Bİ’KAHVE

Gülsüm KARAPINAR

Bİ’BİLGİ
Asya Kaplan Sivrisineği
Güneydoğu Asya’ya özgü, gövdesinde ve bacaklarında bulunan beyaz renkli şeritlerle diğer türlerden ayırt edilebilen, kan emici bir sivrisinek türüdür. Özellikle son yıllarda ulaşım imkânlarının gelişmesi sonucu başta Avrupa olmak üzere diğer Batı ülkelerine doğru yayılım göstermiştir. Asya kaplan sivrisineği ısırığı sonucunda bazı ciddi enfeksiyonlara neden olan virüsler, kan dolaşımına karışarak insanda hastalığa neden olur. Bu virüsler arasında dang ateşi virüsü, Batı Nil virüsü, sarıhumma virüsü, zika virüsü ve chikungunya virüsü yer alır. Hayvanlarda ve insanlarda hastalığa neden olabilen bu parazitler, kanlı öksürük, göğüs ağrısı, ateş ve akciğerde sıvı toplanması gibi belirtilere yol açar. Özellikle akciğer hasarının görüldüğü durumlarda, hastalık ölümcül olabilir.
Bu sivrisinek türünden bulaşan enfeksiyonların henüz kesin ve etkin bir tedavisi veya aşısı bulunmamaktadır. Genellikle belirtilerin hafifletilmesine yönelik bir tedavi planı uygulanır. Sadece sarıhumma virüsüne karşı aşı geliştirildiği söylenebilir. Bu nedenle bahsedilen hastalıklarla mücadelede en etkili yöntem, bu sineğin ısırığından korunmaktır.
(https://www.medicana.com.tr)

Bİ’SORU
Mide Neden Yanar?
Mide yanması, midede ve yemek borusunda hissedilen yanma şikâyetidir. Yanma, yemek yedikten sonra, akşam olduğunda, uzanıldığında veya eğilince daha da kötüleşir. Bunun yanında ağızda acı veya asidik tat hissedilebilir.
Mide yanması, mide asidinin yemek borusuna geri kaçması sonucu meydana gelir. Bu, yemek borusunun tahriş olmasına ve yanmaya neden olur. Normalde mide asidi, mide içeriğini sindirmeye yardımcı olur ve midenin iç yüzeyini koruyan bir mukus tabakası tarafından muhafaza edilir. Ancak bazı durumlarda, bu mukus tabakası zayıflayabilir veya mide içeriği yemek borusuna kaçabilir. Bu, yemek borusunun tahriş olmasına ve yanmaya neden olur. Mide yanmasına neden olabilen faktörler arasında aşırı yemek yeme, baharatlı veya yağlı yiyeceklerin tüketimi, aşırı alkol veya kafein alımı, obezite, hamilelik, sigara içme, stres ve bazı ilaçlar sayılabilir. (https://www.medicalpark.com.tr)

Bİ’KELİME
Formaldehit
Formaldehit, oda sıcaklığında hızla gaz hâline geçebilen, yanabilen, suda çok iyi çözünen, renksiz, keskin kokulu, düşük molekül ağırlıklı zehirli bir gazdır. Endüstriyel alanda kontrplak, sunta, yalıtım malzemeleri, boya ve plastik malzemelerin yapımında, tekstil endüstrisinde, halı, mobilya, duvar kaplamalarında ve ev temizlik ürünlerinde, biyolojik örneklerin saklanmasında, mumyacılıkta, diş hekimliğinde kaplamaların yapısında ve bazı ilaçlarda da koruyucu madde olarak kullanılır. Mutfak tezgâhlarından ortama sürekli bir formaldehit salınımı söz konusu olabilir. Yine benzer şekilde mutfak dolapları, yer döşemeleri, duvar kâğıtları hep benzer riskleri içerir. Diş macunu, ıslak mendil ve daha birçok kozmetik üründe bulunması oldukça çarpıcı bir durumdur. Bunlar dışında; katalitik ve gaz yağı sobaları, oda spreyleri, deodorantlar, döşeme cilaları, mobilya boyaları ile her gün, her yerde hatta evimizde bile bizi gizli gizli zehirlemeye devam eder. Sigara ile her pakette ortalama olarak 0.38 mg kadar formaldehit alınmaktadır. Yapılan deneysel araştırmalarla formaldehitin, solunum, sinir, sindirim, üreme sistemi gibi birçok sistem üzerinde zararlı etkiler gösterdiği ortaya konmuştur.

Bİ’ALINTI
Bize içimizden seslenen, doğru yolu yürümemizi öğreten vicdanın sesidir. Biz ona uymasını bilirsek vicdan hiçbir zaman yanılmaz, yanıltmaz. Bunun için onun sesini iyi dinlemesini bilmeliyiz. Ancak kendi vicdanlarının sesine kulaklarını tıkayanlar her türlü ahlaksızlığı yapabilirler ve böylelikle akıllarının gösterdiği yoldan uzaklaşmış olurlar.
Biz Gençlere Dair 2,
Nurettin Topçu