KİTAPLIK

İSLAM KARDEŞLİĞİ

Zeynep ÇELİK

Yüce Allah, insanlığı yaratılışta kardeş kılmış, Kur’an-ı Kerim’de de bu hususu dile getirerek, hiçbir insanın bir diğerine üstün olmadığını, üstünlüğün ancak takvada olduğunu vurgulamıştır. Ne ten renkleri ne doğdukları coğrafya ne de sosyokültürel durumları bir insanı diğerinden ayrıcalıklı yapmaz, yapamaz. İslam’ın öngördüğü kardeşlik; bütün çağları, coğrafyaları, dil ve renkleri aşan bir hüviyettedir. Bu kardeşliğin dayanak noktası da merhamet, adalet, iyilik gibi evrensel ahlak ilkeleridir. İlahi kelamda, hilkatte kardeş olan âdemoğlundan kardeşlik hukukuna riayet etmesi beklenir. Bütün peygamberler de yaratılışta kardeş olan insanlığı iman noktasında da kardeş kılmak için yeryüzüne gönderilmiş elçilerdir. Son peygamber Hz. Muhammed’in (s.a.s) hayatına baktığımızda da iman ve ahlak noktasında kardeşlik bilincine sürekli vurgu yaptığını, birçok hadisinde Müslüman’ın din kardeşine veya bir başkasına zulmedemeyeceğini, haksızlık yapamayacağını dile getirdiğini görürüz. Peygamberimiz (s.a.s.), Müslüman’ı, din kardeşini en az kendi nefsi kadar düşünen biri olarak tarif etmiş, “Sizden biri, kendi için istediğini (Müslüman) kardeşi için de istemedikçe (gerçek anlamda) iman etmiş olmaz.” (Tırmızi, Sıfatu’l-kıyâme, 59) buyurmuştur.

Neşrettiği yayınlarla toplumsal birlik ve beraberliğe, dayanışma ve yardımlaşmaya katkı sunan Diyanet İşleri Başkanlığı, İslam Kardeşliği kitabını okurlarıyla buluşturarak kardeşlik hukukunun önemine bir kez daha değindi. Prof. Dr. Enbiya Yıldırım’ın kaleme aldığı eser, öncelikle “Kardeşlik Deyince Anlamamız Gereken”lerle başlıyor. Ardından “Görevler” bölümünde kardeşlerin birbirinin hukukunu gözetmesi gerektiğini vurguluyor. Kardeşlik sorumluluk demektir ve bir Müslüman bu sorumluluğun gereği olarak kardeşlik ilişkisini menfaat ve çıkardan uzak, haset, kibir, alay gibi kötü hasletlerden ari kurmalıdır. İyilik, isar gibi ahlaki erdemlerle bezemelidir. Cemaatle yahut toplu olarak yapılan ibadetlerin kardeşlik bilincine sunduğu katkıları dile getiren yazar İslam kardeşliğinin aynı zamanda bir güç birliği olduğunu da vurgular.

Kitabın önemli bir bölümü de “İslam Kardeşliğinin Önündeki Engeller”e ayrılmıştır. Lokal tartışmalar, ırkçılık, mezhep ve ekol tartışmalarının zararları anlatılmıştır. Din anlayışını ideoloji hâline getirmenin insanları ayrıştıracağının altı çizilerek atılması gereken adımlar da ayrı bir başlık altında verilmiştir. Müslümanlar kardeşliği pekiştirmek için her fırsatı değerlendirmeli, çocuklar sevgi ve saygı ile tesis edilen bir ortamda büyütülmelidir. Enbiya Yıldırım ayrıca “Tarihte Kardeşlik” başlığıyla “Resulüllah’ın Medine’de Gerçekleştirdiği Kardeşlik: Muâhât”ı anlatarak günümüzden kardeşlik örnekleriyle okuruna seslenmiştir.