MELEKLERİN DUA EDİP İSTİĞFARDA BULUNDUĞU KİMSELER

Dr. Ahmet OĞUZ
Suudi Arabistan Cidde Din Hizmetleri Ataşesi


مَنْ دَعَا لِأَخِيهِ بِظَهْرِ الْغَيْبِ، قَالَ الْمَلَكُ الْمُوَكَّلُ بِهِ: آمِينَ، وَلَكَ بِمِثْلٍ

“Kim, (din) kardeşinin gıyabında onun için dua ederse onun yanındaki görevli melek şöyle der: ‘Âmin, (din kardeşin için istediğin) hayrın bir misli de senin olsun.’”

(Müslim, Zikir, 87 [2732].)

Melekler, farklı suretlere girebilen ve duyularla algılanamayan nurani varlıklardır. (Cürcani, et-Tarifat, “melek” md.). Melek inancı, Kur’an-ı Kerim’de (Bakara, 2/285; Nisa, 4/136.) ve tevatür derecesine ulaşan hadislerde (Buhari, İman, 37 [50]; Müslim, İman, 1 [8].) İslam’ın inanç esasları arasında sayılmıştır. İnsanlar topraktan (Hicr, 15/26.), cinler ateşten (Hicr, 15/27.), melekler ise nurdan yaratılmıştır. (Müslim, Zühd, 60 [2996].) Melekler yiyip içmezler (Hud, 11/69-70; Zariyat, 51/24-28.), erkeklik ve dişilikleri yoktur; evlenmez ve çocuk sahibi olmazlar. (Kamil Güneş, Meleklere İman, DİB Yayınları, s. 17 vd.), yaratılışları gereği Allah’a itaat eder ve asla isyan etmezler. (Nahl, 16/50; Tahrim, 66/6.)
Müminlerin yaptığı salih ameller, Allah’ın rızasını kazandırdığı gibi meleklerin de o amelin sahibine dua etmelerine vesile olmaktadır. Meleklerin dua edip istiğfarda bulunduğu kimseler çok olup bazıları şunlardır:
1- Abdestli olarak uyuyan kimse. Bu konuda Hz. Peygamber (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: “Kim abdestli olarak uyursa gece boyunca bir melek onun yanında olur. Bu kişi geceleyin ne zaman uyanırsa melek şöyle dua eder: ‘Allah’ım! Falanca kulunu bağışla, çünkü o, abdestli olarak uyudu.’” (Beyhaki, Şu‘abü’l-iman, 4/283-284 [2526].)
2- Namaz sonrası mescitte bekleyen kimse. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s.) şöyle buyuruyor: “Kul, namaz kıldığı yerde (bir sonraki) namazı beklediği ve namaz kıldığı yerden ayrılmadığı veya abdestini bozmadığı müddetçe (sevap bakımından) namazda sayılır ve melekler onun için şöyle dua ederler: ‘Allah’ım! Ona mağfiret eyle. Allah’ım! Ona merhamet eyle.’” (Müslim, Mesacid, 274 [649].) Başka bir hadiste ise herhangi bir namazı kılıp yerinden ayrılmayan kişinin de meleklerin duasına mazhar olacağı bildirilmiştir. (İbn Hanbel, Müsned, 2/391 [1219].) Buna göre söz konusu mükâfattan hastalık vb. mazeretten dolayı camiye gidemeyip evinde namaz kılanların da yararlanabileceği ümit edilmektedir. Zira ameller niyetlere göredir (Buhari, Eyman, 23 [6689]; Müslim, İmaret, 155 [1907].)
3- Birinci safta namaz kılanlar. Cemaatle namaz kılmak faziletli olmakla beraber (Buhari, Ezan, 30 [647]; Müslim, Mesacid, 272 [649].) camiye erken gidip ilk safta yer almanın ayrı bir üstünlüğü vardır. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s) şöyle buyuruyor: “Şüphesiz Yüce Allah ve melekleri, namazı ön safta veya ön saflarda kılan kimselere salat ederler...” (Müsned, 30/315 [18364].) Allah’ın salat etmesi, O’nun kuluna rahmet etmesi; meleklerin salât etmesi ise dua ve istiğfarda bulunmaları anlamına gelir. Başka bir hadiste şöyle buyurulmuştur: “İnsanlar ezan okumanın ve namazda birinci safta bulunmanın ne kadar faziletli olduğunu bilselerdi sonra bunları yapabilmek için kura çekmek zorunda kalsalardı kura çekerlerdi…” (Buhari, Ezan, 9 [615]; Müslim, Salat, 129 [437].)
4- Saflardaki boşlukları dolduran kimseler. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s.) şöyle buyuruyor: “Allah ve melekleri, safları dolduran kimselere salat ederler. Her kim saftaki bir boşluğu doldurursa, bundan dolayı Allah da onu bir derece yükseltir.” (İbn Mace, İkametü’s-salavat, 50 [995].)
5- Sabah namazından sonra zikreden kimse. Allah Resulü (s.a.s.) şöyle buyurmaktadır: “Kim, sabah namazını kıldıktan sonra namaz kıldığı yerde oturursa (Allah’ı zikrederse), melekler ona dua ederler. Meleklerin duası şöyledir: ‘Allah’ım! Ona mağfiret eyle, Allah’ım! Ona merhamet eyle.’ Kim de (namaz kıldıktan sonra bir sonraki) namazı beklerse melekler ona da dua ederler…’” (Müsned, 2/407 [1251].) Bu mükâfat başka hadiste şöyle zikredilmektedir: “Kim sabah namazını cemaatle kılar, sonra namaz kıldığı yerde oturup güneş doğuncaya kadar Allah’ı zikreder (kerahet vakti çıktıktan) sonra da iki rekât namaz kılarsa bir hac ve umre yapmış gibi sevap kazanır.” Hadis ravisi Enes dedi ki: “Resulüllah (s.a.s.), ‘Eksiksiz tam bir hac ve umre sevabı kazanır.’ buyurdu.” (Tirmizi, Ebvabü’s-salat, 412 [586].)
6- Sabah ve ikindi namazını cemaatle kılan kimse. Resulüllah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: “Gece ve gündüz melekleri, sabah ve ikindi namazlarında bir araya gelirler. Melekler sabah namazında toplanır, sonra gece melekleri (Allah’ın huzuruna) yükselir ve gündüz melekleri (yeryüzünde) kalır. Aynı şekilde melekler ikindi namazında toplanır, sonra gündüz melekleri (Allah’ın huzuruna) yükselir ve gece melekleri (yeryüzünde) kalır. Rableri onlara sorar: ‘Kullarımı nasıl bıraktınız?’ Onlar da şöyle derler: ‘Yanlarına vardığımızda namaz kılıyorlardı, yanlarından ayrıldığımızda da namaz kılıyorlardı, onları kıyamet gününde bağışla!’’” (İbn Huzeyme, Sahih, 1/165 [322].)
7- Hz. Peygamber’e (s.a.s.) salat ve selam getiren kimse. Resulüllah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: “Kim bana salavat getirirse salavat getirdiği müddetçe melekler de ona dua ederler. Öyleyse kul, ister az isterse çok salavat getirsin.” (Müsned, 24/451 [15680].) Başka hadislerde ise şöyle buyrulmuştur: “Kıyamet günü insanların bana en yakını, bana en çok salavat getirendir.” (Tirmizi, Vitir, 21 [484].); “Gerçek cimri, yanında anıldığım hâlde bana salavat getirmeyen kimsedir.” (Tirmizi, Deavat, 100 [3546].)
Meleklerin dua ettiği kimseler bunlarla sınırlı değildir. Nitekim başka hadislerde geçtiği üzere melekler, Müslüman kardeşine gıyabında dua eden (Müslim, Zikir, 87-88 [2732-2733].), malını Allah yolunda infak eden (Buhari, Zekât, 27 [1442]; Müslim, Zekât, 57 [1010].), sahura kalkan (Müsned, 17/150 [11086].), ilim öğrenen (Ebu Davud, İlim, 1 [3641].), ilim ve faydalı şeyler öğreten (Tirmizi, İlim, 19 [2685].) ve hasta ziyaretinde bulunan kişilere de dua ederler (Müsned, 2/ 277 [975].) Rivayet edildiğine göre Ebu’d-Derda’nın Allah için sevdiği üç yüz altmış dostu varmış ve onlara namazda dua edermiş. Eşi bunun sebebini sorunca şöyle cevap vermiş: “Bir kimse, (din) kardeşinin gıyabında onun için dua ederse Allah onun için iki melek görevlendirir. Bu melekler ‘(Âmin), aynı şeyler sana da verilsin.’ diye dua ederler. Öyleyse meleklerin bana dua etmesini istemez miyim?’” (Zehebi, Siyeru A‘lami’n-nübela’, 2/351.)
Sonuç olarak; melekler, muhtelif salih amellerden dolayı hoşnut olup sahibine dua ederler. Bu nedenle, hayatımızı bu amellerle süsleyerek meleklerin duasını almaya gayret etmeliyiz. Yüce Allah cümlemizi, rızasına uygun ve meleklerin dua ve istiğfarına vesile olan salih amellere muvaffak eylesin.