Mustafa Mirza DEMİR
Peygamber Efendimizin (s.a.s.) dostlarının arasında, kendilerini ilim öğrenmeye adamış bir grup vardı ki bunlar, “arkadaşlar” anlamına gelen “ashab” ile “gölgelik” manasındaki “suffe” kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşturulan “ashab-ı suffe” tamlamasıyla isimlendirilirler. Çoğunluğu muhacirlerden, yoksul ve kimsesizlerden oluşan, ilim tahsil etmeyi hayatlarının vazgeçilmezi hâline getiren bu topluluk Mescid-i Nebi’nin giriş kısmında barınıyor, bütün vakitlerini Hz. Peygamber ile geçiriyorlardı. İlim tahsilinden başka meşgalesi olmayan, genellikle gündüzleri oruçla ve geceleri de ibadetle geçiren bu insanlara, Peygamber Efendimizin şu iltifatları çok kıymetlidir: “Ey ashab-ı suffe! Size müjdeler olsun ki her kim şu sizin bulunduğunuz hâl ve sıfatta olup bulunduğu durumdan razı olarak bana mülaki olursa o benim refiklerimdendir.” (Süyuti, Câmi’ul-ehâdis, 1: 107.)
Doç. Dr. Yaşar Akaslan’ın kaleme aldığı, Peygamber Efendimizin bu güzide dostlarının hayatlarından kesitler taşıyan Mescid-i Nebevi’nin Gölgesinde Ashab-ı Suffe, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları arasında yerini aldı. İlim ve irfan yolcusu Peygamber arkadaşlarını hikâye ederek satırlarına taşıyan Akaslan, eserin sunuş bölümünde, ashab-ı suffenin, Peygamber Efendimizin talim ve gözetiminde yetişmiş olmaları hasebiyle bizzat Allah Resulü’nün hayatını yansıtmaları bakımından ilk ve en önemli İslam âlimleri olarak nitelendirilebileceklerini belirtiyor.
Sayıları hakkında farklı rivayetler bulunan ashab-ı suffenin, hayatları ve hikmetli sözleri hakkında kaynak niteliği taşıyan bu eserde, sembolik olarak yirmi üç suffe ehlinin hayatından kesitler yer alıyor. Bu eserde, ömürlerini âdeta Hz. Peygamberin dizinin dibinde geçiren suffe ashabından bazı isimler; “Müezzinlerin Efendisi: Bilal-i Habeşi”, “Okçuların Serdarı: Sa’d b. Ebu Vakkas”, “Ümmetin Yalnız Adamı: Ebu Zer el-Gıfâri”, “Allah Resulü’nün Gölgesi: Abdullah b. Ömer”, “En Kârlı Tüccar: Suheyb b. Sinan”, “Peygamber Efendimizin Sırdaşı: Huzeyfe b. Yemân”, “Ümmetin Güvenilir Şahsiyeti: Ebu Ubeyde b. Cerrâh”, “Kur’an Muhafızı Bir Şehit: Salim Mevlâ Ebu Huzeyfe”, “Bir Peygamber Sevdalısı: Sevbân b. Bücdüd” ve “Resulüllah’ın Süvarisi: Mikdâd b. Esved” gibi vasıflarıyla birlikte başlıklandırılıyor. Eser, sunuş bölümü, yirmi üç başlık ve bir de kaynakça kısmından oluşuyor.
Kapsamlı bir araştırmanın ve titiz bir çalışmanın ürünü olan bu eserin; en güzel örnek olan İslam peygamberi Hz. Muhammed’in (s.a.s.) adım adım takipçileri ve sevgili arkadaşları olan bu kutlu şahsiyetlerin, peygamber iltifatlarına mazhar olmuş suffe ehlinin, bizlerce ve arkamızdan gelecek olan nesillerce tanınıp anlaşılmasına vesile olması temennisiyle…
İyi okumalar.