Bİ’ KAHVE

Bİ’ KAVRAM

Derealizasyon

Duyarsızlaşma olarak da tanımlanan derealizasyon, bireylerin, çevrelerindeki olaylardan veya insanlardan kendilerini kopuk hissettiği zihinsel bir durumdur. Bazen uzun süre devam ederek bireylerin sosyal ve duygusal yaşamlarını olumsuz etkiler.

Derealizasyona fiziksel ya da cinsel istismar, aile içi şiddet, genetik aktarım, travma sonrası stres bozukluğu, sevilen birinin ani kaybı, uyuşturucu maddeler ya da psikoaktif ilaç kullanımı gibi birçok şey sebep olabilir. Zaman algısında sorunlar yaşamak, kendi bedeninden kopuş hissi, kendine ve çevresine zarar verme düşüncesi, çevresindeki insan ve nesneleri puslu, bulanık, karikatürize ve yapay gibi görmek, duygusal olarak uyuşukluk, üzgün ve endişeli ruh hâli gibi belirtiler içerir.

Çocuk ya da yetişkin fark etmeksizin herkeste görülebilir. Kendiliğinden geçmez. Hastalık uzun ve şiddetli seyrediyorsa profesyonel yardım alınması gerekir.

(https://www.memorial.com.tr)

Bİ’ SORU

Astronotlar Ne Yer?

Uluslararası Uzay İstasyonunda günlerce hatta haftalarca kalan astronotların sağlığını koruması ve uzun süreli görevlerini yerine getirebilmesi için beslenme, kritik bir öneme sahiptir. Astronotların yiyecekleri, beslenme uzmanları tarafından özenle hazırlanır. Ancak yer çekimi olmayan ortamda yiyecek hazırlamak, depolamak ve tüketmek oldukça zordur. Bu nedenle istasyonda tüketilen yiyeceklerde iki temel özellik ön plana çıkar: Basitlik ve besleyicilik. Uzayda taze gıdaların saklanması zor olduğundan vakumlu paketlenmiş, konserve edilmiş, dondurulmuş ve kurutulmuş gıdalar kullanılır.

Ekmek, kraker, cips, kurabiye, toz baharatlar kırıntıları, düşük yer çekimi sebebiyle dağılarak hassas ekipmanları etkileyebileceğinden; gazlı içecekler de astronotlar için rahatsız edici asit reflüsüne neden olabileceğinden yasaklı gıdalar arasındadır. Yörüngede dolanmak aşırı konsantrasyon gerektirdiğinden astronotların alkol tüketimi de NASA tarafından yasaklanmıştır.

Bİ’ YAZAR

Cengiz Aytmatov

12 Aralık 1928’de Kırgızistan’ın Talas Eyaleti’ne bağlı Şeker köyünde doğar. Eğitimini Bişkek’te Veteriner Fakültesinde tamamlar. Yazarlığa 1952’de başlar; Dağlar ve Steplerden Masallar adlı öykü kitabıyla büyük ün kazanır. Kırgızca ve Rusça olarak kaleme aldığı eserlerinde aşk, dostluk, savaş döneminin acıları ve kahramanlıkları ile Kırgız gençliğinin gelenek ve göreneklerine bağlılığını yoğun olarak kullanır. Halkının değerlerini, acılarını, kahramanlıklarını, tecrübelerini yazıya döküp ölümsüzleştirir, onların içinde düştüğü zor durumları en güzel şekilde anlatarak çözümlerine dair ipuçları gösterir.

Eserleri 150’den fazla dile tercüme edilerek milyonlarca baskıya ulaşan Cengiz Aytmatov, böbrek yetmezliği sonucu 10 Haziran 2008’de hayatını kaybeder.

Bİ’ BİLGİ

Dünyanın En Büyük Çiçeği Rafflesia

111 santimetre çapıyla dünyanın en büyük çiçeği ünvanına sahip “rafflesia tuan-mudae”, Endonezya’nın Sumatra Adası’nda bulunuyor. Rafflesia çiçeğinin yaprakları, dalları ve bilinen anlamda kökleri yok, bu nedenle fotosentez yapamıyor; ihtiyacı olan su ve besini, mantar hücrelerine benzeyen ince uzun bağları olan bir daldan alıyor. Bitki, çiçek açmadan önce birkaç yıl boyunca bu daldan besleniyor.

Sadece 5-7 gün açık kalan çiçek, bu dönemde çürümüş ete benzeyen yoğun bir koku salgıladığından “ceset çiçeği” olarak da biliniyor.

Bİ’ ALINTI

Eylem kelimeyi aşar. Kelimelerin kısır ve yetersiz kaldığı yerde söz eyleme düşer. Böyle düşünmek kelimenin değerini düşürmez. Ama kelimelerle meram anlatmanın imkânsız olduğu anlarda başvuracağımız çare, o kelimelerle anlatmak istediğimiz hususu, fiillerimizle göstermektir.

Müslümanca Yaşamak,

Rasim Özdenören