B12 vitamini, vücutta oldukça önemli fonksiyonları olan bir B vitamini türüdür. Suda çözünen bir vitamin olan B12, DNA sentezinde kullanılır, kırmızı kan hücrelerini yapar, yağ asitleri ve amino asitlerin vücut içinde kullanımında rol oynar.
B12 vitamini, vücudun kendisinde üretilemediği için özellikle hayvansal gıdalar tüketerek veya vitamin takviyesi kullanılarak vücuda alınmalıdır. Bununla birlikte, B12 vitamini vücutta uzun süreli depolanamaz ve bu sebeple düzenli takviye gerekir.
B12 Vitaminin Faydaları Nelerdir?
B12 vitamini, özellikle beynin ve sinir sisteminin normal işlevini sürdürmesi için çok önemlidir. DNA’nın oluşturulmasına ve düzenlenmesine de yardımcı olur. Vücuttaki hemen her hücrenin metabolizması, yağ asitlerinin sentezinde ve enerji üretiminde rol oynayan B12 vitaminine bağlıdır. B12 vitamini, insan vücudunun folik asidi emmesine yardımcı olarak depolanan enerjinin salınmasını sağlar. Alyuvarların oluşumunda da önemli bir rolü olan B12 vitamininin seviyesi düşerse alyuvar hücre üretimi azalır. Bu durum anemiye yol açabilir.
Kim Ne Kadar B12 Almalıdır?
Bu sorunun cevabı kişiden kişiye değişir. Cinsiyet, yaş, yeme alışkanlıkları, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar gibi çeşitli birçok etken almamız gereken vitamin miktarlarını belirler. Fakat ortalama değerler şöyledir:
• 6 aya kadar olan bebekler: 0,4 mcg
• 7-12 aylık bebekler: 0,5 mcg
• 1-3 yaş arası çocuklar: 0,9 mcg
• 4-8 yaş arası çocuklar: 1,2 mcg
• 9-13 yaş arası çocuklar: 1,8 mcg
• 14-18 yaş arası gençler: 2,4 mcg
• Yetişkinler: 2,4 mcg (Hamileyse günde 2,6 mcg ve emziriyorsa günde 2,8 mcg)
B12 Vitamini Besin Kaynakları
B12 vitamini hayvansal gıdalarda bol miktarda bulunur.
• Et
• Süt ürünleri
• Yumurta
• Balık
• Kümes hayvanları
zengin B12 kaynaklarına örnektir.
Bu doğal kaynakların aksine B12 vitamini, takviye ilaçlarla da alınabilir.
B12 Vitamini Eksikliği
Türkiye’de B12 vitamini eksikliği oldukça yaygın görülür. Vücut içerisinde B12 vitamini seviyesi çok azaldığında ortaya çıkan duruma “B12 eksikliği” denilir. Eğer besinlerle toparlanamayacak seviyede bir B12 eksikliğiniz varsa doktorunuza danışarak takviye almanız çok önemlidir.
B12 vitamini, hayvansal gıdalarda doğal olarak bulunur ve sağlıklı bir diyetle B12 eksikliği belirtilerinden kaçınmak mümkündür. Ancak çeşitli nedenlerle hayvansal gıda tüketmeyen insanlar ek B12 vitamini takviyesi alabilirler.
Ayrıca,
• Crohn hastalığı, çölyak hastalığı gibi hastalıklarınız varsa,
• Bakteri üremesi veya parazit gibi ince bağırsağınızı etkileyen durumlar varsa,
• Aşırı alkol kullanımı varsa,
• Graves hastalığı veya lupus gibi bağışıklık sistemi bozuklukları varsa,
• B12 emilimini engelleyen bazı ilaçlar alıyorsanız,
B12 vitamini eksikliği geliştirme olasılığınız daha yüksek olabilir.
Bunların haricinde vegan bir diyet uyguluyorsanız yani et, süt, peynir ve yumurta dâhil herhangi bir hayvansal ürün yemiyorsanız, yeterince yumurta veya süt ürünü tüketmeyen biri iseniz B12 vitamini eksikliği yaşamanız muhtemeldir. B12 vitamini ihtiyacınızı mutlaka karşılayın, eksikliği ciddi sorunlara yol açabilir.
Hamilelik ve Emzirme Sürecinde B12 Vitamini
Hamilelik ve emzirme sürecinde de B12 vitamini çok önemli rollere sahiptir. Gebelik planlıyorsanız takipli olduğunuz kadın doğum uzmanınız gözetiminde B12 vitamini kullanmanız, bebeğinizin beyin gelişimi açısından büyük önem taşır. Vegan veya vejeteryan diyeti uygulayan bir hamile iseniz B12 takviyesini asla ihmal etmemelisiniz. Yeterli B12 vitamini olmazsa şayet bebeğinizin gelişiminde ciddi problemler görülebilir.
B12 Vitamini Eksikliğinin Belirtileri
B12 vitamini eksikliğiniz varsa, anemik olabilirsiniz. Hafif bir eksiklik, hiçbir belirtiye neden olmayabilir. Ancak tedavi edilmezse aşağıdaki gibi semptomlara yol açabilir:
• Zayıflık, yorgunluk veya baş dönmesi
• Kalp çarpıntısı ve nefes darlığı
• Soluk ten
• Pürüzsüz bir dil
• Kabızlık, ishal, iştahsızlık veya gaz
• Uyuşukluk veya karıncalanma, kas güçsüzlüğü ve yürüme sorunları gibi sinir sorunları
• Görme kaybı
• Depresyon, hafıza kaybı veya davranış değişiklikleri gibi zihinsel sorunlar
B12 Eksikliği Tedavisi
Yukarıdaki belirtiler neticesinde B12 eksikliğiniz olduğundan şüpheleniyorsanız mutlaka hekiminize danışın ve B12 seviyenize baktırın. Eksik görüldüğü takdirde beslenme düzeninizi B12 vitamini açısından zengin ürünlerle değiştirebilir, doktorunuzun uygun görmesi hâlinde takviye vitamin kullanabilirsiniz.