HELAL HARAM DUYARLILIĞI
Zeynep ÇELİK
Dünyevileşmenin ve sekülerleşmenin etkisi altında örselenen dinî değerlerden biri de hiç kuşkusuz helal haram duyarlılığı. Sarkacın insanın aleyhine bozulduğu, hassasiyetlerin zedelendiği dünyada Allah’ın bağışlamasına güvenip bununla kendi nefsini aldatanlar günah işlemekte bir beis görmedikleri gibi, ısrarcı da davranmakta. Hâlbuki Müslüman bilinci tüm yaşantısında helal ve haram çizgisine riayet etmeli hatta şüpheli şeylerden dahi uzak durarak mutmain bir kalple Allah yolunda ilerlemelidir.
Helal ve haram birbirinin sınırlarını çizen ve birbirini tanımlayan kavramlardır. Helal, yüce Allah’ın rızasına uygun, insanın temiz fıtratını da koruyan söz ve davranışlardır. Haram ise bunun karşısında yer alır. Haramlardan kaçınmak toplumsal hayatın dirlik ve düzeni için elzemdir. Fakat kimi zaman yaşanan bilgi kirlilikleri nedeniyle pek çok iyi niyetli inanan dinî alanda istismar edilebiliyor. Helal ve haram arasındaki çizgi kötü niyetli insanlar eliyle flulaştırılıyor.
Diyanet İşleri Başkanlığı, bu gibi aksaklıkları bertaraf etmek ve toplumu sahih dinî bilgiyle buluşturmak için, Helal Haram Duyarlılığı kitabını neşrederek okurlarının istifadesine sundu. Prof. Dr. Ali Erbaş’ın “Helal Hayat” başlıklı makalesiyle yer aldığı eser, kolektif bir çalışmanın ürünü. Erbaş, “kendisini dünyada salaha, ahirette felaha ulaştıracak yol işaretlerini gör(e)meyip kaçıran ve bunun sonucunda da bunalımlara maruz kalan insanoğlu için hayatı anlamlı kılacak yegâne kurtuluş reçetesi”nin öze, fıtrata, hakikate dönüş olduğunu dile getirdi. Prof. Dr. Huriye Martı, helal haram duyarlığının temelinin ailede atıldığını vurguladığı yazısında çocuklarımızı dinî hassasiyetlerle yetiştirmenin önemine değindi: “Helal ile Dost, Haram ile Küs Bir Aile Olmak”
Helal haram çizgisinde kimi zaman sehven ama çoğu zamanda art niyetle meydana gelen aşınmalara ise Dr. Abdülkadir Erkut değindi. “Helal Haram Duyarlılığında Aşınma” yazısında Erkut, bilhassa Rabbin mağfiretinin nefsi aldatmada kullanılması tehlikesine dikkat çekti: “Dinî değerler dünyevileşmenin cenderesi altında etkisizleşmiş, helal haram duyarlılığı aşınmış, artık haramlar kolayca işlenir hâle gelmiştir. Günahları pervasızca işlemekte ve Allah’ın mağfireti ile kendilerini aldatmaktadırlar. Allah’ın emirlerini temelsiz yorumlarla tevil etmekte, dini tahrif etmektedirler.” Haramlara dikkat edilmeden sürülen bir hayatın sadece bireysel değil toplumsal hayatı da etkileyeceği ve maalesef güven ortamını zedeleyerek kaosa kapı aralayacağını ifade eden bir yazı ise Prof. Dr. İbrahim Hilmi Karslı’nın kaleminden: “Haram Lokma ve Toplumsal Kaos” Prof. Dr. İ. Hakkı Ünal “Helal Haram Endişesi”, Dr. Mustafa Çakır “Ticarette Helal Haram Hassasiyeti”, Prof. Dr. Mehmet Zeki Aydın “Helal Çizgisinde Hayat” yazılarıyla kitaba katkı sunan diğer isimlerden.