Bİ KAHVE
Bİ’ KELİME
Bruksizm
Bruksizm, çiğneme eylemi dışında dişleri sıkma veya gıcırdatma alışkanlığıdır. Hem uyanıkken hem de uykuda ortaya çıkabilir. Bu durum; yüz, çene ve baş ağrılarına, çene kaslarında kasılmaya ve sertleşmeye yol açabilir. Uzun vadede ise dişlerde aşınma, diş hassasiyeti, diş eti problemleri ve çene eklemi hasarı gibi ciddi sorunlara neden olabilir. Genellikle stres, anksiyete, uyku apnesi gibi sağlık sorunları veya bazı ilaçların yan etkisi olarak ortaya çıkar. Ayrıca, yanlış hizalanmış dişler ve çocukluk dönemindeki diş gelişimi gibi fiziksel faktörler de bruksizme zemin hazırlayabilir.
Tedavi yöntemleri, dişlerdeki hasarı önlemek ve bruksizme neden olan faktörleri ortadan kaldırmak üzerine odaklanır. Diş sıkma aparatları ve gece plakları en yaygın kullanılan yöntemlerdendir. Bunun yanı sıra, bruksizme neden olan altta yatan sağlık sorunlarının (stres, uyku apnesi gibi) tedavisi, ilaçlar, biofeedback terapisi ve botoks enjeksiyonları da tedavi seçenekleri arasında yer alır. Bruksizmden korunmak için stres yönetimi; alkol, sigara ve kafeinden uzak durmak gibi yaşam tarzı değişiklikleri önerilir. Eğer bruksizm belirtileri yaşanıyorsa doğru tanı ve tedavi için bir diş hekimine danışmak önemlidir.
(https://www.medicalpark.com.tr/)
Bİ’ SORU
Beynimiz Bilgiyi Nasıl Depolar?
Beyinde bellek ile ilgili bilgiler hippokampus adında bir bölgede bulunur. Bu bölge bir anıyı tüm beyne dağıtarak bir “anı kodlaması” yapar. Bir bilgi ne kadar pekişirse bu bölgede o kadar güçlü saklanır. Ayrıca duygusal bileşeni olan anılar da nötral olanlara göre çok daha fazla saklanır. Çünkü hemen hippokampusun komşuluğunda bulunan amigdala adlı bölge emosyonlar ile yakın ilişkili bir bölgedir ve hippokampus ile sıkı bağlantıları vardır. Bilgilerin saklanması için beyin hücrelerinin birbiriyle sinaps adı verilen bağlantılar kurması gerekir. Bu bağlantılar ne kadar çok olursa o anı o kadar iyi saklanır. Yaşlanma ile bu bağlantıları kurma potansiyeli azalır. Alzaymır hastalığında beyin erimesinin ilk başladığı yer hippokampus bölgesidir ve bu nedenle unutkanlık alzaymırın ilk bulgusu olarak karşımıza çıkar.
(Uğur Canbolat, Psikoloji Sohbetleri, Timaş Yayınları, İstanbul: 2010)
Bİ’ ENSTRÜMAN
Santur
Santur, organolojinin incelediği, kökeni Aramice veya Akkadcaya dayanan vurmalı bir müzik aletidir. Türkiye’den Çin’e kadar birçok ülkede farklı isimlerle bilinir. Antik Mezopotamya’dan günümüze uzanan bir geçmişi olup Tevrat’ta bile adı geçmektedir. Osmanlı Dönemi’nde özellikle XVII-XVIII. yüzyıllarda saray ve mehter takımlarında önemli bir yer tutmuştur. XIX. yüzyılda Santuri Hilmi Bey ile kromatik bir yapı kazanmış ancak Santuri Edhem Efendi sonrası kullanımı azalmıştır. Ünlü santuriler arasında Ziya Santur, Hüsnü Tüzüner ve Zühtü Bardakoğlu sayılabilir. Türk müziğindeki ara sesleri verme güçlüğü ve santurda ıslahat yapacak bir kişinin çıkmaması modern santurun gözden düşmesine neden olmuştur.
Bİ’ BİLGİ
Tahiyyat Oturuşundaki Şifa
Tahiyyat oturuşu olarak bilinen namaz oturuşu, sağlık açısından yüzyıllardır İslam geleneğinde önemli bir yere sahip olan ve modern tıp tarafından da desteklenen faydalar içerir. Bu pozisyon, bel ve sırt kaslarını güçlendirerek omurga sağlığını korurken duruş bozuklukları ve fıtık gibi rahatsızlıkların oluşumunu engeller. Aynı zamanda kalça ve diz eklemlerinin esnekliğini artırır, iç organların daha düzenli çalışmasına yardımcı olur ve kan dolaşımını iyileştirir. Böylece hareketsiz bir yaşam tarzının getirdiği sorunlara karşı doğal bir kalkan görevi görür.
Bu özel duruş, vücudun doğal iyileşme mekanizmalarını harekete geçirerek hem bedensel farkındalığı artırır hem de kas iskelet sistemini güçlendirir. Tıp uzmanları tarafından da onaylanan bu anatomik pozisyon, ayak bileklerinden kalçalara kadar uzanan bir dizi kas grubunu çalıştırarak vücudun genel sağlığına bütüncül bir katkı sunar.
https://www.drmehmetportakal.com/
Bİ’ ALINTI
Eğer insanlar birbirini sevmiş ve şefkatin faydalarını takdir etmiş olsalardı, bir daha mahkemelere muhtaç olmazlardı.
Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar,
M. Fuad Köprülü