Bİ’ KAHVE
Bİ’ KAVRAM
Anting
Anting (karıncalanma), kuşların tüylerine ve derilerine böcekleri, özellikle karıncaları sürterek yaptıkları bir tüy bakım davranışıdır. Kuşlar bunu gagalarında karınca taşıyarak veya yoğun karınca alanlarında yuvarlanarak gerçekleştirir. Bu davranışın parazitlerden kurtulma, tüy temizliği, besin hazırlama ve tüy değişimine destek olma gibi çeşitli nedenleri olduğu düşünülmektedir. Genellikle yerde yapılan anting, bazı türlerde ağaçlarda da görülür. Aktif anting birkaç dakikadan yarım saate kadar sürebilir ve birçok kuş türü tarafından bireysel veya küçük gruplar hâlinde uygulanır. Pasif anting ise karıncaların vücutta serbestçe dolaşmasına izin verme şeklidir ve daha az yaygındır. Kuşlar, savunma için formik asit salgılayan karınca türlerini anting için daha sık kullanır. Bu davranış, kuşların hijyen ve sağlıklarını korumalarına yardımcı olan ilginç bir adaptasyondur.
Bİ’ BİLGİ
Keçilerin İlginç Göz Bebekleri
Keçiler, yatay ve dikdörtgen şeklindeki göz bebekleri sayesinde çevrelerini 270 derecelik geniş bir açıyla görebilirler. Yatay göz bebeği çevresel görüşü artırır, otlarken bile çeşitli yönlerden yaklaşan davetsiz misafirleri algılayabilen panoramik bir görüş sağlar. Böylece keçiler kaçmak için daha erken harekete geçebilirler. Keçiler gün boyunca parlak güneş ışığına maruz kalır. Yatay ve dikdörtgen göz bebekleri, ortamdaki fazla ışığı süzerek net bir görüş sağlar ve kör edici yansımaları azaltır. Bu da keçilerin yiyecek bulmalarını kolaylaştırır. Ayrıca dikdörtgen göz bebeği ışıktan karanlığa ani bir geçişte uyumu kolaylaştırır, bu sebeple keçiler karanlıkta kolayca görebilir ve gece merada rahatlıkla otlanabilir.
(A. Yakan, N. Ünal, H. Akçapınar, (2007). Keçilerde Davranış, Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 47(1), s. 39-47)
Bİ’ SORU
Parmak İzlerimiz Neden Farklıdır?
Dünyada ortalama 8 milyar insan yaşıyor ve bunlardan herhangi iki kişi aynı parmak izine sahip değil. Tek yumurta ikizlerinin dahi parmak izleri farklı. Peki neden?
Parmak izleri gebeliğin yaklaşık 10. haftasında oluşmaya başlar, 16-17. hafta civarında tamamlanır. Bu izler oluşurken kan basıncı, kandaki oksijen miktarı, hormon seviyeleri, parmaklar ile amniyotik sıvı arasındaki etkileşim ve fetüsün rahim içindeki hareketleri gibi çevresel etmenler parmak izlerinin nasıl görüneceğini etkiler. Tüm bu etkenlerin iki ayrı fetüs için aynı olması olasılık dışı olduğu için insanların parmak izleri birbirinden farklıdır.
Bİ’ ESER
Handere (Murçinge) Köprüsü
Sivas Divriği’de Palha Çayı üzerinde yer alan köprünün XIII. yüzyılda Mengücekoğulları tarafından inşa edildiği sanılmaktadır. Yalnızca insan ve hayvanların kullanabildiği sivri, yüksek kemer üzeri basamaklı bir köprüdür. Köprünün boşaltma gözü ve asıl gözünün sivri kemerleri muntazam kesme taş, diğer kısımları moloz taş örgülüdür. Bugüne kadar önemli bir onarım görmeden ayakta kalan köprünün gözetleme ayakları tahrip edilmiştir.
Bİ’ ALINTI
Her dudakta aynı rezil şikâyet: Yaşanmaz bu memlekette! Neden? Efendilerimizi rahatsız eden bu toz bulutu, bu lağım kokusu, bu insan ve makine uğultusu mu? Hayır, onlar Türkiye’nin insanından şikâyetçi. İnsanından, yani kendilerinden. Aynaya tahammülleri yok. Vatanlarını yaşanmaz bulanlar, vatanlarını “yaşanmaz”laştıranlardır.
Bu Ülke, Cemil Meriç