KALANŞO
Kalanşo (Kalanchoe), yaklaşık 125
türden oluşan, etli yapraklı, tropikal çiçekli, Madagaskar’a özgü bir bitkidir.
Sadık bir arkadaştır, parlak ve uzun ömürlü çiçekleri ile dekoratif amaçlı yetiştirilen bitkilerdendir. Fazla ilgi beklemez, yerini kolay kolay yadırgamaz. Yaşadığı yere kolayca uyum sağlar, sağlam ve toleranslı bir bitkidir. Bitki yetiştirme konusunda deneyimi olmayan, günlük koşuşturmalardan zaman bulamayan bitkiseverler için ideal bir bitkidir.
Kalanşo, direkt güneş almadığı sürece yüksek seviyede parlaklığı tolere eder ancak düşük ışıklı yerlere de hayır demez. Yaz aylarında gölgede ve mümkünse rüzgârdan korunaklı bir alanda açık havada da yaşayabilir. Optimum gelişim için 15-20 °C sıcaklık gereklidir ancak gölgede ise ve bulunduğu yerin nemi yeterliyse daha yüksek ısıya dayanabilir.
Kalanşo çiçeği turuncu, pembe, beyaz, sarı gibi renklerde çiçekleriyle iç mekânlara en çok yakışan bitkilerdendir. Kalanşoların renklerine göre değişik anlamları vardır. Beyaz renkli çiçeklere sahip kalanşolar, “barış” ve “özür dilemek” anlamlarını taşırken sarı renkli kalanşo çiçekleri “geçmiş olsun” anlamını ifade eder. Pembe renkli kalanşolar
“mutluluk dilemek” ve “tebrik” anlamları taşımaktadır. Kırmızı kalanşolar ise aşkı ve sevgiyi ifade eder.
Kalanşonun birçok türü vardır. Örneğin kalanchoe blossfeldiana en yaygın kalanşo türlerindendir. Farklı renk ve çeşitleri mevcuttur. Uygun koşullar altında yıl boyunca çiçek verebilen bu türün doğal çiçek açma dönemi ilkbahardır.
Kalanşo manginii çanı andıran sarkan çiçekleri ve sulu yapraklarıyla tanınan kalanşo türüdür. Gösterişli bir görünüme sahip olan bu türün çiçeklerini uzun süre koruması aldığı ışık ve nem oranına bağlıdır. Bu türler gibi birçok kalanşo türü vardır.
Işık İsteği
Kalanşoların iyi çiçek açabilmeleri için gün içerisinde 6-8 saat arasında dolaylı yoldan güneş görmesi gerekir. Sonbahar ve kış dönemlerinde ise günde 14 saat karanlıkta kalmaları gerekir. Altı hafta sürmesi gereken bu döngü kalanşoya çiçek açması için enerji verir. Kalanşonun ışık isteğindeki en önemli detay ışığı aldığı yöne doğru eğilmesidir. Bu nedenle ara sıra bitkinin yönünü çevirmek gerekir.
Budama
Yıl boyunca bitki üzerinde bulunan ölü veya kahverengi yapraklar temizlenmelidir. Budama bitki çiçek açtıktan sonra yapılmalıdır. Çiçekler kenarlarda kahverengileşmeye başladığında veya rengi solmaya başladığında budanmalıdır. Bu tür solmuş çiçekleri bırakırsanız, kendiliğinden düşmezler ve yeniden çiçek açmaya çalışmazlar.
Toprak Seçimi
Kalanşolar iyi drene edilmiş, humuslu topraklarda yetişir.
Sulama
Suyu çok sevmezler. Bu nedenle yaz mevsiminde haftada bir defa kışın ise daha az sıklıkla sulamak yeterlidir. Kalanşolar sulanırken su oda sıcaklığında olmalıdır.
Nem İsteği
Kalanşolar nem oranından fazla etkilenmezler ancak sıcaklık önemlidir. Bitki eğer dış ortamda bırakılırsa don ile karşılaştığında öleceği bilinmelidir. 15-20 °C (en az 12 °C) sıcaklık bitki için uygundur, gölgede ve ortam nemi yeterli ise ısıdan korkmaz.
Kışın sıklıkla açılan pencere ve kapıların yanına, radyatörlerin veya diğer ısı kaynaklarının yakınına yerleştirilmemelidir
Gübreleme
Bu bitkiler genellikle gübreye ihtiyaç duymazlar. İç mekânda yetiştirilen kalanşolara ilkbahar ve yaz mevsiminde ayda bir kez gübre verilebilir. Bitki az çiçeklenirse fosfor içeren gübre kullanılabilir.
Çoğaltma
Kalanşolar çelikleme yöntemiyle ve yapraktan çoğaltma yöntemi ile çoğaltılabilir. Çelikleme yönteminde en az 3-4 cm uzunluğunda bir dal bitkiden kesilir ve köklenene kadar suda bekletilir veya direkt toprağa dikilir. Köklenme gerçekleştiği zaman uygun bir toprak karışımının bulunduğu saksıya dikilir. Çoğaltılan kalanşo çiçeğine yılda bir kez vitamin verilebilir. Yapraktan çoğaltırken ise etli, orta boy bir kalanşo yaprağı kökünden, hafifçe kıvırarak koparılır ya da kesilir. 1-2 gün kadar hava alan bir yerde bekletilir ardından kesim yeri aşağı gelecek biçimde bir bardağa konulur ve yaprağın 1-2 cm’lik kısmına gelecek kadar su eklenir. Köklendikten sonra uygun bir saksıya dikilir. Yaprağın yalnızca alt kısmının suda olması önemlidir.
Hastalıklar
Kalanşo yetiştirmek kolaydır ancak doğru biçimde sulanmadıklarında ve yüksek sıcağa maruz kaldıklarında çeşitli sorunlar baş gösterebilir. Örneğin külleme hastalığı yoğun nemde ve güneşin yetersiz olduğu dönemlerde oluşan bir mantardır. Hastalığın yayılmaması için bitkinin hastalıklı yerlerini kesip mantar ilacı kullanabilirsiniz. Bunun yanı sıra sinek ve yaprak altı böcekleri de olabilmektedir. Bunlar için en etkili ilaçlar ev ortamında yetiştirildiklerinden dolayı kimyasal madde içermeyen biorganik özel bitki ilaçlarıdır. Sirkeli su püskürtmek de alternatif bir mücadele yöntemidir.
Kalanşoların bilinen birden fazla faydası vardır. Alternatif tıbbın yanında geleneksel tıpta da fazlaca kullanılır. Bitki, açık yaralar için en etkili yara iyileştirici özellikleri taşır. İltihap ve mikroplar için de rahatlıkla kullanılabilir. Kalanşonun yapraklarının losyon ve kremlerde de kullanıldığı bilinmektedir.