İMAN KUL OLMA BİLİNCİ


Süreyya MERİÇ


İslam dini iman, amel ve ahlak esasları üzerine bina edilmiştir. Bu üç kavram arasındaki kopmaz bağ, hayatı anlamlı ve yaşanılır kılar. İnsanoğlu hem Yaradan’la hem diğer insanlarla hem de mahlukatla ilişkilerini bu üç esas üzere tanzim eder. Dil ile ikrar ve kalp ile tasdikin ardından neşet eden iman ki ameller onun üzerinde yükselir. Bu ameller, varlığını sarsılmaz bir imandan alırken aynı zamanda onun mahfazası olur. İman ve amel birlikteliği güzel ahlakı doğurur, böylelikle yeryüzü mamur edilir.

İman meselesi ile ilişkili kavramlardan biri de hidayettir. Kur’an-ı Kerim’de farklı biçimlerde üç yüzü aşkın yerde geçen hidayet Allah’a izafe edilir. Aynı kökten gelen ihtida ise insanın kendi iradesiyle yaptığı tercihleri ifade etmek için kullanılır. Dolayısıyla hidayette, Rabb’in lütfu bizi vahiyle muhatap kılarak doğru yolu göstermesiyken insanın sorumluluğu ise ihtida ederek doğru yolu seçmek, istikametten ayrılmamaktır. “Amentü” denildikten sonra bütün bir ömrü Rabb’in huzurunda olduğu bilinciyle yaşamaktır.

Diyanet İşleri Başkanlığınca neşredilen İman Kul Olma Bilinci, iman meselesine temas ederek iman-amel-ahlak birliğini ele alır. Kitabın ilk yazısında kavramsal çerçeve ortaya konulur. Prof. Dr. Rahmi Yaran “Amentü, İman Ettim” yazısıyla İslam dininin amentüsünü okurlarımız için açıklar. Kelime-i şehadet ve kelime-i tevhidin manasına nazar ederek iman esaslarını genel hatlarıyla ortaya koyar. Prof. Dr. İlyas Çelebi “İnanmak ve İnanca Göre Yaşamak” yazısında ibadât ve muamelât meselelerine değinir. Doç. Dr. Yakup Bıyıkoğlu “Vahyin Nüzul Sistematiği Bağlamında İmana Bakış”ı bizlere aktarır. Prof. Dr. Enbiya Yıldırım “Kutlu Elçinin Dilinden İman” yazısıyla Hz. Peygamber’in insanlığa dünya ve ukba saadeti olarak sunduğu son dinin, onun örnekliğinde öğrenildiğinin altını çizer. Semavi dinlerdeki iman meselesine bakışı ise Prof. Dr. Ömer Faruk Harman “Yahudilik ve Hristiyanlık’ta İman Esasları” yazısıyla aktarır. İman Kul Olma Bilinci kitabında ayrıca Prof. Dr. Fethi Kerim Kazanç “İman Etrafında Kelâmî Tartışmalar: İmanî Konuların Kelâm İlmi Açısından Değerlendirilmesi”, Prof. Dr. Kamil Güneş “İman Etrafındaki Tartışmalar” yazılarıyla yer alır.

Dinin sadece uygulama esaslarından müteşekkil olmadığını, onun özünde sevginin bulunduğunu idrak eden mümin için her bir ibadet Yaradan’ıyla bir buluşmadır. Prof. Dr. Ekrem Demirli “İmanın Tefsiri Olarak Aşk” yazısıyla Anadolu irfan geleneğinin iman ve aşk ilişkisi üzerine bakışını okurlarımız için özetler. İmanın özünü teşkil eden tevhid anlayışı, insan hayatının tüm veçhelerinde makes bulur. Öyle ki Türk-İslam sanatlarında da tevhidin izlerini sürmek mümkündür. Prof. Dr. Ahmet Karataş “Türk-İslam Edebiyatında Ana Hatlarıyla Tevhid Anlayışı: Mende Olan Âşikâr Sendin” yazısıyla sanata yansıyan hakikati gözler önüne serer.