Kahve Molası
Gülsüm KARAPINAR
MERAK EDİYORUM
Kafein Kahve Çekirdeklerinden Nasıl Uzaklaştırılır?
Kahve çekirdeğinin türüne ve işlenme yöntemine bağlı olarak değişmekle birlikte bir bardak kahve yaklaşık 50-150 mg kafein içeriyor. Olumsuz etkileri nedeniyle kahve çekirdeklerinin içindeki kafein farklı yöntemler kullanılarak uzaklaştırılıyor.
Önceleri kahvenin içindeki kafeini ayırmak amacıyla insan sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olan farklı kimyasal maddeler kullanılıyordu. Günümüzde ise çoğunlukla diklorometan ve etil asetat (Farklı meyve ve sebzelerde doğal olarak bulunan bir madde) tercih ediliyor. Bu çözücüler, buharda bekletilmiş kahve çekirdekleriyle karıştırılıyor. Ancak kahvedeki kafeinin büyük kısmının ayrılabilmesi için işlemin birkaç kez tekrarlanması gerekiyor.
Diğer yöntem, suyla özütleme. Kahve çekirdekleri sıcak suyla karıştırılıyor. Bu süreçte kafein ve suda çözünen diğer maddeler kahve çekirdeklerinden ayrılıyor. Çözelti daha sonra kafein moleküllerini yüzeyde tutarak çözeltiden ayrılmalarını sağlayan aktif karbonla karıştırılıyor.
Bir başka yöntem, karbondioksitle özütleme. Yüksek basınç altında sıkıştırılarak sıvı hâle getirilmiş karbondioksit, kahve çekirdekleriyle karıştırılıyor. Bu karışım ısıtıldığında akışkan hâle geçen karbondioksit kahvenin içinde bulunan kafein moleküllerini çözüyor. Bu yöntem sayesinde kahvenin içindeki kafeinin % 97-% 99’u uzaklaştırılabiliyor.
TAKVİM YAPRAĞI
Türk lirasından altı sıfır atıldı.
(1 Ocak 2005)
Soyadı kanunu yürürlüğe girdi.
(2 Ocak 1936)
Arif Nihat Asya vefat etti.
(5 Ocak 1975)
Darülaceze kuruldu.
(20 Ocak 1895)
Televizyon icadı resmî olarak
ilk kez tanıtıldı.
(26 Ocak 1926)
YASADAN YAŞAMA
5237 TCK Madde 106- Tehdit
(1) Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Mal varlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aya kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur.
(2) Tehdidin;
a) Silahla,
b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hâle koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,
c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,
d) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi hâlinde, fail hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(3) Tehdit amacıyla kasten öldürme, kasten yaralama veya malvarlığına zarar verme suçunun işlenmesi hâlinde,
ayrıca bu suçlardan dolayı ceza verilir.
BİR ACAYİP KELİME
Gayzer
Gayzerler, sıcak su buharının yer altından yüzeye doğru fışkırarak çıktığı yer kabuğundaki açıklıklardır. Bu oluşumlara dünya üzerinde sadece birkaç bölgede rastlanır. Dünya dışında da gezegenlerde ve uydularda iç sıcaklığın suyu ve buzu ısıttığı görülebilir. Gayzerler, genellikle volkanik olarak aktif bölgelerde bulunur. Dünya’daki en ünlü gayzerler; Amerika’da (Wyoming), İzlanda’da (Stokkur Gayzeri) ve Afrika’dadır (Danakil Çöküktüsü).
Yüzeyden aşağı doğru sızan sular, yer altında sıcak magma ile karşılaştığında ısınmaya başlar. Ancak burada basınç çok yüksek olduğundan sıcaklığı artan su gaza dönüşemez. Kanalın üst kısımlarında basınç ve sıcaklık daha düşük olduğundan bu bölgedeki sular gaz hâline dönüşmeye başlar. Buharlaşma devam ettikçe basınç azalır ve alt kısımlardaki sular da gaz hâle geçebilir. Yukarı doğru ilerledikçe su baharı küreciklerinin hacimleri artar ve belli bir noktadan sonra bu kürecikler, üzerlerindeki suyu yukarı doğru iterek sıcak su-buhar karışımını yüzeyden metrelerce yükseğe fışkırtır.
Gayzerler son derece verimli ısı ve elektrik kaynaklarıdır.
EĞRİSİ DOĞRUSU
Kollektif Kolektif
İlüzyon İllüzyon
Sellektör Selektör
Kollej Kolej
Koleksiyon Koleksiyon