DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI YAYINLARI: 1545
Halk Kitapları: 232

Yayın Yönetmeni
Dr. Fatih KURT

Yayın Koordinatörü
Dr. Faruk GÖRGÜLÜ

Editörler
Elif ERDEM
Hale ŞAHİN
Rukiye AYDOĞDU DEMİR

Tashih
Alişan BAŞGÖNÜL
Sümeyye ÖZGEN

Grafik Tasarım
Uğur ALTUNTOP

Baskı
Çağlayan A.Ş.
0 232 274 22 15

2. Baskı, İzmir – 2019
Eser İnceleme Komisyon Kararı: 07.11.2018/73
ISBN:978-975-19-7056-5
2019-35-Y-0003-1545
Sertifika No: 12930

© T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı

İletişim
Dini Yayınlar Genel Müdürlüğü
Basılı Yayınlar Daire Başkanlığı
Üniversiteler Mah. Dumlupınar Bulvarı
No:147/A 06800 Çankaya/ANKARA
Tel: 0 312 295 72 93 - 94
Faks: 0 312 284 72 88
e-posta: diniyayinlar@diyanet.gov.tr
www.diyanet.gov.tr

Dağıtım ve Satış
Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü
Tel: 0 312 295 71 53 - 295 71 56
Faks: 0 312 285 18 54
e-posta: dosim@diyanet.gov.tr

İSLAM’DA
KİTAPLARA İMAN

DR. ABDÜLKADİR ERKUT

KİTAPLARA İMAN ETMEK
NE ANLAMA GELİR?

Peygamberler, insanı, doğasında var olan iyiliğe ve temizliğe davet ederler. Bu görevlerini yerine getirebilmeleri için Allah, peygamberlere, özel yollarla birtakım bilgiler vermiştir. Bu bilgiler ilahî kitapları teşkil etmektedir. Mümin olmak için Allah’ın peygamberler aracılığı ile insanlara kitaplar gönderdiğine iman etmek gerekir. Bu iman, hem Hz Muhammed’den (s.a.s.) önceki peygamberlere indirilen kitaplara hem de ona indirilen Kur’an’a iman etmeyi içerir. (Bakara, 2/4; 285) Genel olarak bütün ilahî kitaplara iman etmek gerektiği gibi, Kur’an’da isimleri zikredilen kitaplara da tek tek iman etmek gerekir. Çünkü bütün ilahî kitaplar, aynı amaçla gönderilmiştir. Verdikleri mesajlar da özü itibariyle aynıdır. Bu sebeple sonra gelenler öncekileri doğrular mahiyettedir. Ancak Kur’an’dan önceki kitaplara iman etmek, onların bozulmamış, yani Allah’tan geldiği şekliyle korunmuş hâllerine iman etmek demektir.

Neden Kitaplara İman Etmeliyiz?

Kitaplara imanın insan hayatında önemli bir yeri vardır. Zira insanoğlunun imkân ve kapasitesi sınırlıdır. Bununla birlikte beşer olarak sınırlarının ötesinde yer alan ama kayıtsız kalamayacağı bazı konular vardır. Örneğin insan, hayatın başlangıcı ve sonunu, şu yaşadığımız dünyayı kimin var ettiğini, var edenin bizden ne istediğini merak eder. Söz konusu bilgi ihtiyacını tam ve doğru olarak karşılayabileceği kaynak, semavi/ilahî kitaplardır. Tanımadığı bir şehre gitmek için yola çıkan birinin işini, yolu tarif eden bir cihazın ne kadar kolaylaştırdığını düşünelim. İlahî kitaplar da insana, duyu organlarını aşan âleme doğru uzanan yolculuğunda böyle rehberlik etmektedir.

Bütün ilahî kitaplar,
aynı amaçla gönderilmiştir.

* * *

İnsanoğlu aklı ve bilgisi ile icat ve keşifler yapmakta, ürettiği teknolojiyle tabiatı ve uçsuz bucaksız evreni kontrol etmeye çalışmaktadır. Ancak o daha büyük bir meydan okuma ile karşı karşıyadır: İç dünyasındaki kötü duyguları kontrol edebilecek midir? Hem iyilik hem de kötülük işleyebilme imkânına sahip bir varlık olarak insan, iyiliği işleme yeteneğini geliştirmelidir. Bunun için de kendi iç dünyasındaki kötülüğe meyilli taraf (nefis) ile mücadele etmesi gerekir. İlahî kitaplar, sadece bilgi vermekle kalmamakta, kişiye bu mücadelesinde moral ve motivasyon temin etmektedir.

İlahî kitapların rehberliği bireysel hayatla sınırlı değildir. İnsanlar sosyal hayatlarında da çeşitli problemlerle yüz yüze gelirler. Akıl sahibi varlıklar olsalar da aynı konuda birbiriyle çelişen görüşlere sahip olabilirler. Aralarında çeşitli sebeplerle çıkar çatışmaları yaşanabilir. Ancak kitaba samimi olarak inananlar arasında varoluş ile ilgili temel konularda anlayış birliği söz konusudur. Bu samimi inanç, bireysel zaaf ve çıkarların üstüne çıkabilecek bir bakış açısı sağlar. Böylece sosyal hayatta karşılaşılabilen çeşitli problemleri aşmak daha kolay olabilir.

Tarih boyunca insanlara çeşitli kitaplar gönderilmiştir. Bunun birtakım sebepleri vardır: Mevcut kitaplardaki bilgilerin unutulup ihmal edilmesi, söz konusu kitaplar üzerinde fikir ayrılıklarına düşülmesi, onlardan çok farklı anlamlar çıkarılmaya başlanması ve kitapların tahrif edilmesi/asıllarının bozulması bunlardan bazılarıdır. İlahî kitaplar Tevrat, Zebur, İncil ve Kur’an’dır. Bunların yanında bazı peygamberlere de sahifeler (suhuf) verilmiştir. Kur’an, bütün insanlığa hitap edebilecek özelliğiyle son kitap olarak gönderilmiştir. Diğer kitapların aksine Kur’an, indirildiği günden bugüne aslını korumuştur, kıyamete kadar da koruyacaktır. (Hicr, 15/9)

SAHİFELER
(SUHUF)

Okuma-yazma imkânının sınırlı olduğu dönemlerde peygamberlere gönderilen vahiyler taş tablet, levha gibi çeşitli malzemelerin üzerine yazılmaktaydı. Söz konusu malzemelerin üzerine yazılmış vahyî bilgilere sahife kelimesinin çoğulu olan “suhuf (sayfalar)” adı verilmektedir.

Tahrif
Kur’an-ı Kerim’den önceki kutsal kitapların metninin veya anlamının bozulması.

Vahiy
Allah Teâlâ’nın emir ve yasaklarının peygamberlere bildirilmesi.

Kur’an’da önceki peygamberlere verilmiş olan “suhuf” tan söz edilmektedir. (Tâhâ, 20/133; Necm, 53/36-37; A‘lâ, 87/18-19) Hangi peygambere ne kadar sahife verildiğine dair elde kesin bilgi bulunmamaktadır. Ancak bir hadiste şöyle denilmektedir: “Allah yüz sahife ve dört kitap indirmiştir. Bunlardan elli sahife Şit’e, otuz sahife İdris’e, on sahife İbrahim’e, on sahife de Tevrat’tan önce Musa’ya indirmiştir. Ayrıca Tevrat, İncil, Zebur ve Kur’an’ı da indirmiştir.” (İbn Hibban, Sahih, II, 77)

Önceki peygamberlere verilen sahifelerden hiçbiri zamanımıza ulaşmamıştır. Bu sahifelerde hangi bilgilerin yer aldığı konusuna sadece Kur’an’da kısmen değinilmiştir. Mesela, A’lâ suresinde kendisini kötülüklerden arındıran Rabbinin adını anıp, O’na kulluk edenin kurtuluşa ereceği belirtilmektedir; ancak ahiret mutluluğu, daha hayırlı, daha devamlı olduğu hâlde insanlar dünya hayatını tercih etmektedir. Surenin devamında şöyle denir: “Bu, elbette önceki sahifelerde, İbrahim ile Musa’ya verilen sahifelerde de bildirilmiştir.” (A’lâ, 87/14-19) Bu ifadeden, yukarıda zikredilen bilgilerin önceki peygamberlere gönderilen sahifelerde yer aldığı anlaşılmaktadır. (Taberî, Câmiu’l-beyân, XXIV, 325)

Söz konusu sahifelerle Kur’an, aynı kaynaktan gelen vahiy metinleridir. Zira inkârcıların Hz. Muhammed’den mucize talep etmeleri üzerine kendilerine “Önceki sahifelerin apaçık delili (Kur’an) onlara gelmedi mi?” (Tâhâ, 20/ 133) sorusu yöneltilmektedir. Bu soru Kur’an ile önceki sahifeler arasındaki uyumun ifadesidir. Ayrıca “O, (Kur’an) şüphesiz daha öncekilerin kitaplarında da (ez-zübür) vardır.” (Şuarâ, 26/196) buyrulmaktadır. Bu ayetten anlaşıldığına göre, önceki peygamberlerin sahifelerinde Kur’an anılmış ve övgüyle zikredilmiştir. (İbn Kesîr, Tefsîru’l-Kur’âni’l Azîm, X, 371)

Önceki peygamberlere verilen sahifelerle ilgili olarak Kur’an’ın açıklamalarından şu anlaşılmaktadır: Bu sahifelerde, başta Allah’ın birliği, ahiretin varlığı gibi temel iman esasları olmak üzere ibadet, muamelat (sosyal hayatı düzenleyen kurallar) ve ahlakla ilgili bazı bilgiler de yer almıştır. Çünkü Kur’an, Allah’ın dini ile ilgili kalıcı ilke ve hükümleri içermektedir. Bu sebeple önceki sahifelerde yer alan bilgiler de onun içinde yer almıştır.

TEVRAT

Kur’an birçok yerde Tevrat ile ilgili bilgiler vermektedir. Hz. Musa’ya verilen vahiy için “kitab” (Bakara, 2/53, 87; En‘âm, 6/154), “suhuf” (Necm, 53/36; A‘lâ, 87/19) ve “furkan” (Bakara, 2/53; Enbiyâ, 21/48) kavramları kullanılmaktadır. Kur’an’daki bilgilerden, Tevrat’ın Hz. Musa dâhil bütün İsrail peygamberlerine gönderilmiş vahyin genel adı olduğu anlaşılmaktadır. (Adam, “Yahudilik” Yaşayan Dünya Dinleri, 223)

Allah, Tevrat’ta İsrailoğullarının kendisinden başkasını rab edinmemelerini istemiştir. (İsrâ, 17/2) Tevrat’ı rehber edindikleri takdirde o, önlerinde bir nur olup yollarını aydınlatacak; Allah’ı tanıyıp hidayete ermelerine vesile olacaktır. Böylece İsrailoğulları Tevrat sayesinde cehalet ve inkârcılıktan bilginin aydınlığına ve gerçek dine kavuşacaklardır. (En’âm, 6/91) Çünkü kendilerine gönderilen kitapta ihtiyaç duydukları her şey ayrı ayrı açıklanmış; (En’âm, 6/154) düşünüp ibret almalarını sağlayacak apaçık delillere yer verilmiştir. (Kasas, 28/43) Tevrat’ı kendilerine rehber ve önder kabul ettiklerinde Allah onlara rahmetini lütfedecektir. (En’âm, 6/154; Ahkâf, 46/12) Yani Tevrat’a iman edip hükümleri ile amel ettikleri takdirde Allah onlara sevgisini bahşedecek, bu sevgi de dünyada ve ahirette mutluluklarına vesile olacaktır.

İsrailoğulları
Hz. Yakup’un çocuklarına ve onun soyundan gelenlere verilen ad.

Hidayet
Dünya ve ahiret mutluluğunu sağlayacak Allah’ın razı olduğu yol.

Tevrat’ın İndirilişi

Hz. Musa Firavun’un zulmüne uğrayan kavmini kurtarıp onlarla birlikte Sina Yarımadası’na ulaşmıştı. Rabbinin çağrısı üzerine kardeşi Harun’u kavminin başında bırakıp Tur Dağı’na gitti ve orada Rabbi ile konuştu. Yüce Allah, “Ey Musa! Vahiylerim ve konuşmamla seni insanlar üzerine seçkin kıldım.” (A‘râf, 7/144) buyurdu. Bu, Hz. Musa’nın vahiy almak ve Allah ile aracısız konuşmak suretiyle iki büyük nimete eriştiğini ifade ediyordu. Tur Dağı’nda Musa’ya verilen vahiy için ayette “elvâh” kelimesi geçmektedir: “Musa için, levhalarda (elvâh) her şeye dair bir öğüt ve her şeyin bir açıklamasını yazdık.” (A‘râf, 7/145) Burada zikredilen “elvâh” kelimesi ile Tevrat’ın Hz. Musa’ya verilen kısmının kastedildiği anlaşılmaktadır. Ancak levhaların nasıl olduğuna dair kesin bilgi bulunmamaktadır. Sadece, onlarda Rablerinden korkanlar için hidayet ve rahmet haberinin bulunduğu bildirilmiştir. (A‘râf, 7/154) Hz. Musa’dan, levhalarda yazılı buyrukları kuvvetle tutması, ve uygulaması, kavmine de bunları emretmesi istenmiştir. (A‘râf, 7/145)

Kur’an’da Tevrat için “suhuf” kelimesi de kullanılmaktadır. Mesela “Şüphesiz bu (anlatılanlar), önceki sahifelerde, İbrahim ve Musa’nın sahifelerinde de (suhuf) vardır.” (A‘lâ, 87/18-19; Ayrıca bkz.: Necm, 53/36) ayetinde “Musa’nın sahifeleri” ile kastedilen şeyin Tevrat olduğu ifade edilmektedir. Nitekim bizim kitabımız Kur’an için de bu kelime kullanılmıştır. (Abese, 80/13; Beyyine, 98/2)

“Nasihat ve her şeyin açıklamasına dair
ne varsa hepsini Musa için levhalarda yazdık.”

* * *

İslam âlimleri Tevrat’ın bir defada toptan indirildiği kanaatine sahiptir. “Nasihat ve her şeyin açıklamasına dair ne varsa hepsini Musa için levhalarda yazdık.” ayeti, (A‘râf, 7/145) Tevrat’ın, levhalarda yazılı olarak Allah tarafından Hz. Musa’ya verildiğini ifade etmektedir. Ayrıca Kur’an’daki bazı ayetlerin dolaylı ifadelerinden de bu anlaşılabilmektedir. Furkân suresinde “İnkâr edenler, ‘Kur’an ona bir defada topluca indirilmeli değil miydi?’ dediler.” (Furkân, 25/32) buyrulur. Çünkü Mekkeliler Tevrat’ın Hz. Musa’ya, İncil’in Hz. İsa’ya, Zebur’un Hz. Davud’a bir defada indirildiğini biliyor ve “Sen Allah tarafından gönderilmiş bir elçi olduğunu iddia ediyorsun. Öyleyse Kur’an’ı bize bir defada getir.” diyorlardı. Başka bir ayette yer alan, “Ehl-i kitap senden kendilerine gökten bir kitap indirmeni istiyor …” (Nisâ, 4/153) ifadesi de buna işaret etmektedir. Bu hüküm Tevrat’ın Hz. Musa’ya indirilen kısmı için geçerli olmalıdır.

Yahudilere göre Tevrat birbirinin tamamlayıcısı olan Tekvin, Çıkış, Tevrat, Sayılar ve Tesniye adındaki beş kitaptan meydana gelmektedir. Müslümanlar, Allah’ın Hz. Musa’ya bir kitap verdiğine ve bunun Tevrat olduğuna inanmakla yükümlüdürler. Ancak o Tevrat’ın bugünkü Tevrat olmadığı da bir gerçektir.

Tevrat’ın Tahrif Edilmesi

Tarihin çeşitli dönemlerinde ilahî kitaplar bazen yanlış yorumlara, bazen de metin üzerinde kasıtlı değişikliklere maruz kalmıştır. Tevrat da kendisine inananların çeşitli müdahaleleri ile karşı karşıya kalmıştır. Kur’an’ın bildirdiğine göre Yahudiler kendi kitaplarını kasten yanlış yorumlamışlardır. (Bakara, 2/75; Nisâ, 4/46; Mâide, 5/13, 41) Bu yanlış yorumlarla veya kelime oyunlarıyla ilahî sözlerin anlamını başka yöne çekmişler ve arzularına uymayan hükümleri değiştirmişlerdir.

Yahudi kutsal kitabı Hz. Peygamber’den yaklaşık beş asır önce bugünkü şeklini almıştır. Hz. Peygamber döneminde ise bu tahrif edilmiş Tevrat metni üzerinde Yahudiler tekrar yanlış yorumlamalarda bulunmuşlardır. Bu yanlış yorumlarla ilgili olarak Kur’an’da çeşitli örneklere yer verilmektedir. Mesela Yahudiler, kitaplarındaki bilgileri çarpıtarak kendi dinlerinden olmayanlara karşı yapacakları haksızlıklardan dolayı sorumlu olmayacaklarına inanıyorlardı. Bunun bir uzantısı olarak onlardan bir kesim, kutsal bir kitapları bulunmayan Arapları küçümseyip mallarını haklı bir gerekçe olmaksızın yiyebilecekleri ve bu yüzden de hiçbir veballerinin olmayacağı iddiasında bulunmaktaydı. Kur’an bu anlayışı reddetmiş, bunun dinde bir aslının olmadığını ifade etmiştir (Âl-i İmrân, 3/75-76). Benzer şekilde Kur’an’ın reddettiği diğer bir inançları da cehennemde “sayılı birkaç gün” kalacaklarını iddia etmeleridir. (Bakara, 2/80) “Biz Allah’ın oğulları ve sevgili kullarıyız” (Mâide, 5/18) demeleri yorum tahrifine dair başka bir örnektir. Bu sözleri ile onlar kendilerini dünyanın efendileri olarak görüyor, Allah’ın, diğer milletleri Yahudilerin emrine verdiğine inanıyorlardı.

Tevrat metninin tahrifine gelince, bu Hz. Peygamber zamanında değilse de ondan daha önce gerçekleşmiştir. Çünkü Kur’an ile Tevrat arasında görülen çelişkiler, metnin bozulmadığı, sadece yorum tahrifi yapıldığı görüşünü geçersiz kılmaktadır. Batı’da da Kitab-ı Mukaddes üzerinde yapılan araştırmalar, bugünkü Tevrat’ın otantik ve orijinal olmadığı, zaman içinde farklı kişilerce kaleme alındığı sonucunu ortaya çıkarmıştır. (Baki Adam, “Tevrat”, DİA, XLI, 40-45)

“Siz ehl-i kitabı (Yahudileri) ne tasdik edin ne de yalanlayın. (Ancak) şöyle deyin: Biz bize indirilene de size indirilene de iman ettik.”

* * *

Diğer taraftan Tevrat’ın tamamının tahrif edildiğini ileri sürmek de doğru değildir. Çünkü Kur’an kendini, önceki kitapları “tasdik edici” olarak nitelemektedir. (Âl-i İmrân, 3/3; Mâide, 5/48; Fâtır, 35/31) Hz. Peygamber de “Siz ehl-i kitabı (Yahudileri) ne tasdik edin ne de yalanlayın. (Ancak) şöyle deyin: Biz bize indirilene de size indirilene de iman ettik.” (Buhârî, İ’tisâm, 25) buyurmuştur. Hz. Peygamber’in ifadesinden de bu kitapların tamamının tahrif edilmediği anlamı çıkmaktadır. Nitekim bugünkü Tevrat’ta hak dine ait bazı hükümlerin yer aldığı görülebilmektedir. Bunlar Allah’ın varlığına ve birliğine iman, tevekkül, şükür, Allah korkusu, Allah sevgisi, adalet, sabır, merhamet, zulme karşı olmak gibi erdemlerdir. Tevrat’ta bu çerçevede değerlendirilebilecek bazı bölümler şöyledir:

“Hükümde haksızlık etmeyeceksin… kudretlinin hatırına itibar etmeyeceksin ve komşuna adaletle hükmedeceksin. Kavminin arasında çekiştiricilik edip gezmeyeceksin; komşunun kanına karşı ayağa kalkmayacaksın; Ben Rabbim. Kardeşine yüreğinden nefret etmeyeceksin... Öç almayacaksın ve kavminin oğullarına kin tutmayacaksın ve komşunu kendin gibi seveceksin; Ben Rabbim.” (Levililer,19/15-17)

“Ey adam, iyi olanı sana bildirdi; ve hak olanı yapmak, ve merhameti sevmek, ve Allah’ınla alçakgönüllü olarak yürümekten başka Rab senden ne ister?” (Mika, 6/8)

“Katletmeyeceksin. Zina etmeyeceksin. Çalmaya-caksın. Komşuna karşı yalancı şahitlik etmeyeceksin. Komşunun evine tamah etmeyeceksin...” (Çıkış, 20/13-17)

Tevekkül
Herhangi bir işte elinden geleni yapıp gerisini Allah’a bırakma.

İtikadi
İman ve inanç esaslarıyla ilgili olan.

Kur’an’ın gelişiyle, büyük ölçüde tahrife uğramış olan Tevrat’ın hükmü kaldırılmıştır. Bu kitabın içinde bozulmayan bazı bölümler varsa da bunları belirlemek mümkün değildir. Allah’ın dininde yer alan kesin itikadi hükümler ile diğer gerekli bilgiler ise Kur’an’da belirtilmiştir. Son ilahî kitap olarak Kur’an, insanların müdahalesinden/tahriften uzak kalmıştır. Bu yüzden başta Tevrat olmak üzere önceki semavi kitapların ne kadarının ve hangi kısımlarının tahrif edildiğini belirleyecek tek ölçü Kur’an’dır. Tevrat’ın sadece Kur’an ve sahih hadislerce teyit edilen muhtevası doğru kabul edilebilir. Bu yüzden Tevrat ve diğer kitapların sıhhati hakkında karar verebilmek için, Kur’an’ın mesajına ve ruhuna uygun olup olmadığına bakmak gerekir.

Tevrat’ın Hz. Muhammed’i (s.a.s.) Müjdelemesi

Hz. Muhammed’in (s.a.s.) peygamber olarak gönderileceği, önceki kitaplarda olduğu gibi Tevrat’ta da haber verilmiştir. Nitekim bu Kur’an’da şöyle ifade edilir: “Muhakkak ki o (Kur’an) âlemlerin Rabbinin indirdiği bir kitaptır. Onu Rûhu’l-Emîn (Cebrail) senin kalbine; uyarıcılardan olman için, apaçık Arapça ile indirmiştir. O, şüphesiz daha öncekilerin kitaplarında da vardır. Benî İsrail bilginlerinin onu bilmesi, onlar için bir delil değil midir? (Şuarâ, 26/192-197)

Ayetten, Kur’an’ın temel prensiplerinin ve onun Hz. Muhammed’e indirileceğinin önceki kitaplarda var olan bir bilgi olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim asrı saadette Selman-ı Farisi, Abdullah b. Selam gibi ehl-i kitaptan bazıları Hz. Peygamber’i tanıdıktan sonra Müslüman olmuşlardı. Bu kimseler, Hz. Peygamber’in sıfatları, onun gönderileceği ve ümmeti ile ilgili önceki kitaplarda bilgi olduğunu kabul etmişlerdir. (İbn Kesîr, Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm, X, 272)

Sahih Hadis
Doğruluğu ve gerçekliği kabul edilmiş hadis.

Asrı saadet
Peygamber Efendimizin yaşadığı zaman dilimi.

Mevcut Tevrat nüshalarında da Hz. Muhammed’in gönderileceğini ifade eden bölümler vardır. Şu bölümler örnek olarak verilebilir:

“Onlar için kardeşleri arasından senin gibi bir peygamber çıkaracağım ve sözlerimi onun ağzına koyacağım ve ona emredeceğim her şeyi onlara söyleyecek.” (Tesniye, 18/18)

“Allah’ın Rab senin için aranızdan, kardeşlerinden benim gibi bir peygamber çıkaracak; onu dinleyeceksin.” (Tesniye, 18/15)

İsrailoğullarının kardeşleri İsmailoğul-ları, yani Araplardır. Çünkü Yahudiler Hz. İbrahim’in Sare’den olma küçük oğlu Hz. İshak’ın soyundan; Araplar Hacer’den olma büyük oğlu Hz. İsmail’in soyundan gelmektedirler. Yani Hz. İsmail ile Hz. İshak kardeş; onların soyundan gelen Araplar ve Yahudiler de kardeş çocuklarıdırlar. Eğer geleceği haber verilen bu peygamber, İsrailoğullarından olsa idi Tevrat “kardeşlerinden benim gibi bir peygamber çıkaracak” değil “kendilerinden benim gibi bir peygamber çıkaracak” ifadesini kullanırdı. Nitekim Tevrat, Arapların atası olan Hz. İsmail için “ …ve bütün kardeşlerinin şarkında (doğusunda) sakin olacaktır.” (Tekvin, 16/12) demektedir. Hz. İsmail’in şehri Mekke’dir. Ayrıca İsrailoğullarından gelen Hz. İsa’nın aksine Hz. İsmail soyundan gelen Hz. Muhammed (s.a.s.) ile Hz. Musa arasında birçok benzerlik bulunmaktadır. Bu benzerliklerden Tevrat’ta söz edilen kişinin Hz. Muhammed olduğu anlaşılmaktadır. Tevrat’ta Hz. Muhammed’den haber veren başka bir bölüm de şudur:

Hicaz Bölgesi
Arabistan Yarımadası’nda Mekke, Medine, Taif ve Cidde şehirlerini kapsayan bölgenin adı.

“Rab Sina’dan geldi ve onlara Seir’den doğdu, Paran Dağı’ndan parladı.”(Tesniye, 33/1-3)

Bu bölümdeki Sina ile kastedilen Hz. Musa’nın vahiy aldığı Sina Çölü’ndeki Tur Dağı; Seir, Hz. İsa’nın doğup yaşadığı bölgedir. Paran Dağı ile kastedilen ise Hicaz Bölgesi ve daha özelde Mekke şehridir. Paran, her ne kadar Şam ve Arap Çölü arasındaki dağın adı
ise de, bu isim özellikle Hicaz Bölgesi’ne mahsustur. Bunun delili Tevrat’ta bulunan İsmail kıssasıdır. Tevrat’ta İsmail için şöyle denmektedir: “Ve Allah çocukla beraberdi ve o büyüdü ve çölde oturdu ve büyüyerek okçu oldu. Ve Paran çölünde oturdu ve anası ona Mısır diyarından bir kadın aldı.” (Tekvîn, 21/20-21) Hz. İsmail yalnızca Hicaz Bölgesi’nde yetişmiştir. Böylece Paran kelimesi Hz. Muhammed’in doğup yetiştiği Mekke şehrini ifade etmekte ve onun gelişini haber vermektedir. Buna göre, Rabb’in Sina’dan gelmesi, Tur Dağı’nda Hz. Musa ile konuşması ve kendisine Tevrat’ı vahyetmesini; Seir’den doğması Seir Dağı’nda Hz. İsa’ya İncil’i vahyetmesini; Paran’dan parlaması da Hz. İsmail’in yetiştiği Hicaz Bölgesi’nden Hz. Muhammed’in peygamber olarak çıkmasını ifade etmektedir.

Bu örnekler dışında İslam âlimleri Tevrat’ta Hz. Muhammed’e işaret eden birçok bölüm tespit etmişlerdir. Bunlardan bazıları şunlardır: Tekvîn, 12/1-3; 17/20; 49/10; Tesniye, 32/21; İşaya, 43/5; 65/9; Daniel, 2/44; Habakkuk, 3/3; Malki, 4/5)

Hz. Peygamber’i müjdeleyen bu bölümler, Yahudiler tarafından kendileri için bekledikleri mesih; Hristiyanlar tarafından da Hz. İsa olarak yorumlanmıştır.

ZEBUR

Allah Teâlâ Hz. Davud’a Zebur adında bir kitap vermiştir. (Nisâ, 4/163; İsrâ, 17/55) İslam âlimleri Zebur’un Davud’a öğretilmiş dua, hamd ve övgü sözlerinden oluştuğunu, helal, haram, emir ve yasaklara dair hükümler içermediğini, bir hikmet ve öğüt kitabı olduğunu söylemektedirler. Kur’an, dağların ve kuşların Davud’un emrine verildiğini ve onunla birlikte tespih ettiklerini belirtmektedir. (Sebe’, 34/10; Sâd, 38/18-19; Enbiyâ, 21/79) Hz. Davud’un sesi hem çok gür hem de çok güzeldi. O, gür ve güzel sesiyle Zebur’u okumaya başladığında kurt ve kuş durup dinler, sesinden dağlar yankılanırdı.

Hamd
Sevgi ve yüceltmeyle Allah’a sunulan övgü ve şükür.

Kur’an’da Zebur’un muhtevası ile ilgili olarak şöyle buyrulmaktadır: “Andolsun Zikir’den sonra Zebur’da da: ‘Yeryüzüne iyi kullarım vâris olacaktır.’ diye yazmıştık.” (Enbiyâ, 21/105) Tercih edilen görüşe göre ayette geçen “Zikir”den maksat Tevrat, “Zebur” dan maksat ise Hz. Davud’a verilen kitaptır. Yukarıdaki ayette yer alan ifadenin bir benzeri, Yahudi geleneğinde, büyük kısmı Davud’a nispet edilen Mezmûrlar kitabında yer almaktadır: “Salihler yeri miras alır ve onda ebediyyen otururlar.” (Mezmurlar, 37/29) Mezmûrlar kitabı ile Kur’an arasında yaratılış, kâinatın düzeni ve Allah’ın kudreti konusunda bazı benzerlikler görülebilir. (Bkz: Mezmûrlar, 104)

Öte yandan İslami kaynaklarda rivayet edilen, “Hikmetin başı Allah korkusudur.” sözü (Beyhakî, Şuabü’l-îmân, II, 201) Mezmûrlar’da şöyle geçmektedir: “Hikmetin başlangıcı Rab korkusudur.” (Mezmûrlar, 111/10; Ayrıca bkz. Eyub, 28/28)

Yahudi kutsal kitabının “Kutsal Yazılar” bölümü içinde yer alan, dua-hikmet kitabı özelliğine sahip Mezmûrlar kitabı, şiir biçiminde yazılmış 150 mezmûrdan ya da ilahiden oluşur. Bu mezmûrlardan üçte ikisinin başlangıç cümlesinde kime ait oldukları belirtilmiş olup yetmiş üçü Davud’a atfedilmiştir. Genellikle müzik eşliğinde söylenen, hamt, ağıt ve yakarış, iman ikrarı, dua ve öğüt cümlelerinin yer aldığı Mezmûrlar kitabı Yahudi ve Hristiyan dua geleneğinde önemli bir yere sahiptir. Ancak mevcut hâliyle mezmûrların, atfedildikleri şahıslara aidiyeti şüpheli kompoze bir metin olduğu, kutsal kitaba dâhil edilmesinin geç bir dönemde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla Kitab-ı Mukaddes içinde yer alan Mezmûrlar, Hz. Davud’a gönderilen kitabın tahrif edilmiş veya sonradan yazılmış şeklidir. Müslümanlar tarafından inanılması gereken, Hz. Davud’a indirilen tahrif edilmemiş hâldeki Zebur’dur.

İNCİL

İncil, Hz. İsa’ya vahiy yoluyla indirilen kutsal kitaptır. Bir hidayet kaynağı olan İncil (Mâide, 5/46-47), Allah’ın hükümlerini açıklamaktadır. Allah’ın bir olduğu, noksan sıfatlardan uzak olup çocuğu, eşi ve benzerinin bulunmadığını ifade etmekte, peygamberlik ve ahiret hayatı ile ilgili bilgiler vermektedir. Dinin hükümlerini ve insanların dinî sorumluluklarını açıklayarak cehalet karanlığını aydınlatmakta, şüpheleri ortadan kaldırmaktadır. Allah’ın rızasına erememekten endişe eden, azabına uğramaktan korkanlar, onun öğütlerinden yararlanıp doğru yolu bulabilirler.

Kur’an-ı Kerim’de İncil’in Hz. İsa’ya ne zaman ve nasıl verildiği açıklanmamıştır. Ancak ayetlerden hareketle (Furkân, 25/52), Tevrat gibi İncil’in de bir defada indirildiği anlaşılmaktadır.

Kur’an ile İncil arasında birçok ortak konu vardır. Bu ortak konularda benzerlikler olduğu gibi bazı farklılıklar da bulunmaktadır. Hakiki İncil’i de Kur’an’ı da Allah indirmiş olduğundan, aralarında benzerliklerin bulunması doğaldır. Ancak bu benzerlikten hareketle Kur’an’ın İncillerden yararlandığı gibi bir iddiada bulunmak doğru değildir. Hz. Muhammed, hem İncillerin asli dili olan Grekçeyi hem de o dönemde tercüme edildikleri Süryanice ve Kıbticeyi bilmemekteydi. Ayrıca o dönemde İncillerin Arapçaya çevrilmiş olduğuna dair kesin bir bilgi de bulunmamaktadır. Çevrilmiş olsa bile Hz. Peygamber’in ümmi oluşu (okuma yazma bilmemesi) bu ihtimali ortadan kaldırmaktadır.

Günümüzde mevcut Kitab-ı Mukad-des’in “Yeni Ahit” bölümü, Hıristiyanlara ait olan İncil kitabını ifade etmektedir. Hristiyan dünyasında genel kabul gören Matta, Markos, Luka ve Yuhanna nüshaları bu bölümde yer almaktadır. Bunlardan başka Barnaba İncili ve Saint Thomas İncili de meşhur İncil metinleridir.

Kur’an’da Allah’ın Hz. İsa’ya Tevrat’ı ve İncil’i öğrettiğinin ifade edilmesi, vahiy geleneğindeki devamlılığın bir göstergesidir.

* * *

İncil’in Tevrat’ı Tasdik Etmesi

Kur’an’da İncil’in, kendisinden önce gelen Tevrat’ı doğruladığı ifade edilmiştir. (Mâide, 5/46; Saf, 61/6) Bütün peygamberler tevhid inancını, yani Allah’ın dini olan İslam’ı (Â-li İmrân, 3/19) insanlara ulaştırmak için gönderilmiştir. Hz. İsa da bu peygamberler zincirinin bir halkasıdır. Kitapların değişmesi ile dinin esasları değişmediğinden, Hz. İsa’ya vahyedilen İncil de Tevrat’ı doğrulayan bir kitaptır. Kur’an’da Allah’ın Hz. İsa’ya Tevrat’ı ve İncil’i öğrettiğinin ifade edilmesi, (Â-li İmrân, 3/48; Mâide, 5/110) vahiy geleneğindeki devamlılığın bir göstergesidir.

İncil’in Tevrat’ı tasdik etmesi, dinin ana ilkelerini tasdik etmesi anlamına gelmektedir. Yani İncil, Allah’ın dininin temel esasları olan tevhid, nübüvvet, ahiret, adalet ilkeleri ile Tevrat’ın nesh edilmemiş birçok hükmünü içermektedir. Dinin temel esaslarındaki bu birlikteliğe karşın, iki kitap arasındaki farklılık, dinin pratiği ile ilgili konulardadır. Nitekim İncil’de Hz. İsa, “Sanmayın ki ben şeriatı yahut peygamberleri yıkmaya geldim; ben yıkmaya değil, fakat tamam etmeye geldim.” (Matta, 5/17) demektedir.

Tevhid
Allah Teâlâ’nın birliğine inanma.

Nübüvvet
Allah Teâlâ tarafından seçilmiş kimselere verilen peygamberlik vazifesi.

Şeriat
İslam’a ait dinî, ahlaki ve hukuki hükümler bütünü.

Kur’an ayetlerinden anlaşıldığına göre, (Mâide, 5/46- 47) Hz. İsa, temel esaslarda önceki peygamberlerin izine tabi olmakla beraber bağımsız bir şeriata da sahiptir. Bu yüzden Kur’an gelinceye kadar Hristiyanlar İncil’le amel etmek zorundaydılar. Tevrat ile ilgili sorumlulukları ise İncil’in tasdik ettiği çerçevedeydi. Ancak Kur’an geldikten sonra artık müminler onunla amel etmekle yükümlü oldular. “Aralarında Allah’ın indirdiği ile hükmet ve onların arzularına uyma. Allah’ın sana indirdiği hükümlerin bir kısmından seni saptırmamalarına dikkat et.” (Mâide, 5/49) ayeti bu hususu ifade etmektedir. Çünkü zaman içinde çeşitli sebeplerden dolayı, Tevrat gibi İncil’in de aslı korunamamıştır.

İncil’in Tahrif Edilmesi

Kitabın tahrif edildiğine dair asıl eleştiriler Yahudilerle ilgili olsa da bu, İncillerin tahrif edilmediği anlamına gelmemektedir. Kur’an’daki bazı işaretler ve dolaylı ifadelerden Hristiyanların da İncil’i tahrif ettikleri anlaşılmaktadır. Ayetlerde Allah Teâlâ’nın, Hristiyan olduklarını ifade edenlerden söz aldığı hâlde onların sözlerinde durmayıp kendilerine öğretilen hakikatlerin bir kısmını unuttukları, bu sebeple de aralarında sonu gelmez bir düşmanlık ve kin doğduğu ifade edilmektedir.

Teslis
Hristiyanlıkta Tanrı, İsa ve Meryem’in aynı kişi olmasını savunan inanç, üçleme.

Batıl
İslam’ın yasakladığı, gerçekliği bulunmayan her türlü faydasız iş söz ve davranış.

İncil yazarları tevhidi teslisle; Hz. İsa’nın insanlar içinden seçilmiş bir beşer peygamber olduğu gerçeğini de bedenleşmiş bir tanrı olduğu inancı ile değiştirmişlerdir. Kur’an bu inançların batıl olduğunu, akla ve vahye dayanan bir temelinin bulunmadığını belirtmektedir. (Mâide, 5/13-14; 75, 116) Dolayısıyla Kur’an ile mevcut İnciller arasında ortak konularda esasa ilişkin farklılıklar vardır. İncillerde yer alan İsa’nın ilah oluşu, teslis inancı ve Hz. İsa’nın insanların günahlarına kefaret olmak üzere çarmıhta can vermesi gibi temel Hristiyan inançlarının İslam açısından kabul edilmesi mümkün değildir. Kur’an’a aykırı olan bu hususlar, tahrifin gerçekleştiğini göstermektedir.

İslam’a göre, sırf ilhamla yazıldığı
iddiası, bir kitabı kutsal veya orijinal
kılmaz.

* * *

Hristiyanlar Hz. İsa’nın herhangi bir kitap yazmadığını veya yazdırmadığını kabul ederler. Dolayısıyla kendisinden sonra yazılan İnciller, Hz. İsa’nın gözetimi ve kontrolü olmadan kaleme alınmış olmaktadır. İncil yazarları tasvir ettikleri olayları bizzat görmüş değildir. Hz. İsa’dan en az yarım asır sonra, kuşaktan kuşağa aktarılagelen geleneği tasvir etmişlerdir. Üstelik Matta, Markos, Luka ve Yuhanna tarafından Hz. İsa’nın ölümünden çok sonra yazılan bu İnciller Hz. İsa’nın dili olan Aramca yazılmıştır. Ancak bugünkü İncillerin en eskisi Yunanca’dır. Bu din mensupları İncil’in sahihliğini ilham anlayışı ile temellendirmektedirler. Söz konusu inanca göre İncilleri yazanlar eserlerini Kutsal Ruh’un gözetimi altında yazmış ve Kutsal Ruh’un etkisi sayesinde bu İnciller sahihlik kazanmıştır. Ancak İslam’a göre sırf ilhamla yazıldığı iddiası, bir kitabı kutsal veya orijinal kılmaz. Bu yüzden mevcut İnciller gerçek İncil olma özelliği taşımamaktadır. Nitekim araştırmalar, en eskileri olduğu kabul edilen Matta ve Markos da dâhil olmak üzere, hiçbir İncil’in havarilerce yazılmadığını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla Tevrat gibi İnciller de tahrife uğramış kitaplardır.

Katolik yorumcular, dört İncil’in aldatmayan ve çelişmeyen hakikat ruhunun eseri olduğunu, ayrıntılarda bile gerçeği ifade ettiğini ileri sürmüşlerdir. Ancak İnciller arasında kolayca izah edilemeyecek çelişkiler vardır. Mesela Hz. İsa’nın soyuyla ilgili Matta, 1/1-17 ve Luka, 3/23-38 İncilleri’nde verilen isim ve sayılar birbirini tutmamaktadır. Hz. İsa Eriha’dan çıktığında kendisine Matta’ya göre (20/30) iki âmâ, Markos’a göre (10/46) bir âmâ gözlerinin açılması için başvurmuştur. Matta (4/12-17) ve Markos’a (1/14-15) göre Hz. İsa, Yahya’nın hapse atılmasından sonra, Yuhanna’da ise (3/22-26) hapisten önce göreve başlamıştır. Ayrıca çeşitli nüshalarda Hz. İsa’nın kimliği konusunda onun, Âdem’in, Davud’un, Yusuf’un ve Tanrı’nın oğlu olduğuna dair çeşitli ifadeler yer almaktadır. Aynı şekilde İncil’in Allah’a mı yoksa İsa’ya mı nispet edileceği konusundaki görüşler de farklıdır.

Müslümanlar Hz. İsa’ya Allah tarafından İncil adında bir kitap indirildiğine inanmaktadırlar. Ancak bugün Kitab-ı Mukaddes içinde yer alan Matta, Markos, Luka, Yuhanna gibi nüshalardan oluşan metinler Hz. İsa’ya gönderilen orijinal İncil değildir. İncil sahih hâli ile bugün bulunmamaktadır. Müslümanlar günümüzdeki İncillerin Kur’an ve sahih hadislere uygun olan bölümlerini benimser, aykırı olanları reddeder. Ayet ve hadislerde sözü edilmeyen ve temel prensiplere de zıt düşmeyen konularda ise Hz. Peygamber’in; “Siz ehl-i kitabı ne tasdik edin ne de yalanlayın. (Ancak) Biz bize indirilene de size indirilene de iman ettik deyin.” (Buhârî, İ’tisâm, 25) tavsiyesine göre hareket ederler.

İncil’in Hz. Muhammed’i (s.a.s.) Müjdelemesi

Kur’an-ı Kerim Hz. Muhammed’in peygamber olarak gönderileceğinin Tevrat ve İncil’de yazılı olduğunu şöyle haber vermektedir: “Onlar, ellerindeki Tevrat’ta ve İncil’de yazılı buldukları o elçiye, o ümmî Peygamber’e uyarlar.” (A’râf, 157) Hz. İsa da ümmetine şöyle hitap etmiştir: “Ey İsrailoğulları! Ben Allah tarafından size gönderilmiş bir elçiyim; benden önce gelen Tevrat’ı doğrulamakta ve benden sonra gelecek Ahmed adında bir peygamberi de müjdelemekteyim.” (Saf, 61/6)

 İslam âlimleri Hz. İsa’ya vahyedilen İncil’de bu haberin mevcut olduğunu, fakat daha sonra tahrif neticesinde İncil metinlerinden çıkarıldığını belirtmişlerdir. Bununla birlikte mevcut İncillerde de Hz. Muhammed’le ilgili müjdenin bulunduğunu ifade etmişlerdir. İncil’de Hz. Muhammed’in gönderileceğinin müjdesi olarak yer alan pasajlardan bazıları şunlardır: Matta, 4/17; 6/10; 10/7; 13/31-32; 21/43; Luka, 9/2; 10/9; Yuhanna, 1/15; 15/26-27 16/7, 13-14.

İncillerde Hz. Peygamber’le ilgili haberler içinde özellikle Yuhanna’da geçen, “Tesellici” olarak çevrilen “Paraklit” kelimesi dikkat çekicidir. Hz. İsa’nın geleceğini müjdelediği Paraklit ile ilgili bölümler şöyle geçmektedir:

“Eğer beni seviyorsanız, emirlerimi tutarsınız. Ben de Baba’ya yalvaracağım ve o size başka bir Tesellici, hakikat ruhunu verecektir; ta ki daima sizinle beraber olsun. Onu dünya kabul edemez; çünkü onu görmez ve bilmez. Siz onu bilirsiniz; çünkü yanınızda duruyor ve içinizde olacaktır.” (Yuhanna, 14/15-17)

“Fakat benim ismimle Baba’nın göndereceği Tesellici, Rûhu’l-Kudüs, o size her şeyi öğretecek.” (Yuhanna, 14/26)

“Baba’dan size göndereceğim Te-sellici, Baba’dan çıkan hakikat ruhu geldiği zaman, benim için o şehadet edecektir.” (Yuhanna, 15/26)

“Bununla beraber ben size hakikati söylüyorum; benim gitmem sizin için hayırlıdır. Çünkü gitmezsem Tesellici size gelmez. Fakat gidersem onu size gönderirim. Ve o geldiği zaman, günah için, salah için ve hüküm için dünyayı ilzam edecektir.” (Yuhanna, 16/7-8)

“Size söyleyecek daha çok şeylerim var; fakat şimdi dayanamazsınız. Fakat o, hakikat ruhu gelince size her hakikate yol gösterecek; zira kendiliğinden söylemeyecektir. Fakat her ne işitirse söyleyecek ve gelecek şeyleri size bildirecektir.” (Yuhanna, 16/12)

Yukarıdaki örneklerde “Tesellici” olarak çevrilen Yuhanna İncili’ndeki “Parakletos” kelimesinin aslı Grekçedir. Parakletos “teselli veren, yardıma çağrılan, müdafaa eden, şefaatçi,” gibi anlamlar taşımaktadır. Hristiyan bilginlere göre bu kelime ile kastedilen Kutsal Ruh’tur. Buna göre İsa Mesih’in kendilerinden ayrılması sebebiyle hüzünlenen havarilere Rûhu’l-Kudüs bir teselli olmak üzere gönderilmiştir.

İslam âlimleri ise bu kelime ile kastedilenin Hz. Muhammed olduğunu belirtmişlerdir. Paraklit kelimesinin Kutsal Ruh olarak yorumlanması mümkün değildir. Zira Kutsal Ruh’un gelmesi için “İsa’nın gitmesine” (Yuhanna, 16/ 7-8) gerek yoktur. Çünkü Hristiyanlara göre Kutsal Ruh, Hz. İsa’dan önce de sonra da inananlarla birliktedir.

Havari
Hz. İsa’nın kendisine yardımcı olmak üzere seçtiği on iki kişiden her biri.

Yuhanna’da geçen, “...kendiliğinden söylemeyecektir. Fakat her ne işitirse söyleyecek ve gelecek şeyleri size bildirecektir.” (Yuhanna, 16/12) ifadesi de Kutsal Ruh için uygun değildir. Çünkü Hristiyanlığa göre Kutsal Ruh, Tanrı’nın kendisidir. Böyle olunca o, kendiliğinden söyler; Tanrı’dan işiterek söylemesi söz konusu olmaz.

İncillerde bu kelimeye “işitmek” ve “söylemek” (Yuhanna, 16/13 vd.) gibi somut fiiller nispet edilmektedir. Bu da ancak işitme ve konuşma organına sahip bir varlık için söz konusu olabilir. Bu nitelikleri Kutsal Ruh’a nispet etmek doğru değildir. Zira Kutsal Ruh vahiy ve ilham meleğidir. İlham için ise bu organlara gerek yoktur.

Bu ve benzeri çeşitli sebeplerden dolayı Paraklit’i Kutsal Ruh olarak anlamak doğru değildir. Paraklit’in Hz. İsa gibi bir insan olduğu anlaşılmaktadır, “Rûhu’l-Kudüs” ibaresi ise sonradan yapılmış bir ilavedir. Ayrıca İslam âlimleri bu kelimenin Hz. İsa’nın konuştuğu dil olan Aramicedeki karşılığını araştırmışlar ve bu kelimenin Ahmed kelimesiyle anlamca örtüştüğü sonucuna ulaşmışlardır. (Mehmet Aydın, “Faraklit”, DİA, XII, 165-166)

Son olarak Yahudilerin Mesih ve İlyas’tan sonra başka bir peygamberin geleceğine inandıkları şu ifadelerden anlaşılmaktadır:

“Yahudiler Yahya’ya, sen kimsin, diye kendisinden sormak için Yeruşalim’den kahinlere Levililer gönderdikleri zaman, Yahya’nın şehadeti şudur: Ve Yahya ikrar etti ve inkâr etmedi ve Ben Mesih değilim diye ikrar etti. Onlar da kendisinden sordular: Öyleyse, ne? Sen İlya mısın? Ve Yahya: Değilim, dedi. Sen o peygamber misin? Yahya: Hayır, diye cevap verdi. İmdi onlar kendisine dediler: Sen kimsin? Bizi gönderenlere cevap verelim diye, kendin hakkında ne diyorsun? Ben, İşaya peygamberin dediği gibi: “Rabbin yolunu düzeltin diye çölde bağıranın sesiyim.” (Yuhanna, 1/19-23)

Kur’an-ı Kerim
Allah tarafından insanlığa gönderilen
en son kitaptır.

* * *

KUR’AN

Kur’an Son İlahî Kitaptır

Kur’an-ı Kerim Allah tarafından insanlığa gönderilen en son kitaptır. Onun Allah’ın sözü olduğunda hiç şüphe yoktur.(Bakara, 2/2) O hem lafızları hem manası ile tamamen Allah’a aittir. Cebrail ile Hz. Peygamber vahyi bize ulaştırmada sadece vasıtadır. Kur’an-ı Kerim, kendisini Hz. Peygamber’in uydurduğunu iddia edenlere, bir benzerini yapıp getirmelerini isteyerek meydan okumuştur. (Kasas, 28/49; Hûd, 11/13; Yûnus, 10/38; Tûr, 52/34) Kur’an’ın indiği dönemde Araplar arasında büyük bir edebî rekabet vardı. Şairler ve hatipler hazırladıkları şiirler ve konuşmalarla birbirleriyle yarışıyorlardı. Böyle bir ortamda Kur’an onlara üç aşamada meydan okudu. Önce o vakte kadar indirilen bölümünün bir benzerini yazıp getirmeleri istendi. (Tûr, 52/32-34) Bunu gerçekleştirememeleri üzerine iddialarında samimi iseler Kur’an’a benzer on sure getirmeleri talep edildi.(Hûd, 11/13-14) Üçüncü aşamada ise inkârcılardan Kur’an’ın bir suresinin benzerini getirmeleri istendi. (Yûnus, 10/37-38; Bakara, 2/23-24) Böyle bir meydan okuma karşısında inkârcılar çok istemelerine ve teşebbüs de etmelerine rağmen bir ayetin bile benzerini getiremediler. Çünkü Kur’an, insanlar ve cinler bir araya gelse bile bir benzerini asla meydana getiremeyecekleri bir kitaptır. (İsrâ, 17/88) Kur’an’ın bu mucizevi özelliği kıyamete kadar geçerlidir. Çünkü inkârcılara meydan okuyan ayetlerde herhangi bir zaman sınırlaması yapılmamıştır. Kur’an-ı Kerim, Hz. Muhammed’in en büyük mucizesidir. (Ankebût, 29/51) Onun peygamberliği dünyanın sonuna kadar devam edeceğine göre, mucizesi olan Kur’an da dünyanın sonuna kadar hak kitap olarak kalacaktır.

Hak
Varlığı kesin olan ve kuşkuya yer bırakmayacak şekilde gerçek olan şey.

Kur’an İnsanı Karanlıklardan Aydınlığa Çıkarır

Kur’an, insanlara doğru yolu çeşitli delillerle gösterir. (Â’raf, 7/203) Bu deliller sayesinde insanların ihtiyaç duydukları şeyleri tam anlamıyla, yani zihinlerde herhangi bir kuşku ve kapalı alan bırakmadan anlatır. (Nûr, 24/ 46) Hangi milletten olursa olsun bütün insanları cehalet, inkâr ve batıl inancın karanlıklarından bilgi, iman ve hidayetin aydınlığına çıkarır. (İbrâhîm, 14/1) Kur’an’ın ifade ettiği hakikatleri benimseyen ve ciddiye alan bir mümin doğru ve yanlışları görerek hak yolda yürür, böylece Allah’ın sevgisini ve merhametini kazanır.

Kur’an Dünya ve Ahiret Mutluluğunu Hedefler

Kur’an, insanın dünya ve ahiret mutluluğunu elde etmesine yardımcı olur. Bu amaçla kurallar koyar, emir ve yasaklar getirir. İnsana hem kendisi hem Yaratıcısı hem diğer insanlar ve varlıklarla ilgili sorumluluklar yükler. Böylece iyi insan ve iyi bir toplum oluşturmayı amaçlar. Kur’an açısından bakıldığında din, kişinin sadece özel hayatı ile ilgili değildir. Çünkü insan tek başına değil, bir toplum içinde yaşamaktadır. Bunun için din insanı, toplum hayatı ile ilgili inanç, söz ve davranışlarla da yükümlü kılar. Kur’an, insan hayatını bütün olarak görür, dinî-dünyevi şeklinde parçalamaz. Çünkü insanın her inanç, söz ve davranışının sadece bu dünya ile değil, ahiret ile ilgili boyutu da vardır.

Kur’an hem Hz. Peygamber döneminde
hem de sonraki çağlarda yaşayan
insanlar için uyarıcıdır.

* * *

Kur’an Evrensel Bir Kitaptır

Kur’an, bütün çağları kucaklayan bir kitaptır. Zamanın geçmesiyle eskimemekte, tazeliğini ve güncelliğini her daim korumaktadır. İçerdiği hakikatlerin zamanın geçmesiyle değişmesi ve değerini yitirmesi söz konusu değildir. (Kehf, 18/27; En’âm, 6/115) Muhtevası insan aklının ulaştığı bilimsel sonuçlarla çatışmamakta, tam tersine onlarla örtüşmektedir. Çünkü Hz. Muhammed bütün insanlara peygamber olarak gönderilmiştir. (Sebe’,34/28) Kur’an hem Hz. Peygamber döneminde, hem de sonraki çağlarda yaşayan insanlar için uyarıcıdır. (En’âm, 6/19) Bu, Kur’an-ı Kerim’in bütün insanlığa gönderildiğinin, dolayısıyla İslam’ın evrensel bir din olduğunun ifadesidir. Kur’an’dan önceki kitaplarda bir elçinin geleceğine dair çeşitli ifadeler mevcut olduğu hâlde Kur’an’da gelecekle ilgili böyle bir haber bulunmamaktadır. Tam aksine Hz. Muhammed’in son peygamber olduğu şöyle bildirilmektedir: “… O (Muhammed) yalnız Allah’ın resûlü ve peygamberlerin sonuncusudur.” (Ahzâb, 33/40)

Kur’an Neden Arap Dilinde İndirilmiştir?

Müşrikler Kur’an’dan önceki kutsal kitapların genellikle İbranice veya Süryanice indirilmiş olduğunu bilmekteydiler. Söz konusu dillerin ilahî vahyin özel dili olduğunu zannederek, Kur’an’ın Arap dilinde indirilmiş olmasını yadırgamışlardı. (İbn Âşûr, et-Tahrir ve’t-Tenvir, XIII, 185) Bu yüzden Kur’an’da “İstisnasız her peygamberi kendi kavminin diliyle gönderdik ki onlara açık açık anlatsın.” (İbrâhîm, 14/4) buyrulmuştur. Hz. Peygamber Arap olduğu için kendisine vahyedilen Kur’an da Arap dilinde indirilmiştir. Ancak bu durum onun sadece Araplara indirildiğini göstermez ve evrenselliği ile çelişmez. Çünkü Kur’an’ın bütün insanlığa gönderildiğini ifade eden birçok ayet vardır. (Bakara, 2/185; Âl-i İmrân, 3/138; Sebe’, 34/28)

Resûl
Kendisine kitap indirilen peygamber.

Kur’an’ı Nasıl Anlayalım?

Kur’an, okuyucularını kendisi üzerinde düşünmeye teşvik etmektedir. (Nisâ, 4/82; Sâd, 38/29) Bu yüzden insan kendisi ile Kur’an arasına ön yargı duvarı örmemelidir. Bu takdirde araya örülen bu duvar, ondan gelecek aydınlığın ulaşmasını engellemiş olur. Nitekim Allah, ayetlerini, düşünenler (Yûnus, 10/24), aklını kullananlar (Rûm, 30/28), anlayan ve öğüt alanlar için (En’âm 6/98, 126) açıkladığını ifade etmektedir. Kur’an’ı iyi anlamak ve rehberliğinden yararlanabilmek için güvenilir meal ve tefsirlere başvurmak gerekir.

Meal
Kur’an ayetlerinin Arapçadan başka bir dile çevrilmesi.

Tefsir
Kur’an-ı Kerim ayetlerinin anlam ve kavram olarak açıklanması ve yorumlanması.

Kur’an’ın Nüzulü/İndirilişi

Kur’an vahiy yoluyla Allah tarafından insanlara ulaştırması için Hz. Muhammed’e gönderilmiştir. Vahiy, Allah’ın insanlar içinden seçtiği kuluna gizli bir yol ile ve süratli bir biçimde bilgi aktarmasına denir. Bu aktarım, peygambere doğrudan doğruya veya Cebrail vasıtasıyla olabilir. İnsani algılarımızla vahyin mahiyetini tam olarak anlamamız imkânsızdır.

Kur’an’ın ilk ayetleri, Hz. Peygamber kırk yaşında iken 610 yılı Ramazan ayının 27. gecesinde inmiştir. (Bakara, 2/185; Duhân, 44/1-3; Kadir, 97/1) Hz. Muhammed kırk yaşına yaklaştığında yalnız kalmak ve tefekkür etmek için Hira Mağarası’na gitmeye başladı. Bir zaman sonra Hira Mağarası’nda kendisine Alak suresinin şu ayetleri indirildi: “Yaratan Rabbinin adıyla oku. O, insanı aşılanmış bir yumurtadan yarattı. Oku! Rabbin nihayetsiz kerem sahibidir. O kalemle öğretendir. O insana bilmediğini öğretti.” (Alak, 96/1-5) Bu ve bundan sonra kendisine verilecek olan bilgiler, onun peygamberlikle görevlendirildiği anlamına geliyordu.

Hz. Muhammed’in Hira Mağarası’na gidiş gelişleri, bir peygamberlik beklentisi içerisinde olduğu anlamına gelmez. Çünkü o vahiy meleği geldiğinde korku ve tedirginlik yaşamıştır. Kur’an onun böyle bir beklentisi olmadığını şöyle açıklamaktadır: “Sen, bu Kitab’ın sana vahyolunacağını ummuyordun. (Bu) ancak Rabbinden bir rahmet (olarak gelmiş) tir.” (Kasas, 28/86)

Kur’an bir defada değil, 23 yıllık süre içerisinde parça parça indirilmiştir. (Furkân, 25/32) Bu, diğer kitaplardan farklı olarak Kur’an’a has bir durumdur. Kur’an’ın parça parça indirilmesinin çeşitli hikmetleri vardır: Vahyin daha iyi anlaşılması ve benimsenmesi, anlamada ya da uygulamada zorluk çekenlere zaman tanınması, toplumun, hayatın akışına paralel olarak dönüştürülmesi, vahye olan ilginin canlı tutulması vb.

Vahiy Kâtibi
Peygamber Efendimize vahyedilen ayetleri yazan sahabiler.

Kur’an’ın Toplanması

Hz. Muhammed (s.a.s.) Cebrail’in getirdiği vahyi aynen ezberlerdi. Allah bu konuda kendisine yardımcı olacağını şöyle ifade ediyordu: “(Resûlüm!) onu (vahyi) çarçabuk almak için dilini kımıldatma. Şüphesiz onu, toplamak (senin kalbine yerleştirmek) ve onu okutmak bize aittir. O hâlde, biz onu okuduğumuz zaman, sen onun okunuşunu takip et.” (Kıyâmet, 75/16-19) Hz. Peygamber kendisine gelen ayet veya ayetleri Müslümanlara okuyor, sonra da vahiy kâtiplerine yazdırıyordu. Sözlü kültürün hâkim olduğu bu ortamda insanlar indirilen ayetleri kolaylıkla ezberliyor, ezberledikleri bölümleri namazlarında okuyor, ayetlerin verdiği mesajları kendilerine ilke ediniyorlardı.

Vahiy kâtiplerinin yazdığı Kur’an ayetleri Hz. Peygamber hayatta iken bir kitap hâlinde toplanmamıştır. Bunun sebebi, Hz Peygamber’in hayatta olması ve vahyin inmeye devam etmesidir. Ancak Ramazan aylarında Resûl-i Ekrem ve Cebrail o güne kadar inen ayetleri birbirlerine okuyorlardı. (Buhârî, Bed’ü’l-halk, 6)

Kur’an, Müslümanların hassasiyeti ve çabaları sonucunda diğer kitapların maruz kaldığı tahrifattan uzak kalmıştır. Bugün dünyanın neresine gidilirse gidilsin mevcut Kur’an nüshaları arasında bir farklılık bulunmamaktadır.

* * *

Kur’an Hz. Peygamber’in vefatından kısa zaman sonra, Hz. Ebubekir’in halifeliği zamanında eksiksiz bir şekilde toplanıp mushaf (kitap) hâline getirilmiştir. (Buhârî, Fedâilü’l-Kurân 3, 4) Bu görev, Peygamberimizin vahiy katiplerinden Zeyd b. Sabit’in başkanlığında oluşturulan bir heyet tarafından hassasiyetle yerine getirilmiştir. Hz. Osman dönemine gelindiğinde elde bulunan bu mushaf yedi nüsha olarak çoğaltılmış ve Müslümanların yaşadığı belli başlı merkezlere gönderilmiştir.

Kur’an, Müslümanların hassasiyeti ve çabaları sonucunda diğer kitapların maruz kaldığı tahrifattan uzak kalmıştır. Bugün dünyanın neresine gidilirse gidilsin mevcut Kur’an nüshaları arasında bir farklılık bulunmamaktadır.

Kur’an’ın Muhtevası

Kur’an birçok açıdan insanların yazdığı kitaplara benzemez. Mesela o, farklı zamanlarda, çeşitli şartlara göre parça parça indirilmiş, sure bölümlemeleri Hz. Peygamber’in talimatıyla belirlenmiştir. Bu yüzden o, sistematik eserlerde alışılageldiği şekilde konu bütünlüğü oluşturacak bir sıralamaya sahip değildir. Kur’an’da hangi konuların yer alacağı Allah’ın takdiri ile ilgili bir meseledir. Kur’an, insanların sonu nereye varacağı bilinmez arzularına göre tasarlanmamıştır. (Mü’minûn, 23/71)

“Biz bu kitapta hiçbir şeyi eksik bırakmadık.” (En’âm, 6/38) ayetinde belirtildiği üzere Kur’an’ın muhtevası oldukça geniştir. Kur’an’ın en merkezî konularını Allah’ın zatı, sıfatları, eylemleri, Allah-insan, Allah-kâinat ilişkisi, geçmişten günümüze insanlık tarihi ve ahiret hayatı teşkil etmektedir. O ilmi sonsuz olan Allah’ın kitabı olduğundan içinde yanlış bilgi bulunması mümkün değildir. Kur’an okuyan bir mümin, aklına yatmayan bir konu ile karşılaştığında hüküm vermekte aceleci olmamalı, araştırmaya devam etmelidir.

İnsanın hem dünya hem de ahiret hayatına rehberlik eden Kur’an’ın muhtevasının anlaşılması oldukça önemlidir. Anlamayı kolaylaştırmak için Kur’an’da yer alan anlatımlarda zaman zaman yağmur, bulut, örümcek gibi örnekler kullanılmıştır. İnkârcılar “Allah böyle şeyleri örnek vermez.” diyerek bu anlatımları anlamsız ve basit görüp eleştirmişlerdir. Bunun üzerine indirilen ayette ise şöyle buyrulmuştur: “Şüphe yok ki, Allah herhangi bir şeyi, bir sivrisineği, hatta onun da ötesindeki bir varlığı misal vermekten utanıp çekinmez. Bunun karşısında iman edenler onun, Allah’tan gelen gerçek olduğunu bilirler, inkâr edenler ise ‘Allah misal olarak bununla neyi kastediyor?’ derler. Allah birçok kimseyi onunla saptırır, birçok kimseyi de onunla doğru yola iletir; onunla başkalarını değil, ancak emrine karşı gelenleri saptırır.” (Bakara, 2/26)

Kur’an’ın Önceki Kitaplar Üzerindeki Otoritesi

Kur’an, diğer kitapların temel hükümlerini, ahlak ve inanç esaslarını koruyan, kontrol eden, onlara şahitlik eden bir kitaptır. Kur’an’ın “el-Müheymin” sıfatıyla anılması (Mâide, 5/48) bu gerçeği ifade eder. Kur’an kendinden önceki bütün ilahî kitapların öğretilerini içermektedir. Böylece o, diğer kitapların amel edilmesi gereken bölümlerini de yok olmaktan korumuş olmaktadır.

Tevrat ve İncil ayetlerinin doğruluğu ve gerçekliği Kur’an ölçü alınarak değerlendirilebilir. Kur’an’ın onayından geçenler gerçek, geçmeyenler ise yanlış ve batıldır. Önceki kitaplarda yer alan bir bilgi ile Kur’an arasında bir çelişki söz konusu olduğunda Kur’an’da yer alan bilgiye itibar edilir. Çünkü diğer kitaplarda birçok insan müdahalesi, farklılık ve çelişki söz konusu olduğu hâlde Kur’an, insanların müdahalesinden korunmuş, (Hicr, 15/9) indiğinden beri hiçbir değişikliğe ve tahrife maruz kalmamıştır. Mesela Tevrat ve Zebur zaman içinde kaybolmuş, çeşitli zamanlarda Yahudi din adamları tarafından yeniden yazılmıştır. İncil de Hz. İsa’nın vefatından uzun zaman sonra yazılmıştır. Kur’an ise Hz. Peygamber zamanında bizzat onun tarafından yazdırılmış, vefatından kısa zaman sonra toplanıp kitap hâline getirilmiş, hem ezberlenerek hem yazılarak günümüze kadar ulaşmıştır.

“Müheymin” kavramı, önceki kitapların değerlendirilmesinde Kur’an’ın bir mihenk taşı olarak alınacağını ifade etmektedir. Bu sebeple Müslümanların, diğer kitaplardaki Kur’an’ın tasdikinden geçmeyen veya ona muhalif olan hükümlerle amel etmeleri caiz değildir.

Kur’an kendisinden önceki bütün kitapları doğrulayıcı olarak gönderilmiştir.

* * *

Tarih boyunca din konusunda bir olgunlaşma söz konusudur. Bu yüzden Kur’an kitapların en mükemmel ve kapsamlı olanıdır. Dinin Allah’a, peygambere ve ahirete iman gibi açık, sabit, sürekli, zamana, mekâna ve şartlara göre değişmeyen esasları (minhac) bir de zamana, mekâna ve şartlara göre değişebilen ayrıntıları (şir’a) vardır. En son ve en kapsamlı kitap olarak Kur’an-ı Kerim, Tevrat’ın ve İncil’in evrensel doğrularını içermekle birlikte değişmesi gereken hükümlerini uygun olanlarıyla değiştirmiştir. Bu sebeple bütün insanlara hitap eden Kur’an geldikten sonra artık Yahudi ve Hristiyanların da ona iman etmeleri gerekir.

Kur’an’ın Önceki Kitapları Tasdiki

Kur’an kendisinden önceki bütün kitapları doğrulayıcı olarak gönderilmiştir. (Bakara, 2/97; Âl-i İmrân, 3/3; Mâide, 5 /48) Çünkü bütün ilahî kitaplar aynı kaynaktan gelmişlerdir. Tevhid inancı ve hak din Hz. Âdem’den başlayarak devam edegelmiş, İslam ile kemale ermiştir. Hz. Muhammed peygamberler zincirinin son halkasıdır. Bu yüzden Kur’an’ın önceki peygamberlere indirilenlerle aynı temel gerçekleri haber vermesi doğaldır.

İffet
İnsanın haramdan uzak durarak bedenini ve zihnini kötü düşüncelerden koruması.

Kur’an’ın önceki kitapları tasdikinden, öncelikli olarak, Allah’ın birliğine iman (tevhid) ve bu imanın gereği olan diğer hususlar anlaşılmaktadır. İkinci olarak Kur’an, önceki kitaplarda yer alan, adalet, iyilik, iffet, doğruluk, helal kazanç gibi ahlaki ilkeleri onaylamaktadır. Bütün insanlığın faydasına olan, milletlerin ve zamanın değişmesiyle değişmeyen evrensel hükümler de Kur’an’ın onayladıkları arasındadır. Bunların dışında Kur’an zamanla kısmen tahrife uğramış olan Tevrat, İncil gibi kutsal kitapların kusurlarını gidererek onların doğru olan asıllarını onaylamakta ve yeni ifade kalıpları içinde tekrar insanlığa sunmaktadır.

Kur’an önceki kitapların Hz. Peygam-ber’in geleceğine dair verdikleri haberleri de tasdik eder. Zira önceki kitaplar gelecekte büyük bir peygamberin geleceğini haber vermişlerdir. Eğer Hz. Peygamber gelmemiş olsaydı, onların verdikleri bu haber asılsız olacaktı. Kur’an bu haberleri tasdik etmekle, sadece Hz. Peygamber’in değil önceki bütün peygamberlerin peygamberliklerini de tasdik ve ispat etmiş olmaktadır.

Kur’an diğer kitaplarla benzer birçok konuları barındırmaktadır. Bütün semavi kitapları indiren Allah olduğuna göre aralarında benzerliklerin bulunması tabiidir. Mesela, İncil’de yer alan konuların birçoğu Kur’an’da da geçmektedir. Kur’an’da Zekeriyya, Yahya, Meryem ve İsa ile havarilerden bahsedilmekte; Meryem’e İsa’nın doğumunun müjdelenmesi, İsa’nın mucizeleri gibi olaylar nakledilmektedir. Kur’an ve İncil’de yer alan şu iki bölümdeki ifade benzerliği dikkat çekicidir:

“(Hz. Muhammed ve onun beraberinde olanların) İncil’deki vasıfları da şöyledir: Onlar filizini yarıp çıkarmış, gittikçe onu kuvvetlendirerek kalınlaşmış, gövdesi üzerine dikilmiş bir ekine benzerler ki bu, ekicilerin de hoşuna gider. Allah böylece onları çoğaltıp kuvvetlendirmekle kâfirleri öfkelendirir. Allah onlardan inanıp iyi işler yapanlara mağfiret ve büyük mükâfat vadetmiştir.” (Fetih, 48/29)

“İsa onlara bir benzetme daha anlattı. “Göklerin egemenliği bir adamın alıp tarlasına ektiği hardal tanesine benzer. Hardal tüm tohumların en küçüğü olduğu hâlde, gelişince bahçe bitkilerinin boyunu aşar, ağaç olur. Öyle ki, gökte uçan kuşlar gelip dallarında barınır.” (Matta, 13/31-32. Tahir b. Aşur Fetih Suresi 29. ayet ile bazı Tevrat bölümleri arasında benzerlik bulunduğunu ifade etmektedir. İbn Âşûr, XXVI, 207.)

Kur’an’dan önceki kitaplara iman etmek,
onların bozulmamış hâllerine
iman etmek demektir.

* * *

SONUÇ

Kitaplara iman, iman esaslarından biridir. Mümin olmak için Allah’ın insanlara kitaplar gönderdiğine iman etmek gerekir. Kur’an’dan önceki kitaplara iman etmek, onların bozulmamış hâllerine iman etmek demektir.

Tarihte bazı peygamberlere sahifeler verilmiştir. Ancak bu sahifeler zamanımıza ulaşmamıştır. Söz konusu sahifelerle Kur’an, aynı kaynaktan gelmektedir. Kur’an, Allah’ın dini ile ilgili kalıcı ilke ve hükümleri içerdiğinden önceki sahifelerde yer alan bilgilere de muhtevasında yer vermektedir.

İsrailoğullarına Tevrat adında bir kitap verilmiştir. Allah Tur Dağı’nda Hz. Musa ile vasıtasız olarak konuşmuş ve kendisine Tevrat’ın ilgili kısmını vahyetmiştir. Ancak bu kitap inananların hem yorum hem metin tahrifi ile karşı karşıya kalmıştır. Bununla birlikte Tevrat’ın tamamı için tahrif söz konusu değildir. Nitekim bugünkü Tevrat’ta hak dine ait bazı hükümler yer almakta; Hz. Muhammed’in gönderileceğini ifade eden bölümler bulunmaktadır. Kur’an’ın gelişiyle Tevrat’ın hükmü kaldırılmıştır. Bu kitabın ne kadarının ve hangi kısımlarının tahrif edildiğini belirleyecek ölçü, tahrife maruz kalmamış tek kitap olan Kur’an’dır.

Allah Teâlâ Hz. Davud’a Zebur’u vermiştir. Zebur’un Davud’a öğretilmiş dua, hamd ve övgü sözlerinden oluşan bir öğüt kitabı olduğu bilinmektedir. Ancak bugün Kitab-ı Mukaddes’te Mezmûrlar kitabı olarak yer alan Zebur, Hz. Davud’a gönderilen kitabın tahrif edilmiş veya sonradan yazılmış şeklidir. Müslümanlar Hz. Davud’a indirilen Zebur’a inanırlar.

Hz. İsa’ya İncil adında bir kitap indirilmiştir. Kur’an ile İncil arasındaki bazı benzerlikler her ikisinin aynı kaynaktan geldiğini göstermektedir. Bununla birlikte Tevrat gibi İncil’in de tahrife maruz kaldığı anlaşılmaktadır. Hristiyanlar tevhidi teslisle, Hz. İsa’nın insanlar içinden seçilmiş bir beşer peygamber olduğu gerçeğini de bedenleşmiş bir tanrı olduğu inancı ile değiştirmişlerdir. Kur’an bu inançların batıl olduğunu belirtmektedir. Müslümanlar Hz. İsa’ya Allah tarafından İncil adında bir kitap indirildiğine inanır; günümüzdeki İncillerin Kur’an ve sahih hadislere uygun olan bölümlerini benimser, aykırı olanları reddederler.

Kur’an, hem lafzı hem manası ile tamamen Allah’a ait bir sözdür. Cebrail ile Hz. Peygamber ise vahyi bize ulaştırmada birer vasıtadır. Kur’an indiği dönemde benzerini yapıp getirmeleri için insanlara meydan okumuş, ama inişinin üzerinden yüzyıllar geçmesine rağmen bir benzeri meydana getirilememiştir. Kur’an diğer kitapların aksine herhangi bir beşeri müdahaleye maruz kalmadan günümüze kadar ulaşmıştır. Onun içerdiği hakikatler evrenseldir, zamanın geçmesiyle değerini yitirmez. Çünkü o, bütün çağlarda yaşayan insanlara gönderilmiş son ilahî kitaptır.

BİBLİYOGRAFYA

Adam, Baki, “Yahudilik”, Yaşayan Dünya Dinleri, DİB Yayınları, Ankara-2007.

a.g.mlf. “Tevrat”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), XLI, 40-45.

Akseki, Ahmet Hamdi, İslam Dini, Yeni Matbaa, Anlara-1959.

Aydın, Ali Aslan, İslam’da İman ve Esasları, Hikmet-Dava-Çağ Yayınları, İstanbul-1975.

Aydın, Mahmut, “Hristiyanlık”, Yaşayan Dünya Dinleri, DİB Yayınları, Ankara-2007.

Aydın, Mehmet, “Beşairü’n-nübüvve”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), V, 549-550.

a.g.mlf., “Faraklit”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), XII, 165-166.

Birışık, Abdülhamit, Kur’an, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), XXVI, 383-388.

a.g.mlf. “Kur’an-ı Kerim’i Bilmek”, İslama Giriş, DİB Yayınları, Ankara-2006.

Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmail, Sahîh, Daru’s-Selam li’n-neşri ve’t-Tevzi’, Riyad-2008 (Mevsuatü’l-Hadisi’ş-Şerif içinde).

Çelebi, İlyas, Kitaplara İman, DİB Yayınları, Ankara-2014.

Dumlu, Ömer, “Suhuf”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), XXXVII, 477-478.

Gürkan, Salime Leyla, “Zebur” Tür-kiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), XLIV, 171-173.

Harman, Ömer Faruk, “İncil”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), XXII, 270-276.

Işık, Hidayet, “Müslüman Bilginlere Göre Tevrat ve İncil’de Hz. Muhammed”, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1, 2012.

İbn Âşûr, Muhammed Tâhir. et-Tahrîr ve’t-Tenvîr, ed-Dâru’t-Tunusiyyetü linneşr, Tunus-1884.

İbn Hibbân, Ebû Hâtim Muhammed b. Hibbân b. Ahmed, Sahîh, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut-1414.

İbn Kesîr, Ebu’l-Fidâ İsmâîl, Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm, Müessesetü Kurtuba, Kahire-1421.

Kitabı Mukaddes, Yalçın Ofset, İstanbul-1993.

Komisyon, Hadislerle İslam, DİB Yayınları, Ankara-2014.

Rumi Mevlana Celaledin, Mesnevi, Akçağ, Ankara-2004.

Râzî, Fahruddîn Muhammed İbnü’l-Allâme Zıyâuddîn Ömer, Mefâtîhu’l-Ğayb, Dâru’l-Fikr, Beyrut-1401.

Taberî, Ebû Ca’fer Muhammed b. Cerîr, Câmiu’l-Beyân fî Te’vîli Âyi’l-Kur’ân, Daru Hicr, Kahire-200.

Tarakçı, Muhammet, “Tahrif”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), XXXIX, 422-424.

Topaloğlu, Bekir, vd., İslam’da İnanç Esasları, Çamlıca Yayınları, İstanbul-2004.

Uludağ, Süleyman, İslam’da İnanç Esasları ve İtikadi Mezhepler, Marifet Yayınları, İstanbul-1998.

Uğur, Hakan, Tevrat’ın Kur’an’a Arzı -Kur’an’ın Tevrat’ta Tasdik Ettiği Konular-, Emin Yayınları, İstanbul-2011.