Zeynep ÇELİK
Tefsir ilmi, Kur’an-ı Kerim’i anlama çabasının bir sonucudur. Hatta hadis, İslam tarihi, kelam gibi İslami ilimler de ilahi kelamı daha iyi anlamak adına tefsir ilminden neşet etmiştir. Bu ilim, Hz. Peygamber’in (s.a.s.) vahiy süreciyle başlamıştır. İnsan hayatını dizayn etmesi için gönderilen vahyi, doğru okunması ve anlaşılması için ilk açıklayan da Hz. Muhammed (s.a.s.) olmuştur. İnsanlık için en büyük nimet, vahye muhatap olmaktır; dolayısıyla ilahi kelamın nazil olmaya başladığı o ilk andan itibaren Müslümanlar Kur’an’ı Kerim’i rehber edinerek onu okuma ve anlama gayretini devam ettirmişlerdir.
Diyanet İşleri Başkanlığı da Müslümanların Kur’an-ı anlama gayretlerinde onlara rehberlik edecek eserler neşretmeye devam etmektedir. Dr. Öğr. Üyesi Sema Çelem’in kaleme aldığı Bir Ayet Bir Yorum, bu çabanın bir sonucudur. Diyanet Aile Dergisi’nde aynı isimle tefrika edilen yazılar kitaplaşarak okurların istifadesine sunulmuştur. Eser, vahyin hayata yansımalarının izini sürmekte, ayetlerin ışığında bugünün insanına seslenmekte, ilahi vahyin açtığı pencereden bakarak güncel konular üzerinde bir kez daha düşünmeyi salık vermektedir. Aynı zamanda Kur’an ayetlerinin bağlamından koparılmadan indiriliş sebebi dikkate alınarak özünde taşıdığı mesajın akıcı ve anlaşılır bir üslupla aktarılmasını amaçlamaktadır. “Kur’an’ın Terk Edilmesi”nin insan ruhunda açacağı onulmaz yaralara işaret eden kitapta çeşitli konular ayetlerin ışığında değerlendirilmiştir. Örneğin “İhsan Makamı”, Bakara suresi 112. ayetin rehberliğinde ele alınır: “Bilakis, kim güzel niyet ve davranış sahibi olarak kendini Allah’a teslim ederse Rabbinin katında onun mükâfatı vardır. Öylelerine korku yoktur, onlar üzülmeyecekler de.” İnsanlık tarihi boyunca önemli bir haslet olan istişare de Şûrâ suresi 38. ayeti-i kerimenin perspektifinde “İstişarenin Önemi” başlığında kaleme alınmıştır: “Rablerinin çağrısına uyanlar, namazı özenle kılarlar. İşleri de aralarındaki dayanışma ile yürür. Kendilerine verdiğimiz rızıktan başkaları için harcarlar.” Değişen değerler ve mahremiyet bilincinin tesisi, çağımızın temel meselelerinden biridir. Bilhassa iletişim kanallarının çoğalması ve sosyal medyanın hayatımıza girmesiyle, zedelenen mahremiyet alanının yeniden tesisi elzemdir. Çelem, “Değişen Değerler ve Mahremiyet” başlığında bu konu üzerine eğilerek zandan bilgi kirliliğine, linç kültüründen mahremiyet bilincine kadar yeni dünyaya Müslümanca bakmanın yollarını kaleme almıştır. Din istismarından ailede eğitime, toplumsal hayatın içinde kadının konumundan salih amellere kadar pek çok konu, ilahi vahyin aydınlığında ele alınmıştır. Yaşadığımız çağ, kendi normlarını ve değer yargılarını dayatırken asıl değerin kapısı aralanmış, çağın karmaşık yapısı karşısında insan hayatını doğru zemine oturtan sahih dinî bilgilerle okurla buluşturulmuştur.