ifade etmede en kullanışlı kelimedir.

Sanat kelimesinin kökenine baktığımızda da bunu görürüz. Arapça “sana’a” fiilinden türeyen kelime “bir şeyi güzel yapmak” demektir. Bir şey güzel yapıldığında karşı tarafa etki eder. Çalışılmamış, emek verilmemiş, zaman harcanmamış, üstünkörü bir iş güzel olmaz ve hâliyle alıcısına tesir etmez.

Güzel yapmak, güzeli aramak insanın fıtri bir ihtiyacıdır. İnsan güzelden etkilenir, çirkinden uzaklaşır. Güzellik yaklaştıran, çirkinlik ise uzaklaştırandır. Güzel söz, güzel davranış, güzel bakış; hepsi insanı oluşa hazırlar. Doğanın güzelliği kişiye yücelik duygusu verirken insan elinden çıkan estetik ise hoşlanma ve arınma duygusu yaratır. Bu nedenle insan, dokunduğu her şeyi güzelleştirmek ister. Resim, müzik, edebiyat… Kısacası sanatın imkânları hayatı güzelleştirmede en etkili araçlardan biridir.