T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
Genel Yayın No: 1621
Gençlik Kitapları: 12

Yayın Yönetmeni: Doç. Dr. Fatih KURT
Yayın Koordinatörü: Bünyamin KAHRAMAN
Tashih: Sümeyye ÖZGEN
Baskı Takip: Mustafa ÇOBAN
Grafik & Tasarım: Ali YÜCEER

Baskı: Özyurt Matbaacılık
Saray mah 123 cad no 2/1
Kahramankazan/ANKARA
Tel: 0312 384 15 36

3. Baskı, Ankara 2020
ISBN: 978-605-7519-90-0
2020-06-Y-0003-1621
Sertifika No: 12930
Eser İnceleme Komisyonu Kararı: 10.04.2019/11

© Diyanet İşleri Başkanlığı

İletişim
Dini Yayınlar Genel Müdürlüğü
Basılı Yayınlar Daire Başkanlığı
Tel: (0 312) 295 72 93 - 94 Faks: (0 312) 284 72 88
e-posta: diniyayinlar@diyanet.gov.tr

KİTAP MEDENİYETİ

Abdulnasir KIMIŞOĞLU

Kalemden Kelama; Ön Söz Yerine

Seyrüsefer hâlindeyiz… Anne karnında başlayan yaşam, kabre indirilince ışıklarını söndürmektedir… Ve o insan için bir devir kapanmıştır artık…

Bir heyecanla başlayan hayat, geride kalanlar için bir hüzün iken, giden için belki de vuslat olan bir ölümün kollarına bırakmakta kendisini. Kaçış yok. Ki kaçan da yok… Çare yok. Ki çare arayan da yok… Arayanlar bulamadı, buldum sananlar yanılgıyla karşılaştı…

Hayat, iki kelime sadece: Yaşam ve ölüm. Ve nasıl yaşanılırsa öyle de ölüm… Nasıl da ölünürse öylece haşrolunmak… Ve insan, üstadın deyimiyle: Üç beş damla kan, üç beş damla su.

Bu hayat içerisinde insan, bir ırmaktır akıp giden; bazen sert ve haşin, bazen de menderesler çizerek… Deryalar dolduran bir akış içerisindedir insan… Evet, insan, deryaları dolduran birkaç damla su, birkaç damla kan…

İnsan, kâinat içerisinde eşref-i mahluk… Mahlukat içerisinde Yaratıcıya halife… Akılla donatılan bir değer… İnsan, zübde-i âlem… Bütün mevcudatı kendisine ram eyleyen…

Hayat ve ölüm gibi iki kapılı bir handır bu dünya… Ve insan iki kapının eşiğini aşındırır ömrü boyunca… Ölüme yaklaşır farkında değildir, hayata gözlerini açar hatırlamaz… Bu iki kapı arasında gelgitler yaşayan insan, gün olur ölümü özler, gün olur hayata sımsıkı sarılır… Bu iki durum karşısında dengeyi sağlamaktır mühim olan… Ne ölüm istenmeli ne de ölmeyecekmiş gibi tamaha düşülmeli… Bu yüzden hayat, dünya ve ahireti dengelemektir bir bakıma...

İnsan, işte böyle bir hayatı, ömrü boyunca Rabbinin rızasına uygun amellerle müzeyyen ve mücehhez kılmalı… İyiye mihman, şerre mani olmaktır bunun genel tanımı…

Gönülden bahşedeceği şairane telaffuzları olmalı insanın… Sadırlara nakşedilecek kelam ehli olmalı ya da… Söz söylemek herkesin, kelam etmek er kişinin işidir… Dolmak, dolarken olgunlaşmak ve olgunlaştıkça taşmaktır kelam… Hüznü teselliye, hicranı vuslata, hüsranı rahmete çevirebilmektir de aynı zamanda…

Nezaketli ve zarafetli sözdür kelam… Rikkatli ve letafetli telaffuzdur… Bin düşünüp belki bir söyleyebilmektir… Gaf veya lafügüzaf olmamalı dillerden dökülen… Ki bu ikisi, dilin bıraktığı istir gönüllerde…

Kalemdir kelamın muhafızı… Ve insandır bu muhafızın amiri…

Kalem ve kelam evvelden beri iki sadık dost… Birisi mürekkep membaı, diğeri sözcüklere gebe… Birisi kaydederken, diğeri izah etmekte mahir… Mürekkep izleriyle tarihe şerh düşmek, gönüllere inşirah bahşeden izahatta bulunmaktır da…

İnsana sancaktar olan kalem, kelama hizmetkâr olandır aynı zamanda… Ve birlikte insana sundukları bir ikramları vardır: Ruh. Evet, insana ruh verirler… Can verirler… Şuur verirler…

Kalemde duruş, kelamda tavır saklıdır… Yürüyüşleri rahvan, şahlanmaları Zülfikar’dır… Birbirlerini gözetip kollayan iki gözetmendirler… Böyle bir dayanışmayla gören göz, işiten kulak, yürüyen ayak, tutan el, düşünen akıl ve hisseden kalp olurlar zübde-i âleme…

Bu iki sadık dostun arkadaşları da vardır mesela. Edebiyat bahçesinde buluşur, nazende bir bahar havasında meşk eylerler beraberce… Her birinin icra ettiği telaffuzla terennüm ederler gönülden gönüle… Bakışarak anlaşırlar bazen, bazen de ağlaşarak… Samimi oldukları kadar muhabbetlidirler de… Her biri birer estetik antikasıdır. Çünkü şairinde şiar, yazarında nazar ve edibinde edep olan bir dost meclisidir bu… Bir bütünün birer mozaikleridir bunlar… Bu mozaik parçalarının bütünü, bir sanat eseridir… Bu sanat ki bir medeniyetin bırakmış olduğu izlerdir…

Böyle bir medeniyette kurulan dost meclisleri, madde batağında boğulan, bunalan ve islere bürünen insana mana ve inşirah kapılarını işaret eden kutlu bir alamettir. Bu alamet ki Hakk mührüyle tescillenmiş bir kurtuluş vesilesidir. Hakk nazarının iltifatına mazhar olmuş kalem ve yazı gibi iki müeyyide, bu kurtuluş vesilenin beratıdır.

Yazmak… Rabbimizin, üzerine kasem eylediği kutlu bir ameldir. Hakk mürekkebinden yudum yudum beslenip de hakikate iz bırakan cefakâr bir sanattır aynı zamanda. Cefakârdır yazı, çünkü sancısı ve ıstırabı çoktur. Yazmak, dünyaya çocuk getiren annenin sancısını çekmektir ruhta… Zihnin, fikrin, estetik ve maharetin beraberce ifa ettiği kelimeleri, satırlara inci gibi dane dane dizebilmektir. Velhasıl zor zanaattır…

Neticede sözü kelam eyleyebilmek, kalemle muhafızlık yapmak, edebiyatla ahlaki müeyyideler kazanmak, cefakâr sancıları iliklerde hissedip yazıyla sadırlara iz bırakabilmek ve bütün bunları da ikra emriyle ruha aksettirebilmek; yüreğinde dert besleyenin, zihninde ve fikrinde de bu derdin dersini virt eyleyenin mesuliyet ve sorumluluğudur.

Böyle bir mesuliyet duygusuna sahip sinelerin heyecanına, bir katre de olsa faydamız olacaksa bahtiyar oluruz. Çünkü bu kitap, içerisinde “kalem, kelam, yazı, okumak, kitap” başlıkları altında; millî, manevi, ahlaki ve vicdani değerlerimizin esintileri arasında kaleme alınarak; kitap, yani ilim, irfan ve hikmet medeniyeti olan Türk – İslam medeniyet anlayışımızdan sunumlar yapmaya çalışmaktadır.

Kitaplarla arkadaşlığın ve muhabbetin az olduğu ülkemizde, nesillerimizi bir nebze de olsa kitaba yaklaştırabilirsek, bu kitapla amaçlanan gaye hasıl olmuş olacaktır.

Niyet hayır, akıbet hayırdır. Gayret bizlerden, dua siz değerli okuyuculardan, muvaffakiyet Yüce Mevla’dandır…

Abdulnasir KIMIŞOĞLU
Serdarlı / Tortum / ERZURUM
23.02.2019

Ömür Sermayemiz: Hayatımız

Hayat... Ne garip ve ne sistemli kelime. Aslında manası çok açık. Ama biz insanlar onu bazen karmakarışık hâle getirebiliyoruz. Kimi der ki doğum ile ölüm arasında geçen hengâme, kimi der ki bir sınav. Kimisi de der ki farkına geç varılan olgular silsilesi ile dolu bir zaman... Çoğaltılabilir ama neticede hayat, iki kapılı bir handa değerlendirilmesi gereken bir zaman bütünüdür.

Hayat... Ne kadar ağır muhteviyata sahip bir kavram. Bir o kadar da bilincinde olunması gereken bir değer. Ama biz insanların genelde gençliğinde ziyan ettiği ve yaşlandığı zaman da arayıp bulamadığı sıhhat... Veya değerini bilemediği eyvahların yankısıdır belki de…

Hayat... Bir sınavdır aslında. Rabbimizin müsaade ettiği zaman diliminde rızasını kazanabilmemiz için vermiş olduğu bir nimet. Evet, nimettir hayat. Bizlere sunulmuş bir armağan ve varlığımızı ikame edebilmemiz için bahşedilmiş bir nimet. Ama başıboş bırakılmayan bir nimet. Beşik ile mezar arasında, süresi bilinmeyen bir mühlet. Rabbimizin kontrolünde ve çizmiş olduğu hudutlar içerisinde serbest bırakılan bir yaşam. Ama uzun ama kısa... Neticede mezarda son bulacak olan bir ömür. Genç-yaşlı, çocuk-ihtiyar demeden tabi olduğumuz bir yaşam dünyası.

Hayat çok yönlüdür aslında. Mesela inanç bakımından ele alınınca bir imtihandır. Neticede ya cennet gibi bir mükâfat ya da cehennem gibi kötü son olacak olan bir yaşamın, dünyada belirleneceği bir olgu mesabesindeki imtihan. Aslolan, Rabbimizin rızasını kazanmaktır ama fiillerin de bir karşılığı olacaktır. İşte bu karşılığı belirleyecek olan yaşantımızdır, hayattır.

Ellerimizden su gibi akıp giden bir ömrümüz var. Tutmak isteyip de tutamadığımız yağmur taneleri gibi. Veya seyrine dalıp gittiğimiz kar taneleri gibi. Daima bir süreklilik içerisinde devam eden ama durdurulamayan ve özellikle de geri getirilemeyen bir akış. Evet, bir akıştır hayat.

Bu akış içerisinde kiminin hüznü kiminin mutluluğu saklıdır. Birileri ağlarken birileri de gülüyordur muhakkak. Yeni hayatlara şahit oluyorken bazıları, bir mezar başında son bulan bir hayatın tefekkürü içerisindedir bazıları da. Hani dedik ya bir akıştır hayat. İşte bu akış içerisinde aslolan “nasıl” aktığıdır. İşte bu akış, bir imtihandır. Bu imtihan ise yaşam denen nimetin hayat bulduğu an...

Bu hayatın, mükâfatının “cennet” olması için Rabbimizin rızasına uygun bir akış olmalı evvela. Bu mükâfatı elde etmek için de özellikle gençlik çağlarının coşkun akışına dikkat edilmeli. Haramlara ve yanlışlara el uzatılmadan, adım atmadan, göz dikmeden, meyledilmeden ve bu haram ve yanlışların hayalini dahi kurmaya fırsat vermeden, genç hayatlara sahip olunmalıdır. Özellikle bu tür işleri başarmanın yolu olan gençlerimize emanet şuuruyla sahip olunmalı, gençler başıboş bırakılmamalıdır. Faydalı ve verimli çalışmalarla zamanları değerlendirilmeli daha da önemlisi kitaplarla arkadaşlık kurdurulmalıdır. En önemlisi bu olsa gerek. Çünkü kitapların dostluğu sadakat ve muhabbeti günden güne artan sevgi selinden başka bir şey değildir.

Hayatımızı ve özellikle gençlik çağlarımızı verimli kılacak en önemli varlık kitaplardır. Keşke hayatımız kitaplar arasında dolaşmakla ve mürekkep izlerinde fikir arama telaşıyla geçse. Bu ne güzel hayal, ne güzel bir arzu ve ne güzel bir duadır.

Hayatımızın bahar coşkunluğu diye tabir edilen gençliğimiz, kitaplar ve sahifeler arasında dolaşırken ayak izlerimizin mürekkep izlerine karışması, Rabbimizin rızasını kazanmakla ve cennet gibi bir mükâfatla neticelenecek bir hayatın ne güzel hatırasıdır. Bu hatıra, su gibi akıp giden ömür sermayemizin ilerleyen demlerinde hayırla yâd edebileceğimiz altın değerinde bir kıymettir.

Verilmiş olan hayatımız neticede sınırlı bir ömürdür. Bu ömrün “ne kadarı” değil “nasıl” geçtiği önemli olduğundan, hayatımızı güzel ve faydalı her türlü amelle süslememiz gerekmektedir. Bu ameller vatana hizmettir, bayrağa saygıdır, şehitlerimize şükran ve vefadır, inancımıza tam teslimiyet ve devletimize gönülden sadakattir.

Kutsal değerlerimize adanmış birer kurban olmalı hayatlarımız. Ve kabul olunması için de sırat-ı müstakim üzere, dosdoğru bir yaşam olmalı ömür sermayemiz...

Neticede hayatımızı dolu dolu ve güzelliklerle geçirmek biz insanların elindedir. Hayatımızı ne kadar faydalı ve güzelliklerle dolu geçirirsek bütün hayatımız boyunca mutlu, umutlu ve huzurlu olmamız da o kadar kolaylaşır. Yaşam, zor ve çetrefillidir. Ama bu, boş işlerle uğraşanlar içindir. Çünkü değerlerine hizmette yarışanlar için hayat, çok kolay, renkli ve zevklidir.

Yaşam; tatlı bir yarış olur o değer peşinde koşturan insanlar için. Çünkü o insanlar hayırda yarışanların ta kendileridir. Bu yüzden hayatları bereketli ve zevkli bir şekilde akıp gitmektedir. Bizler, “her zorlukta bir kolaylık vardır” inancıyla mücadele edersek uğraştığımız iş de zevkli olmaya başlar. Bu nedenle sınırlı olan ömür sermayemizi daima verimli iş ve amellerle geçirmeliyiz. Boş ve kuru gürültülerden uzak durmak bizleri hayatın bereketli kollarına düçar edecektir.

Bu dünya bir tarladır. Ve bu tarla bizlerin bu dünya hayatı boyunca ahireti için ekip, ahirette de dünya hayatında ektiklerini biçeceği bir mahsul tarlasının ta kendisidir.

Ömür sermayemiz olan hayatımızın şehadet gibi bir vuslatla nihayet bulması duasındayım…

KELAM

Çiçeklerin Diliyle Edebiyat Dünyamız

Edebiyat dünyası, rengârenk çiçek ve bitkilerin olduğu bir dünya gibidir. Şiir, roman, hikâye, hatıra, gezi, anlatı ve fikir gibi birçok edebî çalışmayı içerisinde bulundurur. Bir bahçeyi düşünelim içerisinde gül, lale, sümbül, karanfil, papatya, menekşe, akasya, erguvan, zambak gibi birbirinden güzel, bir o kadar da birbirine karışmış misk kokusunun yayıldığı bir ortam... Bu bahçe içerisinde bulunduğumuzu ve dolaştığımızı bir nebze olsun düşünmek bile insanı diyardan diyara götürmekte, ruhunu rahatlatmakta, dünya meşgalesi ve yaşam stresinden uzaklaştırmaktadır.

Bu çiçeklerin dilini okuyabilmek düşünce dünyamıza daha da şairane bir hava katmaktadır. “En ıssız yerlerde açan zambağın” inzivasından sevgiliye ilanıaşkın haykırılışı olan gülün mahcupluğuna, dirilişleri muştulayan kardelen yaprağının heyecanından dikenler arasındaki bulut bulut akasya demetine varana kadar bu güzelim çiçek dünyası bizlerin ruhunu okşamakta, yaşantımızı ve hayata bakışımızı şiirleştirmektedir.

Şubatta süsen çiçeği, temmuzda nilüfer olmak... Nisanda papatya okumak, ağustosta gelincik çiçeğiyle dolaşmak... Bazen sevgiliye sunulan kıpkırmızı gül demeti gibi aşk solumak bazen de masumiyet kokan bembeyaz karanfil gibi tevazu yaşamak... Mor menekşelerle asalete, lavantalarla nezakete bürünmek… Hayatın bulanıklığından mavi tonajlı çiçeklerin kollarına kendimizi bırakıp, yemyeşil çiçeklerin soluğunda yaşama yeniden tutunmak olmalı her güne başlangıcımız. Sarı bir fulya buketinin neşeliliğinden, pembemsi kamelyanın mutluluğunu kıskanmak nazımız olmalı mesela…

Çiçek ve bitkiler bizlere ne kadar da çok şey anlatıyormuş. Kelimelerin yerini alan renkleriyle ruh dünyamıza ilham soluyorlarmış meğer. Cıvıl cıvıl, neşe neşe renk cümbüşü yanında misk kokularıyla da şiir yazdırıyorlarmış zaman zaman..

Şimdi diyeceğim şudur ki edebiyat dünyamız da işte böyle rengârenk ve cıvıl cıvıldır. Sahife kokuları da misk kokusunu aratmamaktadır. Dalalım şu edebiyat dünyamıza hayatın girdaplı dönemeçlerinden uzaklaşmak için. Ya da bu meşgaleler içinde zoru kolaylaştırmak için.

Mesela bizi yoran girdaplı senelerin ve patinajlı saatlerin yolculuğunda, karanfil tadındaki romanlarımızı arkadaş edinelim. Yol boyunca muhabbetleşiriz, aklımızı dolandıran kıvrım kıvrım dönemeçlere inat.

Mesela iş güç arasına bir çay molası gibi bir şiir sıkıştırmak o çayı tatlandıran şeker olmaz mı?

Mesela tatil için gidilen bir sahil ya da köy evinin verdiği mutluluğu bir hikâye okumanın da fazlasıyla verebileceğini kim inkâr edebilir ki?

Mesela diyar diyar gezilen memleketlerin katmış olduğu kültür zenginliğine hatırat sayfaları en güzel yoldaş olmaz mı?

Mesela bütün yaşantımız boyunca bir değer sahibi olup da bir davaya gönül vermek; bizi düşünce kitaplarının fikir sohbetlerine katmakla daha bilgili, görgülü, ciddi, vakarlı ve duruşlu kılmaz mı?

Mesela edebiyat dünyamızın gülü, karanfili, menekşesi, lalesi, sardunyası… mesabesinde olan şiir, roman, hikâye, hatıra gibi eserlerin, en az çiçekler kadar ruhumuzu dinlendireceğinden kim şüphe edebilir? Onlar mana dünyamıza kelime ve kavram olacaklardır. Bizi biz yapan değerlerimiz olacaklardır.

Dikkat edilirse bir romanın karanfil buketi olduğunu, hatıratların çoğu kez ıssız yerlerde açan zambak olduğunu, şiirin kardelenden akasyaya uzanan bir bağ olduğunu, hikâyenin bir menekşe tadımlığında olduğunu, denemelerin bir fesleğen tavsiyesi olduğunu, piyesin renk renk güller arasındaki diyalog olduğunu, günlük yazıların gardenyanın “beni unutma” der gibi her güne iz düşümü olduğunu, anlatıların bir beyaz leylak gibi akıcı ve samimi olduğunu ve fikrî eserlerin bir nergis saygınlığında olduğunu göreceğimiz muhakkaktır.

Geliniz, bunaltıcı resmî konuşma ve buhranlı yüzlerden bir kurtuluş kapısının da bu edebî eserler olduğunu bilelim. Sisli sözlerden sıyrılıp dalalım şu edebî ırmak seline de bir çiçek bahçesinde gözlerimizi açalım. Misk-i amber kokusuyla gül bahçelerinin sarhoş eden havasına benzeyen edebiyat bahçelerinde ruhumuzu zevklendirelim…

Zor değil işte şimdi bir kardelen yaprağından şiir okumaya başlamak.

Edebiyat Bahçemizin Yedi Bilgesi

Rabbim dilerse bir tohumdan bir başak, bir başaktan yedi, yediden yetmiş yedi “dane” yaratabilir. Bu sünnetullahtır. Kimse inkâr edemez. “Tohum saç bitmezse toprak utansın.”; serpilmiş bir tohumun başak hâline gelişinin ve bu başağın da içerisinde yedi, yediden de yetmiş yedi danelere varan bir serüveninin başlığıdır.

“Ne ateşte ne cımbızda yokmuş / Fikir çilesinden büyük işkence” diyen büyük çilekeş Necip Fazıl üstat, meydan yerinde kollarını makas gibi açıp avazı çıktığı kadar: “Durun kalabalıklar bu cadde çıkmaz sokak!” diyerek insanlığın yönünü Büyük Doğu külliyatıyla: “Zaman bendedir ve mekân bana emanettir.” şuuruna hâkim bir baharın gelişine yönlendiren ve baharı kardelen müjdesiyle haber veren bir başaktı. Kırk yıl ciğerlerinden kan çekerek, başakların oluşması ve yetişmesi için mücadele eden cefakâr bir öncüydü.

Sezai Karakoç, Nuri Pakdil, Erdem Bayazıt, Mehmet Akif İnan, Cahit Zarifoğlu, Alâeddin Özdenören ve Rasim Özdenören.

İşte bu yedi bilge de bu çilekeş başağın rahle-i tedrisinden yetişen yedi danedir. Bu başağın; yağmur, dolu, sel ve türlü felaketlere rağmen mücadelesinin boşa gitmediğini, bu yedi danenin ortaya çıkardığı mavera bahçelerinde seyre dalmak en hayırlı yâd ve dua olsa gerek.

Bilge, bilen ve bildiğiyle amel eden kişi demektir. Bilmek yetmez amel de gerek. İşte bilgi ve amel kısmını çok iyi birleştiren ve faaliyetlere döken kişilerdir bu bilgeler. Her biri zaman bende, mekân da bana emanet deyip ilerlemişlerdir menzile. Kimi medeniyetin “Diriliş” kısmıyla uğraşırken kimi bu medeniyetin “edebiyat” motiflerini nakşetmiştir. Birisi “Bir Değirmendir Bu Dünya” öğütülüp yok olmayın dikkat edin derken bir diğeri “Mavera” ufkuna doğru kanat çırpmaktadır. Biri “Ölüm Risalesi” kaleme alırken bir diğeri de tenha sözlerle “El Gazeli” sarhoşluğundadır. Ve bir “Gül Yetiştiren Adam” var ki bahçıvanlığını yaptığı fikir bahçesinde hâlen daha gül yetiştirmektedir.

Edebiyat bahçemizin yedi bilgesi, binlerce başağa beslendikleri nefesle, sesle, hoş sadayla dillerden düşmeyen ve gönüllere nakşeden bir terennüm izi bırakmış nadide sanatkârlardır. Ki sanat bir toplumun, kültürün ve medeniyetin hafızasını ve vitrinlerini süsleyen değerler bütünlüğünün tam adresidir. Gelenekten geleceğe doğru ilerlerken, var olanı estetik kalıpla göstermek, ruhları berraklığa kavuşturmak, sis ve bulanıklıktan kurtarmak, hoş ve güzel olana kavuşturmaktır. Bu alanda hizmet eden sanatkârlarımızın her birisi de birer başaktır. Onlar birken yediye, yediyken yetmiş yedilere ve binlere ulaşırlar.

“Yedi Güzel Adam” ismiyle müsemma olan bu bilgeler güzel bir ekip oluşturmuşlardır. Sağlam fikirler üzerine sanatlarını icra edebilmişler, is değil iz bırakabilmişlerdir. Şair gibi, “Diyorum bu kentin ipleri kimin elinde / Diyorsun ki elleri olmayanın ellerinde.” İşte bunu duyunca vuslat özlemi sarıyor beni ve “Ey Sevgili uzatma dünya sürgünümü benim” diye niyazda bulunuyorum. Duyunca bir fâninin ölümünü “Ölüm bize ne uzak bize ne yakın ölüm / Ölümsüzlüğü tattık bize ne yapsın ölüm” diye mırıldanmakta dudaklarım. Ya da bir “El Gazeli” ile ruhumu dinlendirmekteyim. “Emrolunduğun gibi dosdoğru ol.” hitabına “klas duruşta”; gül yetiştiren bahçıvanın “Müslümanca yaşamak” tedrisinde de oluş sırrına varmaktayım. Değirmen gibi insan öğüten dünya çarkında adam gibi “yaşamak” sanatına varmaktayım...

Neticede bunlar medeniyetimizin hafızasına kalıcı eser ve seslerle iz bırakmış “Yedi Güzel Adam”dır. Bir çileli başak gövdesinde oluşum sağlamış “Hey gidi küheylan koşmana bak sen!” yürüyüşüyle gaye yolundan geri durmamışlardır. Birleri onlara, onları yüzlere, yüzleri binlere ulaştıran sağlam ve kaliteli tohum olmayı başarabilmişlerdir.

Ne mutlu bu güzel insanlara ve bu tohumlarda başak olabilenlere…

Kültür Ordusu

Kısa ve öz hâliyle kültür ordusu; büyük bir edebiyat, sanat, zanaat ve estetik camiasını temsil eder.

Bu, içerisinde; ruhun maddeye tebdil edilmesinde yaptığı işi, ödev-görev-hizmet addeden ve estetik bakış açısına da sahip edebiyat; eğitim, yönetim, mimari, musiki gibi birçok ilim, fikir ve sanat mensuplarının medeniyet işçiliği davası etrafında oluşturmuş oldukları büyükçe bir camiadır.

Kültür, bir medeniyetin tamamını oluşturan yerel parçacıklardır. Kültür yöresel, medeniyet evrenseldir. Mesela Erzurum kültürü denilebilir. Ama Erzurum medeniyeti demek hata olur. Çünkü Erzurum, Türk-İslam medeniyetinin bir parçasıdır.

Ordu ise sahibi olduğu medeniyet değerlerinin muhafazasını sağlayan birlikteliktir. Veya güçtür de diyebiliriz. Bu birliktelik ya da güç ordusu, o medeniyet içerisinde ikiye ayrılır; birisi “askerî ordu” diğeriyse “kültür ordusu”. Askerî ordu vatan toprağını muhafaza ederken, kültür ordusu vatan toprağında yaşayan milletin özellik ve güzelliklerini sanat diliyle muhafaza ve müdafaa etmektedir.

Bu iki ordu görev ve hizmet alanında bir medeniyetin var olabilmesi için hayati bir öneme sahiptir. Her ikisi de en mahrem noktalarına kadar canlı tutulmalı ve zayıflamasına asla müsaade edilmemelidir. Medeniyetin ebedî olması için askerî ordunun cephede kazandığı zaferi, şeref levhalarına ilmek ilmek işleyecek olan da kültür ordusudur. Kısaca kültür ordusu, maddede kazanılanın ruh planında işlenmesiyle vazifeli sanat dünyasıdır.

Askerî ordunun ne için savaştığını ve neyin mücadelesini verdiğini anlatan da bu kültür ordusudur. Askerî ordu medeniyetin istiklalini muhafaza ederken; kültür ordusu da medeniyetin değer ve mukaddesatının istikbalini ve ikbalini muhafaza etmektedir.

Kültür ordusu, savaş meydanları da dâhil kazanılan bütün zaferlerin ruh planında işlenmesini kendisine vazife addettiği müddetçe “neyin, niçin olduğu” cevapsız kalmayacaktır. Çünkü bu ordu, askerî ordunun kazandıklarını estetik ruhla sanat alanına taşıyıp bunu canlı tutmakla en önemli hizmet, görev ve ödevini yapmış olacaktır. Bu bir nevi mesuliyettir.

Bir milletin kültür ordusuna sahip olması, o milletin özellik ve güzelliklerinin bütün maddeye nakşedilebileceğinin mümkün olduğunu göstermektedir. Çünkü bu ordu mensupları; başarının, zaferin, güzelliğin, özelliğin, rengin, desenin, simgenin, imgenin neyin ve hangi malzemelerin nerede ve nasıl işleneceğini bilen sanat ruhlu medeniyet işçileridir. Bu işçiler eliyle, sanatın maddede âdeta can bulduğunu birçok yazılı ve görsel eserde görmekteyiz. Sanatın estetik hâl alması da işte bu döngünün neticesidir.

Bu estetik ve sanat teçhizatıyla mücehhez olan kültür ordusu, akıl ve gönül dünyamızı hissî lezzetlerle dolduran ve doyuran bir birikime de sahiptir. İşte bu yüzden bizleri yığın ya da güruh olmaktan kurtarıp kutlu bir fikrin müdavimliğine mihmandarlık yaptırmaktadır. Bu, kutlu bir yolun rehberliği manasına da gelmektedir.

Bizler değerin, kutlu olanın ve mukaddesatın ne olduğunu işte bu kültür ordusundan duymakta ve eserlerinden öğrenmekteyiz. Zalime Yavuzca, mazluma Yunusça duruş sergilenmesini bu ordu mensupları zihinlerimize belletmektedir. Sevgiyi, saygıyı, hoşgörüyü, kıymeti, değeri, hizmeti, muhabbeti, uhuvveti, kardeşliği, birlik ve beraberliği de bu kültür ordusunun muhteşem ve mükemmel eserlerinden öğrendiğimiz inkâr edilemez.

Bütün alanlarda zengin bir birikim ve tecrübeye sahip olan kültür ordumuz, ilhamını inanç ve değerlerimizden almaktadır. Ve onlar millî, manevi, vicdani ve ahlaki değerler etrafında, tarih boyunca medeniyetimizi ilmek ilmek, desen desen işleyebilmiştir. Kalem, kelam ve sanat yeteneklerine göre kültür ordumuzda kıymetli makamlar elde etmiş, askerî bir dille örneklendirecek olursak kimi başbuğ olmuştur kimi general; kimi binbaşı iken kimisi yüzbaşı; kimi subay iken kimisi de çavuş olmuştur. Neticede her biri bu ordunun mensubu olarak kültür alanında mücadelesini vermiş ve solukları hâlen ensemizde hissedilen eserler kaleme almış kutlu insanlardır.

Tarihten günümüze millî kimliğimizi kaybetmeden gelebilmişsek, bunu askerî ordumuz kadar kültür ordumuza da borçluyuz. Bizi biz yapan bütün değerlerimizin ruh, şuur ve mana atmosferinde bizleri yetiştirdikleri için bulanmadan, kaybolmadan ve yok olmadan var olagelmişiz. Dede Korkut’la başlayan Hoca Ahmet Yesevi, Mevlana, Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Veli, Hacı Bayram-ı Veli, Farabi, İbn-i Haldun gibi büyük insanların geleneğini; Mehmet Akif, Yahya Kemal Beyatlı, Necip Fazıl Kısakürek, Nurettin Topçu, Cemil Meriç gibi isimlerin devam ettirmesi bu kutlu zincirin devam ettiğinin bir tezahürüdür. Yakın zaman tarihi içerisinde de Sezai Karakoç, Samiha Ayverdi, Ahmet Hamdi Tanpınar, Osman Yüksel Serdengeçti, Ali Fuat Başgil, Fuat Köprülü, Osman Turan gibi kalem ve kelam erbabıyla karşılaşmaktayız.

Kültür ordusu, kendi içerisinde sınıflandırılacak olursa birçok bölümle zenginleşecektir. Mesela gönül erlerini öncü birlik olarak düşünürsek kalem erbabı da edebiyat işçileri olmuş olacaktır. Veya kelam erbabı her bir kelimesi inci değerinde olan hitabetleriyle işçilik yaparken sanat camiamız da bütün bu değerlerimizi soyuttan somuta çevirerek maddeye işleyecektir. Hâliyle kültür ordumuzun her bir bölümü, kadim medeniyetimizin imar, ihya ve inşa çalışmasında büyük emeklerle hizmet etmiş olacaktır.

Netice itibarıyla kadim kültür ordumuzda bulunanların tümü çileli, cefakâr ve vefakâr insanlardır. Bu insanlar ki eli kılıçlaşmış kâlem tutan, ağzı hikmetli kelam eden feraset ve basiretli ordu başbuğlarıdır. Medeniyetimize ilim, fikir ve sanat icra eden kutlu işçilerdir.

Dileğim, millî, manevi, vicdani ve ahlaki değerlerimizin ihata ettiği mana çerçevesinde bu kutlu zincirin, varlığını daima muhafaza edebilmesi ve devamlılığını sağlayabilmesidir.

Cümle kültür başbuğlarından faydalanmak ve nasiplenmek temennisiyle...

Kalem ve Kelam Ehli

Millet olarak tarihimiz şan ve şerefle dopdoludur. Bu şeref levhalarının medeniyetimize nakış nakış işlenmesi de kültür motiflerimizdir. Bu motifler estetik ruhlu zanaatkâr eller vasıtasıyla bir estetik şaheserine dönüşmüştür. Bu dönüşüm, maddede kazanılanın ya da başarı elde edilen zaferin; mimariye, musikiye, edebiyata… işlenmesidir. İşte bu işlemi yapan da kültür ordusudur.

Bu kültür ordusu, bir milletin sanat ve medeniyetini imar, ihya ve inşa eden fikir işçileridir. Aslına bakarsak tarih; sanat ve medeniyetten oluşmaktadır desek yanlış dememiş oluruz. Çünkü tarih şuuru, bizleri kültür emperyalizmine ya da kültür erozyonuna karşı uyanık olmamız konusunda uyarmaktadır. Zaten tarih şuurunun amaç ve gayesi, gelenekten geleceğe doğru ilerlerken zihinlerimizi canlı tutmak istemesidir. İşte bu bağlamda kültür ordumuz, bu küresel erozyona karşı tarih şuurunun yardımıyla mensuplarını, medeniyetimize muhafızlık ettirmektedir.

Bu muhafızlık anlayışı, beklemek ya da korumaktan ziyade, imar, ihya ve inşa eyleminde bulunma manasındadır. Ruh planında olanın maddeye nakşedilme işlemidir. Ya da eylemden, çeşitli edebî eserler vasıtasıyla yazıya aktarılmasıdır. Yazıda olanın mimariye işlenmesidir. İşlenenin estetik desenlerle süslenmesidir. Ya da yazılanın musikide yorumlanmasıdır...

Böyle bir muhafızlık anlayışı kültür ordusunda vazifeli olmayı gerektirir. Zanaatının, sanatının, estetiğinin, yatkınlığının, el becerilerinin ve tecrübesinin uygun olduğu pozisyonda gayret ederek eserlerini büyük bir titizlikle işleyen bu kültür işçileri, bizleri tarihî akış içerisinde yok olmaktan kurtarmaktadır. Çünkü bu eylem, bizleri temellerimize sıkı sıkıya bağlamaktadır.

Kim mi temellerimize bizleri sıkı sıkıya bağlayan bu medeniyet işçileri? Bu işçiler çeşitli cephe ve mevzilerde imar, ihya ve inşa işleriyle uğraşan ilim, fikir ve gönül ehli edebiyatçılarımızdır, sanatçılarımızdır, zanaatçılarımızdır, mimarlarımızdır, bestecilerimizdir, mütefekkirlerimizdir, âlimlerimizdir, ariflerimizdir… Manayı maddeye nakşedenlerdir. Soyutu somutlaştıranlardır. Nesillerimizi millî, manevi, ahlaki ve vicdani ruh ve şuurla yoğuranlardır. Kalem ve kelam ehlidir.

Mesela son yüzyıl içerisinde kalemleriyle bu milleti yoğuran; Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç, Cemil Meriç, Nurettin Topçu, Samiha Ayverdi, Ahmet Kabaklı, Yedi Güzel Adam, Yahya Kemal Beyatlı, Mehmet Âkif… Bu ve bunun gibi birçok kelamı kalem eyleyen gönlü güzel insan, medeniyetimizin ihya ve inşasında sadırlarda hayırla yâd edilmeyi elde etmiş büyüklerdir. Nesillerimizi, özellikle tarihî şuurla temellerimize bağlı tutup, gönül dünyamızı şairanelik tedrisinde de eğittikten sonra meydan yerinde hazır ve nazır hâle getirmişler, donatıp yoğurmuşlardır.

Şehit evladı, gazi torunu olan bu millet ruh köklerine bağlı kaldıkça medeniyetimiz, daima kendisini lif lif, desen desen, motif motif işleyecek gönül işçilerini görev başında hazır bulacaktır. Çünkü görev şuurundan geri durmayan bu nesil, hizmet aşkıyla evvela kendisini medeniyetimizin sancaktar ve mihmandarı olarak görmektedir. Bu görev ve hizmet sevdası, bizleri en az beş yüz yıl dünya liderliğinde bulundurmakla zaten kendisini hissettirmiş ve kabul ettirmiştir. Bu, kültür ordumuzun kılıçlaşan kalemleri ve dualı kelam ehlinin feraseti neticesiyledir.

Bir de bu kültür ordumuzun kelam ehli birliği vardır. Bu ağzı dualı kelam ehliyse nesillerin gönüllerini İslam ahlak ve faziletiyle imar, ihya ve inşa edenlerdir. Bu gönül insanları bizlerin maneviyatını canlı tutan ve bu alanda nefeslerini vakfeden tefekkür, tezekkür ve müzeyyen insanlardır. Görüldükleri vakit Allah Teâlâ’yı hatırlatmaları zaten onların gönül insanı olduklarını açıklamaktadır. Bu güzel insanların dizi dibinde huzur bulanlar, âdeta kültür ve medeniyetimizin imar ve inşasında en güzel eserleri icra etmiş olanlardır. Netice itibarıyla kültür ordumuzda medeniyetimizin imar, ihya ve inşasında özellikle kelam ve kalem ehli olan kıymetli insanlar var olduğu müddetçe bu millet, seferdeki zafer ve başarılarını maddeye daima nakşetmesini bilecektir. Satırlara döküp yazı ile muhafaza edecek, besteleyip ezberlettirecektir. Kelam kürsülerinde gönüllere nakşedecek, mimarisine nakış nakış işleyecektir…

Bütün bu mesuliyetler, kültür ordumuzdaki her bir ferdin ödevi ve sorumluluğudur.

Bu his ve düşüncelerle gök kubbede hoş bir sada bırakıp mazide yerini alan bir zincir halkası olabilme azim ve gayretiyle...

Edebiyat Sofrasında İz Bırakabilmek

Edebiyat, yazar ile okuyucu arasında köprü konumunda olan bir bağdır. Bu bağın sağlamlığı ve estetik yapısı her iki tarafın birleşme ve buluşma mekân ve makamına etki yapmaktadır. İşte bu yüzden edebiyat bağı, akl-ı selim ve kalb-i selim olanlara zevk-i selim derecesinde bir edebî sanat şaheseri sunmalıdır. Bu, derinleşmeyle olabilecek bir şeydir; nehirler gibi, denizler gibi mesela. Çünkü gönül muhtevamız ne kadar derinleşirse, yazıyla estetik kazanan mürekkep izlerimiz de o kadar muhteviyat kazanacaktır.

Tam da bu bağlamda bir soru geliyor aklımıza: İz bırakan mürekkebin hangi pınarın suyunu yudumladığı? Bu çok önemlidir aslında. Bir pınar başında yudumladığımız bir avuç suyun bedenimize verdiği serinlik kadar ruhumuza da saba rüzgârı gibi esintiler vermesi, onun saf, duru ve berrak olmasındandır. Kelimelerimizdeki mürekkep izlerinin dahi böyle olması kanaatindeyim. Onlar fikriyatımıza derinlik verirken hissiyatımıza da esintiler yani ilhamlar sunmalıdır. Özellikle kalem ve mürekkebin uyumlu birlikteliği, “estetik” dediğimiz en mükemmeli oluşturma veya bulma işleminin sıhhat şartıdır.

Bu yüzden kelime, bizlere emanettir. Kelime, kelam ve kalem müfredatı içerisinde yoğrulduğu içindir ki kelime emanetinin edebî satırlarda nasıl işlendiği ve neticede bir nimet olarak edebiyat sofrasında karşımıza çıktığı görülmektedir. İşte bundan ötürü derinlikte yoğrulan ve şekillendirilen her bir kelime, bizler için mücehhez ve müzeyyendir. Ehli olan da bu mükemmelliği mürekkep izlerinde görmektedir. İs olanın kaybolup iz olanın kutsallaşması da bu mükemmellikten olsa gerektir.

Mürekkep izlerinin oluşturmuş olduğu edebiyat dünyası, bizlerin ruh planında kalemle muhafaza edilmiş olan edebî sahadır. Bu sahada hizmetli ve görevli olan edebiyatçılarımız, ruh dünyamızın iri ve diri olmasını sağlayan kutlu medeniyet işçileridir. Kültür ordumuzun başbuğlarıdır. Bu başbuğlar ve medeniyet işçileri, bizleri içtimai alanda canlı tutanlardır. Edebiyat soframızda yer almasını sağlayan ruh gıdalarımızın oluşmasına kendilerini adayan maharetli eller ve erlerdir. Gök kubbe altında hoş sada bırakanlardır. Gönüllerde, hislerde ve zihinlerde is değil iz bırakanlardır.

Bu edebiyat sofrasının kurulma nedeni, kültür ve medeniyet motiflerimizin bir şaheser gibi işlenmek istenmesidir. Kalem ve kelimelerce desen desen çizilen ve lif lif örülen bu eserler, hissî duygularımızı harekete geçirip fikrî alanda bizlere ruh üfleyerek bizleri tefekkür kapılarına ulaştırmaktadır. Ulaşılan bu kapılar varoluşumuzu temellendirip bizi taklitten uzak eylemektedir.

Yazarken düşünürüz. Çünkü yazmak, hem düşünmeyi hem de akılda kalmayı sağladığından tefekkür kadar tezekküre açılan yolları da buldurmaktadır insanoğluna. Bu yollar, kültür ordumuzun başbuğları rehberliğiyle de sırat-ı müstakim üzere gidilen yollar olmaktadır. Kutlu yolun kutlu yolcularıyla yaptığımız bu yolculuğun, hayatımızın en güzel, verimli, azimli, heyecanlı ve bereketli zamanları olduğu aşikârdır. Bu kutlu yolun en kıymetlileri, kılıçlaşan kalem ve dualı gönül ehilleridir. Bu kalem ve kelam erbapları insanlığı aydınlatıcı, açıklayıcı, uyarıcı, birleştirici, bildirici, yol gösterici ve sezdirici olan simalardır. Bu yüzden de bizlere türlü eserler bırakan ve bu eserleriyle de edebiyat soframızın kurulmasına vesile olan bu güzide insanların yapmak istediği şey; medeniyetimizin maddeye desen desen işlenmesi ve nesillerin millî, manevi, vicdani ve ahlaki ruh ve şuurla yetişmesidir.

Yazmak ve okumak… Bu iki eylem, cemiyet hayatımızın dengesini, insanların ihtiyacını ve mayınlı yollarda tehlikelerin farkındalığını göstermek ve açıklamak içindir. İnsanlığa hizmet etmek içindir. Bu hizmet; edebiyatın, yazının, kültür ve medeniyetin ortak sofrasıdır. Bu sofra, değerlerimizin sofrasıdır. Bu sofra insanlığın ortak sofrasıdır. Bizlere düşen bu sofrada kalıcı izler bırakabilmektir.

Kelimeyi de kelamı da yazıyı da israf etmemek düşüncesiyle bu kültür sofrasında bir eser bırakabilmek dileğiyle...

Edebiyatın Kudreti

Edebiyat, “edep” kavramından türediği için gücünü de bu muhteviyatlı kavramdan alır diyebiliriz. Çünkü edepte nezaket, zarafet, rikkat, nefaset ve halavet vardır. Böyle bir donanıma sahip olan edep kavramının çağrıştırdığı mana, elbette ki kuvvetli ve kudretlidir.

Doğrudan veya dolaylı yollardan edep ile mücehhez ve müzeyyen kılınan edebiyat; ahenk, unsur, üslup ve ölçü bakımından tamamen disiplin içerisindedir. Buna binaen de biliyoruz ki disiplinin hâkim olduğu alan, başarıyı da beraberinde getirir.

Dile ve edebe hâkim bir edebiyatın hitabı, kulağa veya göze etkisinden çok, davranışlara ve gönüllere sirayet eder. Kalpten kalbe köprüler inşa eder. Roman, hikâye, şiir, deneme, makale… Hangi türde olursa olsun bu iki özelliğe dikkat eden edebiyat, daima ihya ve inşa eder. Gönüllere inşirah, zihinlere fikir, hislere ilham olur.

Bu derece yapıcı, onarıcı ve imar edici kudrete sahip olan edebiyatın, emrinde çalışan her bir müntesibine aşıladığı ruh muhakkak ki millîdir, manevidir, ahlaki ve vicdanidir. Çünkü insanı olgunlaştıran abidevi yazılar, yazı içerisinde inci gibi dizilmiş kelam makamındaki sözcükler, sadırlara şifa olan en beliğ tebliğler ve satır aralarında ruhlarımızı ziyadesiyle meşk ettiren, mürekkep kokuları, edebe ve dile hâkim edebiyatın kudretinden başka bir şey değildir.

Edebiyatta, mürekkep, kalem, bilek, gönül, fikir, ruh ve mana gibi müntesiplerin amaçladığı şey, asırlar boyu soluğu devam edebilecek hakkaniyetli bir iz bırakabilmektir. İşte bu iz, kendisini takip edenleri hakka, adalete ve merhamete ulaştıran membaın sadırlara şifa sunduğu tasavvurun ta kendisidir.

Sözünü ettiğimiz tasavvur beyandır. Beyan, hak olanın edebî bir dille izah edilmesi ve dile getirilmesidir. Edebiyatta bunu tafsilatıyla açıklayabilecek ve yorumlayabilecek güç ve kudret mevcuttur. Çünkü düşünce süzgecinden, fikir harmanından ve kelam ehlinin kaleminden meydana gelen bu güç etkili bir araçtır.

Kanaatimce bu aracı en güzel şekilde ve en çok kullananlar, kelimelere estetik ruh kazandıran şairlerdir. Çünkü şairler edebiyatı, her yönüyle harmanlayan; dili, edebi, kelamı, üslup ve usulü en uyumlu şekilde kullanan söz ustalarıdır. Lafügüzaf değil; kelam eden, dolu insanlardır. İşte bu yüzdendir ki şiirde muhatabı etkileme gücü vardır. Çünkü şiir hikmet dilidir. Tam da bu bağlamda Hazreti Peygamber Efendimizin: “Şiirde hikmet vardır.” hadis-i şerifi hatırdan çıkarılmamalıdır.

Fesahat ve belagatin mutfağı olan edebiyat, eğer ki mutfağından tamamlanmadan servis edilirse, mürekkep izlerinde buhran ve sisli bir hava meydana gelir. Bu durumda elinden tuttuğunu menziline ulaştıramaz. Böyle bir duruma sebebiyet vermemek için eli kalem tutan her edibin dikkat etmesi gereken bir vazife de mutfağında tamamlanmayan fesahat ve belagatin servis edilmesinde acele edilmemesidir.

Gönülleri fetheden en etkili ve en ikna edici araç edebiyattır. O edebiyat ki insan fıtratına en uygun hitabı kendisinde meydana getirendir. Sayfaları arasında dolaşmak ve satır aralarında nefeslenmek isteyen her bir ferdi kendisine özel muhatap kabul eden edebiyat, bu özelliğini deruni manaya sahip olmasından almaktadır.

Nabza göre şerbet vermesini bilen edebiyat, bu zenginliğini de sahip olduğu şubelerine borçludur. Roman, hikâye, deneme, makale, şiir gibi şubelerinden duru ve berrak bir ruh ve şuur fısıldadığı için muhatabında, fikir ve tefekkür filizlerinin yeşermesini sağlar. Bu hâliyle edebiyat, fikirlerin beslenmesinde de dualı ve ilhamlı bir gıdadır.

Netice itibarıyla tam da günümüz dünyasında muhatabımıza hitap edeceğimiz araç, edebiyat olmalıdır. Buhran hâlini alan dimağları, bunalmış olan cemiyetimizi…suhulete, sükûnete ve huzura erdirecek olan yegâne hitap, ediplerin sözcülüğünü yaptığı edebiyat kürsüsüdür. Bu kürsü ki uğultu hâlini alan sesleri bir ahenk eşliğinde şiir okur gibi disipline edecek olandır. Amaçsız ve gayesiz güruhları bir dava etrafında kenetleyecek olan ruhtur. Millî, manevi, ahlaki ve vicdani değerler etrafında, feraset ve basiret gücü verecek olan şuurdur.

Güç ve kudretini inkişaf ettirmiş bir edebiyat, fert ve cemiyet hayatımıza yön vermede ve meşale olmada en sadık beyandır. İnsani değerlerle bezenmiş edebiyat şubeleri, savaşları nihayetlendirecek, küskünleri barıştıracak, kavgaları sonlandıracak; hasretleri dile getirecek, sevdaları şiirleştirecek ve özlemleri romanlaştıracak kuvvete, kudrete, birikime ve tecrübeye şüphesiz ki sahiptir.

Öyleyse bunalan, sıkılan, daralan, hafakanlara maruz kalan her kim varsa onları edebiyatın serinletici, sevdirici, sevindirici, eğitici, neşelendirici, müjdeleyici, ferahlatıcı ve rahatlatıcı havasından nasiplenmeye davet ediyorum.

Edebiyat, sofrasında her türlü nimetin olduğu bir zenginlik ve cömertlikle muhataplarını ağırlamada daima mütevazı davranmıştır. Yeter ki kapısını çalıp geldim denilsin…

Derim ki geç kalmayalım…

Parlak Sözler Söylemek

Mümin gönüller, Rabbimizin nazargâhı olan gönül kâbesidirler. İşte bu gönüller, fıtratı icabı ilhamlı sözlere, parlak ve nurlu hitaplara daima sevdalıdırlar. Maşukunu bekleyen âşık gibi tatlı ve nazenin bir söz işittikleri an sinelerde şiir buketine dönüşürler.

Eşref-i mahluk ve zübde-i âlem olan insanın, sırat-ı müstakim olan ebedî saadet yolunda asıl gayesi, seyrüseferinde hakikat fısıldayan şuurla, maddeden sıyrılıp manaya bürünen ruhla ve meşalesi sineleri, fikirleri ve zihinleri bulandırmayan parlak sözlerle Rabbinin rızasını kazanmış olarak menzile ulaşmaktır. Bu nihayete varabilmek, aslında aklıselim olanların daima istediği bir varış noktasıdır. Lakin kaç kişi bunu başarabiliyor, işte burası sinelerde, çözümlenmeyi bekleyen yara hâlini almış bir ukdedir.

Bunu başarabilmek, ruhları daima diriltici ve müjdeleyici bir kaynakla beslemeyle mümkündür. Özellikle bu iki müeyyideye sahip bir kaynak, ahlakı ve yapıcı olmayı kendisine şiar edinen rahmani bir sebilhanedir.

“Müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.” buyurur Sevgili Peygamber Efendimiz. İşte bu hadis-i şerif parlak sözlerin en nurlu olanlarındandır. Bu ve bunun gibi nurlu sözler, sadrı nur olan nurlu Peygamber Efendimizin, nur çeşmesinden yudum yudum nasiplenmemiz için işaret buyurduğu bir nur kaynağıdır. Nasiplenmek için de hayırda yarışmak, ilkelerimizin ilki olmalıdır.

Tüm sinelere iman aşısı yapabilmek için, imanı açıklayıcı, sevdirici ve müjdeleyici olan parlak sözlerin ihata ettiği mana dâhilinde gönül kapılarına varmayı isteyişimiz, sinelerde peygamber çiçeklerinin filizlenmesine nurlu bir vesile olacaktır. Bu hâliyle nur çeşmesi olan Kerim Kitabımızın saf, duru ve billur membaından yudum yudum nasiplenebilmek için Muhammedî caddelerde mürekkebi iz aramak, parlak sözlerin yönlendirmesiyle mümkün olacaktır.

Gençlik veya insanlık adına bir şeyler söylemek isteyenler parlak sözleri tercih etmelidirler. Özellikle genç dimağları bulandırıcı ve yanlış yollara saptırıcı kirli ve sisli her türlü söz ve davranıştan uzak durmalıdırlar. Millî, manevi, ahlaki, vicdani ve tarihî vasıflar çerçevesinde kelam etmek, değil kulakların pasını silmek, gönül pencerelerinde elvan elvan çiçeklerin dahi yeşermesine en büyük vesile olacaktır.

Laf, gevezelikten öteye gitmez. Gönül kırar, incitir, bulandırıp dolambaçlı yollara meylettirir. Muhatabı incittiği gibi küçük de düşürür. Ukalalık onun en tabii vasfıdır.

Söz, lafa göre biraz daha edebinin ve şiarının farkında olan bir makamdır. Olanı olduğu gibi aktarmadır da diyebiliriz.

Lakin kelam etmek bambaşka bir sanat olduğu gibi laf ve sözün tekâmül edip hikmet pınarından icazet almasıdır. İlim, irfan ve hikmetten bahseden bir makamdır. Kelam ehli, elinde kalemle gönüller fetheder, eşyaya ruh verip manasını anlaşılır kılar, dile belagat ve mürekkebe renk katar. Mahreme, muhtevaya ve mesuliyet duygusuna riayet ederek söz israfında bulunmaz. Bu yüzden kelam etmek, parlak sözlerin şahıdır.

Kelam, Muhammedî vasfa bürünen sözün kalıplaşmış hâlidir. Bu yüzden sinelere inşirah bahşeden bir özelliktedir. Kelam ehlinin sohbet ve muhabbetinde bulunmanın feyzi, bundan duyulan huzurun nedeni, işte bu Muhammedî kaynaktan beslenmenin bereketidir.

Netice itibarıyla dikkatleri üzerine çekmeye çalıştığımız parlak sözler; sadırlara inşirah bahşeden, zihinlere ve fikirlere saflık ve duruluk fısıldayan, kaleme tekâmül ettiren ve dili laf batağından kurtarıp söz merdivenlerinden kelamın âli makamına ulaştırandır.

Bu sözleri kendimize, üslup ve usulümüze yaren eyleyip şu gök kubbede hoş bir sada bırakmak ne güzel bir şiardır...

Her dem şu fâni dünyanın yüzüne karşı edebîce üç beş kelam etmek, asırlar sonrasına da bir şeyler söyleyebilmektir…

Edebiyatın Lisanı

“Edep” kavramıyla bağlantılı olan edebiyat, alanı ve hududu içerisinde karizmatik bir konuma sahiptir. Temeli itibarıyla kuvvetli olan bu mefhum, nevi şahsına münhasır bir lisana da sahiptir.

Edebiyatın dili, özellikle belagat, fesahat ve nezaketle yoğrulmuş bir estetik harikasıdır. Kelama, edebe ve ahenge hâkim olan bu lisan, daima yapıcı, sevdirici ve iltifatlıdır.

Edebiyatın dünyasında üç şairane şube vardır. Bunlar; kalem, mürekkep ve yazıdır. Kalem ustadır, mürekkep memba, yazı da estetik ve sanattır.

Kalem, mürekkep pınarından yudumlayınca, irfan ve hikmet mücevherlerini satırlarda müzeyyen kılar. Başbuğ bir yazar elinde âdeta sanatını inşa ve ifa eder. Kaleme ve yazdıklarına yeminle başlayan Kalem suresi de kalemin ve yazdıklarının görevi hususunda bizlere önemli bilgiler sunar. Tefsir usulünde yemin bahsinden az çok haberdar olanlar, Allah Teâlâ’nın kalem ve yazdıklarına neden yemin ettiği hususunda da şaşkınlıklarını ve hayretlerini gizleyemeyecektirler. Ayrıca yazar olmayı düşünenlerin de bu hususu iyi anlamaları gerekmektedir.

Mürekkep, hak olanı satırlara ve sadırlara nakşeden pusatlı bir akıncıdır. Mürekkep, sönmez ve dinmez bir cevher ve bir nimettir. Sırat-ı müstakim olan yolun işaret ettiği şey dualı izdir. Bu iz Peygamberimizin öğrettiği ilim ve fikir izidir. Bu ize nefesini ve servetini vakfedenler, şu gök kubbede hoş sada bırakanlardır.

Yazı, zamana an düşmektir. Tarihtir, hafızadır, emanet ve muhafızdır. Mukaddes değerlerin ruh ve mana ikliminde matbuat ve neşriyat olarak hayat bulduğu meydandır.

Bilinmelidir ki edebiyatın kullanmış olduğu lisan, ahlaki ve manevi bir güce sahiptir. O, ruha ve şuura hitap eden bir kuvvetle, muhatabını etkilemeyi daima başarabilir. Bu gücü, mana yüklü kelimelerinden ve bir makam kazanmış olan kavramlarından alır. Hâliyle mana yüklü makam sahibi kelime ve kavramların oluşturacağı cümleler ve bu cümlelerin fasih ve baliğ bir hitapla da nelere malik olacağı aşikârdır.

Edebiyat, lisanının rengi merhamettir. Gücü, kelamdadır. Sözcükleri, imardır. Şiarı, mesuliyet duygusudur. Sözcüsü, kalemdir. Muhatabı, insanlıktır. Yeri, yurdu, mekânı sinelerdir...

Laf, söz ve kelamın ne olduğu hakkında malumata sahip olanlar, edebiyatımızda özellikle kelamın söz sahibi olduğunu da bilirler. Çünkü edebiyat kelam eder. Kelamda bir duruş ve bir mana saklıdır. Çünkü kelam etmek bambaşka bir sanat olduğu gibi laf ve sözün tekâmül edip hikmet pınarından icazet almasıdır. O, ilim, irfan ve hikmetten bahseden bir makamdır. Kelam ehli, elinde kalemle gönüller fetheder, eşyaya ruh verip manasını anlaşılır kılar, dile belagat, mürekkebe renk ve yazıya da estetik kazandırır. Mahreme, muhtevaya ve mesuliyet duygusuna riayet ederek söz israfında bulunmaz.

Kelam, Muhammedî vasfa bürünen sözün kalıplaşmış hâlidir. Bu yüzden sinelere inşirah bahşeden bir özelliktedir. Kelam ehlinin sohbet ve muhabbetinde bulunmanın feyzi, bundan duyulan huzurun nedeni, işte bu Muhammedî kaynaktan beslenmenin bereketidir.

Hâliyle edebiyat lisanının kelam gibi bir yaveri veya sözcüsü olduğu müddetçe bilinmelidir ki bu lisan, gönül köprüleri kuracak; şerleri hayra, husumetleri barışa, zorlukları kolaylığa tevdi edebilecek bir etkiye sahiptir.

Edebiyat lisanı, özünde nezaket ve letafete gebedir. Şiirde şiar, hikâyede şuur, romanda ruh, denemede fikir, makalede ilim gibi şubeleriyle bizlere olgunluğu fısıldar. Daima hakikati yoldaş edinmeyi tembihler. İlim, irfan ve hikmet merkezli söz ve eylemde bulunmayı vasiyet eder.

Edebiyat, kullanmış olduğu lisan gereği dil, inanç, ırk, kültür, medeniyet, coğrafya, dünya görüşü, yaşam biçimi gibi farklılıklar ne olursa olsun onların her birisine saygılı olup, insan odaklı mutabakat sağlamayı amaçlar.

Nihayete erdirecek olursak edebiyat lisanı, rüzgâr esintisiyle dalgalanan yaprakta; yağmur yağdığında çıkan toprak kokusunda; karlar erimeden aceleci davranıp filizlenen kardelen yapraklarında ve akasya, lale, sümbül, karanfil buketlerinde meşk eyleyen nazende bir alfabedir.

Bu lisan, şairin şiarı, yazarın nazarı, hatibin hitabı, edibin edebi ve izahın kelam hâlidir…

KALEM

Zülfikar Kalemler

Günümüz dünyasında üç türlü mücadele yöntemi vardır. İlki silah, ikincisi kalem ve sonuncusu teknolojidir.

Kalem, tarihin yazıyla arşivlenmesidir. Yazı bir emanet, kalem ise bunun baş muhafızıdır. Emanetten kastım tarih ve tarih şuurudur. Çünkü tarihe sahip olmak ve tarihi sağlam kaynaklar içerisinde muhafaza etmek, başlı başına bizlerin görevidir. Tarih derken de sadece olayları kastetmeyip yaşanılan zamanı bütün yönleriyle yazıya aktarmanın üzerine vurgu yapmaktayız. Çünkü yazıya aktarılan bütün olay ve olgular, geleceğe zengin bir arşiv bırakmaktır.

Yazı ne kadar önemliyse bunu hayata geçiren kalem erbabı da bu kadar önemli ve kıymetlidir. Kalemden maksadım, nesilleri ve şuurları daima diriltici bir ruhla eğitip donatan üstattır. Bu üstadın asli vazifesi zamanları eritip, öğütüp tahrip etmekten uzak bir üslupla tarihe şerh düşme hususunda mürekkep tüketmesidir.

Hazreti Peygamber Efendimizin “Âlimin mürekkebi şehidin kanından üstündür.” buyurması, yazının ve kalem erbabının ne kadar zorlu ve bir o kadar da kutlu bir görevinin olduğunu bizlere anlatmaktadır.

Dilin hakikati konuşması kadar, kalemin de hakkaniyetli olması adalet, merhamet ve erdemin ömrüne ömür katacaktır. İşte bundan dolayı kalemin Zülfikar olması gerekmektedir.

Zülfikar, malumunuzdur ki Hazreti Ali’nin çift çatallı kılıcının ismidir. Bu kılıç daima Hakk yolunda küffara ve zalime karşı şahlanan bir güç olmuştur. Ve neticede bu gayeyle anılan bir simge olmuştur. Bu simge bizlere yazının başında da söylediğim gibi üç mücadele yöntemi olan “silah-kalem-teknoloji” üçlemesinde ilham kaynağı olmalıdır. Millî, manevi, vicdani ve ahlaki değerlerimizin mücadele ve müdafaası için bir araç olan bu üç değer, daima muhafaza edilmeli, kuvvetleştirilmeli, canlı ve diri tutulmalıdır.

Zülfikarlaşan kalem, zalim ve despotlar karşısında korku ve yılgınlık nedir bilmeyen bir duruşla daima mürekkeple yazıya can verecektir. Hak, adalet, erdem, merhamet ve cesaretin kılıçlaşan kalem erbabı; fikrimizin, davamızın ve değerlerimizin ruh, şuur ve mana planında bir hizmeti yerine getirmiş olacaklardır.

Kılıçlaşan kalemini âdeta Zülfikar gibi batılın, haksızın, adaletsizin ve zalimin nefesini kesebilmek için şahlandıran yazı üstatları, tarihî süreç içerisinde daima varlıklarını sürdüregelmişlerdir. Belki büyük bedeller ödemişlerdir ama umuyorum ki bu bedeller onların ahirette beraatları olacaktır.

Rabbimizin rızasını kazanmak, dikenli teller arasında olduğu içindir ki kalem erbabı da bu dikenlerden zaman zaman nasibini almaktadır. İşte bu nasiplenmeler bedel olduğundan bunun şuurunda olan erbab-ı kalem “kahrın da hoş lütfun da” diyerek tevekkül göstermektedirler. Bu ne büyük bir teslimiyet ve davaya vukufiyettir.

Netice itibarıyla yazmak ve yazılanı yayınlamak, geri dönüşü olmayan bir ses ve haykırış olduğu için yürek isteyen bir alandır. Yürekli olanların mürekkep tüketeceği bu görev veya hizmet hak, adalet ve erdemden yana olduğu sürece daima Zülfikarlık gibi bir sıfatla anılacaktır. İşleri ve görevleri zor olan bu erbabın düşmanı ve muhalifi çok olmakla birlikte candan yana dostları ise pek az ama sağlamdır.

Kendilerine yaşam alanı bulabildikleri her ortamda onların kalemlerinin çilekeş cızırtılarını duymak alışılageldik bir durumdur. Bundan dolayıdır ki dava uğrunda Haydar olanda cesur yürekler ve Ali olanda da sağlam bilekler candan geçer oldukça, elimize ve dilimize yatkın olan ne olursa olsun o, daima Zülfikar olacaktır.

Kalem erbabından muradımız, Rabbimizin, ellerindeki kalem üzerine yemin ettiğini bilmeleri ve bu kalemlerini Zülfikarca ehl-i küffara ve batıla karşı şahlandırmalarıdır.

Dualarımız kalemlerin Hakk mürekkebiyle derin izler bırakabilmesi içindir.

Kaleme Ant Olsun!

“Kaleme ve yazdıklarına ant olsun.” diye başlar Kalem suresi. Tefsir usulü ilminde “kasem / yemin / ant“ konusuna baktığımız zaman, üzerine yemin edilen her bir şey Allah Teâlâ nazarında büyük öneme sahiptir. Üzerine kasem edilmişse eğer, onun ehemmiyeti dikkatlerden kaçmamalıdır.

Çünkü kalem hafızadır. Bilginin, ilmin ve tekniğin muhafızıdır. Sözün, kelama aktarılıp kayda girmesidir. Ayrıca yazılanın, yazanın lehine veya aleyhine olabilecek uhdesi de dikkatlerden kaçmayacak kadar mühimdir. Kalem hakkı yazarsa sahibinin lehinedir. Ama batıla kalemşorluk yaparsa işte bu aleyhine döner ki bu da nahoş bir nihayet olur. Çünkü yazılanlar, kalemi tutan elin şahitleridir.

Kalem tutan elin ve onu mürekkeple renklendiren fikrin kimliği bellidir. O ya Hakk’ın rızasına uygun mürekkeple estetik ruh alır ya da batılın sisli ve kirli dünyasında kendi kendisine ve akıbetine çıkmaz lekeler sürdürür. Sen muhafaza eyle Ya Rabbi…

“Kalemle yazmayı öğreten” Rabbimiz, kalemle bizlere bir simgeleme yapmaktadır. Simgeden maksadımız ilmin ve bilginin işaret edilmesi ve bu ikisiyle de tekniğin ve hikmetin kapılarını aşındırmayı bizlere öğretmesidir.

Şimdi aslolan şudur: Kalem erbabı düz olmalıdır. Elindeki kalemine Yaradan’ın yemin ettiğini unutmamalıdır. Mürekkep izleri daima okuyucusunu Hakk kapısına ulaştırmalıdır. Mürekkebinin rengi “sıbğatullah” olmalıdır. Ve hakeza kalem tutan ellerin bilek sesleri, irfan ve marifetin terennümünde meşk etmelidir.

Kalem bir pusattır. Bu pusat ki eğer sahibi elinde Zülfikarlaşmıyorsa o bilek ihanet içerisindedir. Ya da yazdıkları yorgunluk, kalabalık ve kuru gürültüden başka bir şey değildir.

Bütün bunları göz önünde bulundurarak özetleyecek olursak kalem, gönül telinden ve zihin süzgecinden dökülenlerin mürekkeple şekil alması, manadan maddeye evrilmesidir. Gönül dilinin kalem vesilesiyle nazarlarımıza seslenmesidir.

Tarihimizin kayda girmesi, insanlık tarihinin vesikalanması ve yazılanların fert ve cemiyet olarak leh ve aleyhte şahit tutulmasıdır.

Ve şimdi çıkmış olduğum bu yolda pusatımın kalem olduğu artık bir gerçektir. Bundan dolayı kendime bir söz vermek istiyorum. Elimdeki kaleme yemin eden Rabbim bu yolda çizeceğim mürekkebi rızasına uygun eylesin. Tuttuğum bu kalem eğer ki bileğimde Zülfikar gibi batıla şahlanmayacaksa Rabbimden niyazım odur ki daha başlamadan mürekkebini kurutsun.

Eğer ki kalemim hakkı yazmayıp malayani gürültü çıkaracaksa paramparça olsun. İnandığım ve davasına baş koyduğum değerlerime ve mukaddesatıma sözcülük etmeyecekse, elimdeki kalem bana yüktür. Ve Rabbimden isteğim beni bu yükten kurtarmasıdır.

Netice itibarıyla bütün bunları göz önünde bulundurarak: “Belki inandıklarımın hepsini yazamayacağım ama inanmadığım hiçbir şeyi yazmayacağım.” Bu sözle ilk karşılaştığımda yazı hayatına başlamamıştım daha. Ama kendi kendime şöyle bir söz verdiğimi hatırlıyorum: Eğer bir gün ben de yazmaya başlarsam bu sözü kendime ilke edineceğim.

Evet, şimdi kalemime ant olsun ki yazı hayatımda inanmadığım hiçbir şeyi gerçekmiş gibi yazmayacağım ve ömrüm yetene kadar da bildiğim bütün hakikatleri yazmaya gayret edeceğim.

Kalemime ve temsil ettiği manaya ant olsun; ilim, irfan ve hikmetten beslenerek mürekkeple estetik bir iz takip edeceğim…

Kalemin fıtratına, mürekkebin hak izine ve elimdeki pusatın temsil ettiği davaya ant olsun, hakkı yazıp batıla darbe olmak için mürekkep tüketeceğim…

Fikrin ve gönlün harmanlaması neticesinde sadırlardan kalemlere neşet eden o kutlu mürekkep kokularına ant olsun, kitabi bir usul seyrinde olacağım…

Rabbimden muradım, elimdeki kalem pusatıyla, cenk meydanlarında veya kurtlar masasında, inandığım Muhammedî davayı müdafaa ederken, emanet olan sayılı nefesimin son katresini sahibine teslim etmektir…

Kalemin Kelamı

Kalem, kelamı yazıyla muhafaza eden muhafızdır. Muhafız, muhafaza ettiğine ihanet etmediği sürece onu canı pahasına korur. Zira bu kutsal bir görevdir. “İki göz vardır ki cehennem ateşi onlara dokunmaz: Allah korkusundan ağlayan göz ve Allah yolunda nöbet tutarak uyanık hâlde sabahlayan göz.” buyuran Sevgili Peygamber Efendimizin bu hadis-i şerifine kıyasla, kelama muhafız olan kalemin nöbeti de hadis-i şerifte göze atfedilen görev gibi mukaddestir.

Kalemin muhafızlığını kutsal kılan bir diğer iddiamız da “Kaleme ve yazdıklarına ant olsun.” diye yeminle başlayan Kalem suresinin ilk ayetidir.

Yalnız şuna dikkat edilmelidir ki kalem, “kelam” yazabiliyorsa kutsaldır. Çünkü kelam, mesnetsiz laf olmadığı gibi sözün de mütekâmil hâlidir.

İşte bu yüzden kalemin, kelamı muhafaza edişi onun görevi, hizmeti ve gayesidir. Usulünü, üslubunu, hitabını ve şiarını buna göre oluşturabilmelidir. Vasıflarını bu değerler üzerine inşa edebilmelidir.

Bu şekilde bir vasfa sahip olan kalem samimi, yapıcı, onarıcı, kolaylaştırıcı ve müjdeleyicidir. İlke ve ülkü sahibidir. Değerlerine hizmet ve muhafızlık hususunda kuyumcu terazisi gibi hassastır. Çünkü o millî, manevi, ahlaki ve vicdani olduğu kadar şuur ve duruş sahibi de olmalıdır. İlkelerinde tavizkâr davranmamalıdır. Yazdığına inanmalı ve inanmadığını da asla yazmamalıdır. Kullanmış olduğu dilin esnekliğini, estetiğini, dil bilgisini ve imkânlarını bilmelidir. Bu konuda da mümkün mertebe aksaklığa düşmemelidir.

Kalem, saldırgan, şımarık ve ahlaksız olmamalıdır. İhtar yapabilir ama ithamkâr davranmamalıdır. Dozunu iyi ayarlayabilmeli ve hududunu da asla aşmamalıdır. Bilmelidir ki haddi bilen hakikati de bilir. Kalemin görevi hakikate nefer olmaktır. Ancak böyle bir neferin gözleri/mürekkebi cehennem ateşinden azattır.

Kalem, rengini sıbğatellahtan ve sesini de kelâmullahtan alıp gönüllere inşirah bahşeden satırlar nakşedebildiği müddetçe ruha gıda, gönle şifa, göze basiret, fikre isabet ve zikre fazilet kaynağı olabilir. Hatta âlimin mürekkebinin şehit kanından efdal oluşu işte bu bağlamda açıklık kazanır. Çünkü ameldir diye ilmiyle iz bırakabilen âlimin mürekkebi, Allah Teâlâ’nın nazar ettiği bir izdir. Ve o izi bırakan kaleme ve yazdıklarına kasem edilir. Bu, Rabbimizin bizlere öğrettiği veya işaret ettiği hakikat kapısı yani ilim kapısıdır.

İlme, ahlaka, fazilet ve hikmete müptela olan kalem, kendisini daima eksik gördüğü için yazdıkları onu şımartmaz ve eksikliğini görebildiği kadarıyla mütevazı olabilir. Çünkü ilim sahibi olan kalem, ego denen illetin sesini keseceğini, mürekkebin rengini bulandıracağını iyi bilir. Bundan dolayı da bu tür tuzaklara ve sahte gülücüklere meyletmez.

Kalem, kendisini bulandıran ve saptıran her türlü kitap, matbuat ve neşriyattan uzak durmalıdır. Her yazılı olan yayın okunmaz. Sadece kaliteli ve sağlıklı olan eserler dikkat ve rikkatle okunur. Bu önemli bir husustur. Her türlü yazılı basın ve yayın, insanlığı yanıltan ve aldatan bilgiden uzak durmalıdır. Aksi takdirde gerçek manada ilme ulaşım zorlaşmakta ve insanımızı haddinden fazla uğraştırmaktadır. Bu, insanlık suçu olduğu kadar ilme ulaşmada da bir engeldir.

İnsanoğlu, aşama aşama teknik ve ilme ulaşabilmişse bunu ilim ve bilim ehli olan kalemlere borçludur. Çünkü bu kalemler, ilim ve bilgi insanlığın yararına olsun diye uğraş vermiştir. İhtiras ve kibir bataklıklarında bocalamamıştır. Her ne kadar istisnalar olsa da dünyalık ve şahsi menfaat beklemeden ve istemeden bunu başarabilmişlerdir.

Netice itibarıyla kalem, kelam edebiliyorsa bunu başarabilmek için bedeller ödemiştir. Bedel ödeyerek başarı elde edenler işin uzmanından icazet aldıkları içindir ki bu yolda söz hakkına sahiptirler. Buradaki söz hakkı da sözün tekâmül ettiği kelam makamıdır.

Böyle bir kalemin kelamı, günahkâra tövbe kapısını, talebeye ilim kapısını, dalalette olana hak kapısını ve insanoğluna rahmet kapısını işaret eden dualı mürekkep izinin ta kendisidir.

Medeniyet ihya ve inşa etme iddiasında olan her bir kalem, aynı zamanda tahayyülünü de zengin kılmak zorundadır. Çünkü biliyoruz ki her şey tahayyülle başlar, tefekkürle can bulur, tezekkürle şekillenir ve fiiliyatla yol alır.

Seyir hâlinde olunan işte bu yol, sözün mütekâmil olduğu kelam izini takiple, Hakk kapısına ulaştıran sırat-ı müstakim yoludur.

Bu yolda kalemiyle pusatlananlara ne mutlu…

Yazarın Tavrı

Yazar, “Kaleme ve yazdıklarına yemin olsun.” buyuran ayet-i kerimenin işaret ettiği ehemmiyetle nazarını ve mürekkebini sağlam temeller üzerine inşa etmelidir. Ayrıca “Bilgiyi yazı ile pekiştirin.” buyuran Sevgili Peygamber Efendimiz de bu sözüyle ilim, irfan, hikmet ve hakikatin mihmandarı ve kelam hafızasının yazı olduğunu işaret etmektedir. Yazıdan maksat da budur aslında. Tarihe şerh düşmek kadar hakikatleri de kayda geçmek.

Bu şuurda ve düşüncede olan yazarlarımız elbette ki azımsanmayacak kadar fazladır. Bunlar ilmî ve fikrî sahada kalemlerini Hakk mürekkebinden yana kullanmışlardır. Bu yazarlarımız, nazarlarını haktan yana kullandıkları içindir ki daima doğrunun açıklayıcısı ve savunucusu olmuşlardır. Böyle bir şiara sahip yazarlarımızın yazıları da şüphe yok ki okuyucusunun gönlüne muştu olabilmiştir.

Yazar, kalemiyle tavır sergileyendir. Kalem gibi bir pusatla siperinde nöbet bekleyendir. Duruma göre taarruzda, duruma göre de savunmada bulunan kültür ordusunun muvazzaf neferidir. Görevi, hakkı savunmak ve hakikati izhar etmektir. Onun tavrı net, duruşu sabittir.

Yazarın tavrı eğri oturup düz konuşmak değil, her daim düz oturup, düz yaşayıp, düz konuşup dosdoğru yazmaktır. Bu yüzden yanlış ve batıl olanı görünce ahlaki bir üslupla onu ya eliyle ya diliyle ya da kalemiyle açıklamaya ve düzeltmeye gayret etmelidir. Doğruyu işaret edeceği gibi onu alkışlayabilecek ve aferin diyebilecektir. Yanıldığı an özür dileyebilmesi gibi güzelliklere de teşekkür etmesi yazarın nazarının naifliğindendir.

Yazar hakkı hak, batılı da batıl olarak bilecektir. Buna göre kalemine ve sözlerine şekil verecektir. Aslolan ve olması gereken de budur. Bundan dolayı diyorum ki “Belki inandığım her şeyi yazamayacağım ama inanmadığım hiçbir şeyi yazmayacağım.” Kanaatimce bir yazarın alması gereken tavır da işte budur.

Yazar, inandığı değerlerin mana âleminden süzüp çıkarabildiği fikir ve hikmet umdelerini okuyucusuna sunmalıdır. Bunu özellikle mesuliyet ve ahlak çerçevesi içerisinde yapmalıdır. Çünkü “Kişinin kıymeti dilinin altında ve kaleminin ucunda gizlidir, onu söz ve yazı açığa çıkarır.” der merhum Ali Fuat Başgil.

Unutulmamalıdır ki yazmak için yazılmaz. Bir değer ve gaye için yazılır. Çok yazan değil güzel yazan yaşar, diyen Cenap Şehabettin de bu sözüyle asırlar sonrasında bile dillerde dolaşan metinlerin arkasındaki gücü açıklamış oluyor.

Heinrich Böll, yazar, söyleyecek bir şeyi olduğuna inanan kişidir, der. Bu söz, dünyanın yüzüne söyleyeceğimiz birkaç kelamımızın olduğunu izahtır.

“Yazmak aynı zamanda bir hücum komutudur.” diyen Nuri Pakdil de hakeza yazarın özellikle taarruz boyutuna işaret etmektedir.

Yazı üzerine sözlerini misal verdiğimiz bu yazarlar, aslında sözlerinin içerikleri incelendiğinde bizlere yazarın tavrıyla ilgili ipuçları vermektedirler. Çünkü yazı, açıklayıcı, sevdirici, uyarıcı, müjdeleyici, savunucu… şubeleriyle kendi hizmet alanında ne tür bir zenginlikle var olduğunu göstermektedir. Bütün bunlar yazarın tavrını şerh etmek için seferber olan şubelerdir.

Özellikle yazar, tavrını daima haklıdan ve adaletten yana koymalıdır. Güçten ve adil olmayan sistemden beslenenler kalemşorluk yapmaktan öteye gidemezler. Yazarlık nişanesi alamazlar. Buradaki ayrım, yazı yazmak değil, yazının eser olması, gönülleri olgunlaştıran kalıcı ve uzun soluklu metin olabilmesidir. Bu, yazarlıkta bir nevi kırmızı çizgidir.

Yazar, eserlerinde zihinleri, gönülleri ve fikirleri bulandırmayandır. Daima duru bir üslupla açıklayıcı ve sevdirici olandır.

Satırlarda seyrederken, ruhu olgunlaştıran manevi gıdalar ikram edilir okuyucuya. Şuurlu okuyucuya eylem ve söyleminde nezaket ve rikkat kazandırılır. Cemiyet hayatımızda naiflik ve mütevazılık altın çağını yaşar. Tabi bütün bunlar, yazarın hakikat nazarıyla satırlara lif lif örebildiği kelimelerin mana âlemine ulaşabildiğimiz kadarıyla nasip olabilir.

Yazarlık hayalinde olanların bu hayallerinin kabul olması, yazar olanların da nazarlarının basiretli ve ferasetli olması ve tavrını haktan ve adaletten yana koyan yazarlarımızın da sayılarının bereketli olması duasındayım.

Kaleme alınan uzun soluklu eserlerin sahifelerinde, ruhunu doyurmak isteyen kitapdaşlarla satır aralarında görüşmek dileğiyle…

Yazarlık Bir Sanattır

Sanat, bir milletin kültür ve medeniyet yapısında kilometre taşlardan birisidir. İnsanı, estetik bir ruhla ebedî olana yaklaştırmayı gaye edinen bilim dalıdır. Ayrıca edebiyat, musiki, resim, mimari, sinema, tiyatro gibi şubeleriyle de kucağında neşvünema bulduğu medeniyetten izler taşır. Bu izler ki renk, ses, şekil, kütle ve kelime gibi vasıtalar içerisinde şekillenen ifade biçimleridir.

Sanatın bir şubesi olan edebiyatı; olay, düşünce, duygu ve imajların dil aracılığı ile biçimlendirilmesi sanatı, olarak tanımlar Türk Dil Kurumu. Bu tanımdaki “dil aracılığı” deyimini biraz daha incelediğimizde, yazı içerisinde estetik boyutu olan mana ve kalem karşımıza çıkar. Evet, bu bağlamda yazıda estetik ana merkezdir.

Neden estetik? Çünkü kelime seçimi, cümle yapısı, verilmek istenilen mana, mevzunun içtenlikle benimsenmesi ve bütün bunların maharetli bir şekilde yazı içerisinde tasarlanması, verilmek istenilen mesajın daha anlaşılır ve daha kalıcı olmasını sağlamak içindir. Bu şekilde bir sunum şairane bir sunum olmakla beraber, böyle bir üslup da yazarın okuyucusuna olan nezaketi ve saygısıdır.

Yazmak evvela bir yetenektir. Bu yetenek Allah vergisi midir yoksa sonradan kazanılan bir beceri midir tartışılır elbette. Lakin bildiğimiz mesele şudur ki yazmak için sağlıklı okumalar yapmak gerekir. Yazabilmek, okuyabilmenin neticesidir. Okumak, ruha gıda vermektir. Hatta bu gıdalanma meselesinde sanatın diğer şubelerine de başvuru yapılmalıdır. Zira sağlıklı ve verimli bir yazı, sanatın bütün şubeleriyle beslenerek meydana getirilen bir metindir. Yoksa yazının tınısında gönlü bulandıran etkenler peyda olur. Böyle bir durum da yazıyı tamamen etkisiz kılabilir. Yazar, matbuat ve neşriyatta bu gibi mayınların da farkında olmalıdır.

Yazmak aynı zamanda net bir kimlik sahibi olmaktır. Çünkü kaleme alınan yazılar, yazarın sahip olduğu kimliğin, şahsiyetin ve karakterin yansımasıdır. Bu yüzden yazarın fikri neyse zikri de odur.

Yazar, yazı kaleme alırken çocuk dünyaya getiren bir anne gibi sancılar çeker. Nefesi üşürken bedeni terleyebilir mesela. Çünkü yazmak sadece kalemin görevi değildir. Seçici ve uygun olan kelimeyi hatırlamaya çalışan zihin, cümleyi disiplinli kılabilmek için dil bilgisi gibi ilim dallarıyla bağlantı kurmak, yazının estetiğine ruh katmak gibi etkenlerle beraber, tecrübenin de yardımıyla yazı kemale kavuşur. Bunların tümü yazı için birer sermayedir. Yazıyı bu gibi sermayelerle donatmak yazı içerisindeki hakikati, samimiyeti ve gerçekliği ortaya çıkarır.

Bütün bunları yazıya dökmeden evvel hepsini gönülde harmanlamak, öğütmek ve tane tane inci gibi dizebilmektir asıl maharet. Neticede bunları yapmak da fikir çilesi ve gönül sancıları çekmektir. Böyle bir hazırlık aşamasından sonra sanat değeri taşıyabilen eserler meydana gelir.

Bir yazı kaleme alabilmek için buraya kadar saydıklarımız veya anlatmaya çalıştıklarımız bir nevi ön hazırlıktır. Bundan sonra eğer ki o yazının mayası gönülde tutmuşsa, yazı yazarının yakasına yapışır. “Artık beni yazmalısın” gibi sancılar kendisini hissettirir. Ve yazar, sanatını icra etmeye başlar.

Dünyayı iyi okuyabilmek, yaşama olumlu bakmak, meseleleri geniş çerçevede değerlendirebilmek, dünya görüşlerini anlayabilmek; siyasi, sosyal ve kültürel etkenleri takip edebilmek gibi etmenler, yazarın sanatını imar, ihya ve icra edeceği zaman daha maharetli olmasını sağlayacaktır.

Büyük sanatkârlar gözlem gücü ferasetli ve basiretli olan ustalardır. Yazarın böyle bir gözlem gücüne sahip olması da dile olan hâkimiyetiyle mütenasiptir. Dile hâkim olan, yazıda her türlü mahareti yapabilir. Dil, edebiyatın sözcüsüdür çünkü. Böyle bir sözcüyle ne kadar alakadar olunursa, kaleme alınan metinler esere, eserler de sanata dönüşür.

Yazı sanatında ustabaşı olanlar kalem, dil ve edebiyattır. Diğerleri kalfa veya çıraktırlar. Bütün bunları çok iyi derecede harmanlayıp da sunan kalem, asırlar sonrasında dahi mürekkebi silinmeyen bir iz kazandırmış olur edebiyat camiasına. Bu izler arasında olan her noktalama işareti, okuyucunun sayfalar arasında yaptığı fikir seyahatinde konaklatılan birer han gibidir. Bu hanlar ki yapılan istirahat esnasında misafir okuyucusuna tefekkür gibi bir ikram sunar. İşte bu ikram vesilesiyledir, varacakları yere kadar elde ettikleri manevi güç.

Okunan yazı eğer ki yavan ve tatsızsa, bilinmelidir ki bu sancısız cümle kurma cambazlığıdır. Tadı olmadığı gibi, mürekkep izleri de kısa bir zaman sonra islere dönüşür.

Bugün Yunus Emre’nin veya Hoca Ahmet Yesevi’nin mürekkep izlerinde irfan ve hikmet yudumlayabiliyorsak bu, o iki güzel insanın fikir çilesi ve gönül sancıları çektiğinin en belirgin izahıdır. İşte böyle eserler bırakmak da ancak ve ancak sanatkâr yazarların amelleridir.

Yazabileceksek eğer yazdıklarımız, iz bırakan fikir çilesine ve gönül sancısına mihmandar olmalıdır. Evvela bunu aşabilmeliyiz. İşte yazarlıkta sanat budur.

OKUMAK

Okuma Sistemi

Ne okumalı, neden okumalı ve nasıl okumalı? Oldum olası okuma konusunda hep bu okuma sisteminin sancısını çekmişimdir. Bundan dolayı tecrübelerim neticesinde vardığım okuma sistemini yazmaya ve anlatmaya çalışacağım.

Okumak, doktor reçetesi gibidir. Herkese aynı reçete verilmez. Evvela bunu çok iyi anlamak lazım. Ağrı kesiciyi herkes kullanabilir ama bir kanser ilacını sadece hastası kullanmalıdır. Bir nevi nabza göre şerbet. İşte bu okuma meselesinde de nabzı tanıyıp ve öğrenip ona göre bir reçete yani okuma sistemi kurulmalıdır.

İlk önce neyin “ne” olduğunu bilmek gerekir. Bu “ne” konusu da “din” mefhumuyla başlar. İlk önce kişi helal ve haramı veya Allah Teâlâ’nın emir ve yasaklarını bilme adına okuma yapmalıdır. Bunun için de evvela bir “ilmihal” kitabının sindirilerek okunması güzel olur. Bu ilmihal okuması, bütün hayatın İslam dairesi etrafında şekillendirilmesi ve din konusunun hiç olmazsa ilmihal düzeyinde kesin bilinmesi içindir. Daha sonraki aşama ise uzmanlaşmak için bir usul dâhilinde İslami ilimlerin öğrenilmesidir.

Daha sonraki okuma programı “okuma alışkanlığı” kazandırma adına olmalıdır. Bu alışkanlık kesinlikle kazanılmalıdır. Çünkü bu mesele, birçok içtimai ve kültürel yaranın iyileşmesi adına yapılacak olan girişimlerin en başında gelmektedir. Bu nedenle günlük okuma yapılmadan uykunun gelmemesi, işte bu derece bir okuma alışkanlığının kazanılması lazım.

Bundan sonraki aşama “neden” okumalıyız olmalıdır. “Okumadan maksat nedir”i bulma peşine düşülmeli ve bunun gayeleri aranmalıdır. Okumanın amaç için araç olduğu bilinmeli ve amaca ilerlerken sadece araç olarak kullanılmalıdır. Mesele bir şeyler öğrenmek, ruhu doyurmak ve hayatı kolaylaştırmaktır. Amaç Yaradan’ın rızasını kazanmak ve bu uğurda gayrette olup sefer üzere bulunmaktır.

Neden okumalıyızdan sonra ise “nasıl” okumalıyız aşamasına gelinmektedir. Bu “nasıl” olan kısım aslında en kritik ve zor olan aşamadır. Çünkü sağlıklı olmayan bir okuma, amaca ilerlerken aracın yanlış kullanılması neticesiyle hedeften sapmalara neden olmaktadır. Yanlış veya doğru teşhise yanlış ilaç olmaktadır. İyilik olsun diye bilip bilmeden sırf okusun diye, süt bebeğe et yedirmek misali, okuma sakatlıkları da olmuyor değil. Veya satırlara aç susuz olana Cin Ali hikâyeleri gibi basit şeyler tutturmak beyhude gayretten başka bir şey değildir.

Diyebiliriz ki İslam düşüncesine göre bütün okumalar “oku” emriyle nüzulüne başlanılan kitabımız Kur’an-ı Kerim’in daha iyi anlaşılması içindir. Onun teferruatını daha iyi anlayabilmek, onu hayata tatbik edip kolaylıklar sunmak; onun ilim, irfan, hikmet ve fikir pınarlarından kana kana içebilmek içindir. Sadece Arapça metni okuyup kari olmak değil, onun mana âlemine de dalabilmek içindir. Bunu yapabilmek için de İslam klasik eserlerinden yardım istemek gerekir. Bu klasik eserleri de daha iyi anlayabilmek, ulemanın mürekkep izlerinde ısrar etmekle mümkündür. Bu izleri kaybetmemek için de bu izleri takip etmek lazım. Bu izleri takip ederken de asla ama asla taklit mayınlarına basmamak lazım. Bu mayınlardan kurtulmak için de daima zihnî ve fikrî uyanıklıkla adım adım yürümek lazım. Hiç şüphe yok ki mayınlardan kurtulunca koşmaya odaklı olan fıtratlarımız, ilk fırsatta deli fişekler gibi şahlanmasını bilecektir. Yeter ki bu aşamalara dikkat edelim.

Kitaplar vardır yutulmak, kitaplar da vardır daima okunmak için... Bazıları ruhumuzda sindirilmek için, bazıları da bu sindirime yardımcı olmak içindir. Bazıları ezberlenmesi, bazıları ezberleneni tekrar, bazıları da ezberleneni anlamak veya anlatmak içindir. Bazıları okunan bir kitabı kolaylaştırmak için, bazıları da başlanılması düşünülen kitaba hazırlık içindir. Bazıları sayfalarında veya satır aralarında dinlenmek, dertleşmek ve ağlamak için; bazıları da sis, kir, buhran ve bunalımlardan bir nebze de olsa kurtulmak içindir. En önemlisi ruhu doyurmak, doldurmak, donatmak ve teçhizatlı kılmak içindir. Aklı, kalbi, zevki; ilim, irfan, hikmet, fikir ve zikirle müzeyyen kılmak içindir.

Okumak kişiye farkındalık kazandırmakla birlikte o kişiyi basiretli ve ferasetli eyler. Çünkü satır satır takip edilen mürekkep izleri kişiyi hikmet burcuna yönlendirir. Okur, sağ salim varabilirse eğer o hikmet burcuna, o burca irfan sancağını asan ve o sancak gölgesinde ilim meclisleri kurabilmek için fikir icazeti almış olan nasipli kişi olur.

İşte böyle bir saadet harmanından veya edebiyat sofrasından gıdalanmak şuurlu, kaliteli ve sağlıklı bir okumayla mümkündür.

Rabbimden niyazım, okuduğumuz satırları sadırlarımıza nakşeylemesidir. Bunun için sizi sahifeler arasında kaybolmaya davet ediyorum...

Okumak Fiil Değil Ameldir

Okumak fiili, bizleri amel vasfına kavuşturmalı ve bu amaca gayret ettirmelidir. Fiil, yapılan her türlü eylem iken; amel, yapılan her bir fiilin rahmani bir amaç etrafında şekillenmesidir. Rahmani bir gaye için verilen çaba veya yapılan eylem, fiil olanı amel vasfına kavuşturur. Bu fiil ve amel ayrımını çok iyi kavramamız lazım. Bu farkı bizlere hissettiren ve öğretenlerden birisi de okuma eylemidir.

Bu eylem fiil olmaktan çıkıp “amel” derecesine varmak zorundadır. Çünkü amel, Allah Teâlâ’nın rızasına uygun olandır. Her amel bir eylem veya fiilken her fiil veya eylem amel değildir. İşte bu yüzden okumak, bizlere izini sürdüğümüz mürekkep izlerinin Allah Teâlâ’nın rızasına uygun olması için şuur veren bir ameldir.

Neden? Çünkü İslami düşüncede amaç Yaradan’ı, mesajıyla birlikte anlamak, kavramak ve yaşamaktır. Bunu sağlayacak olan şey de okuma, araştırma ve inceleme gibi amel vasfına kavuşmuş fiillerdir.

Bu eylemleri de bir mana, amaç, gaye ve dava için fiile dökmek gerekmektedir. Fiili amaç için araç olarak görüp, bizleri asıl hedefe yaklaştırması için amel derecesinde değerlendirmek lazımdır. İşte bu değerlendirmede başlığımızın manası açığa çıkacaktır.

Okumak insanı daima güncel tutmaktadır. Kendisini yenilemek isteyen, kitap sayfalarında dolaşmalı, gerekirse o sayfalar arasında kaybolmalıdır. Bu kayboluş aslında kişinin kendisini bulmasından başka bir şey değildir.

Kelime ve kavramlarla ilmek ilmek işlenen her bir cümle, cümlelerin motif ve desenleriyle süslenen satırlar ve bu çabayla doldurulan sayfalar illaki insanı bir sanat ve estetik harmanına taşıyacaktır. Bu harman kişinin ruhunu, fikrini, zikrini ve ilmini mahsule çevirecek olan harmandır. Belki de böyle bir oluş tedrisatının önemi Kur’an’ın “oku” emriyle başlamasından dolayıdır.

Zamana tanıklık eden kalıcı mürekkep izleri, bizlerin tarihe bıraktığı sağlam notlardır. Bu notların amacı, olup biteni yazıyla kaydetmek ve hafızalarda muhafaza etmektir. İşte tüm bu yazılanları okumak da bizleri daima güncellemekte ve yenilemektedir. Yenilenen beyin, gönül ve zihin, daima başarıyı yakalar.

Neticede okumak, bizler için amaca ilerlerken ilim ve fikir meşalesi mesabesindeki rehberimiz olan yol gösterici bir araçtır. Ve yine okumak, neyin ne olduğunu bilmeyi ve onu nasıl muhatap kabul edeceğimizi bizlere fısıldayan yol arkadaşımızdır.

Aklımızda ve gönlümüzde türeyen birçok soru işaretinin manaya kavuşmasını ve neticelenmesini sağlayan efsunlu bir ameldir. Ayrıca “oku” emriyle başlayan dinî hayatımızın her merhalesi, bu emir vesilesiyle değer kazanmaktadır.

Okumak, kişinin kendisini millî ve manevi değerleriyle olduracağı, benliğini dolduracağı, ruhunu doyuracağı, şuurunu ferasetli kılacağı, duruşunu vakarlı kılacağı, görüşünü yine mukaddes değerleriyle şekillendireceği ve sefer üzere devam edeceği yürüyüşünü de samimi ve gayretli kılacağı mukaddes, münevver, müzeyyen ve muhteviyatlı bir ameldir.

Dikkat buyurunuz, okumak fiilden ziyade bir ameldir...

Okumalıyız, Ama Neden?

Yıllar önce bir düşünürün kitabını okurken karşılaştığım cümle tam da bu konuyu açıklar nitelikteydi: “Bugün kalem kılıcın yerini almıştır.” İşte bu cümle konu başlığımızın açık ve anlaşılır bir şekilde ifadesidir.

Kılıç demek “silah” demek, silah demekse “güç” demektir. Silah, ne kadar orijinal ve kaliteli olursa o kadar güçlüsün demektir. Ve yine silahın ne kadar yeni ve pratik bir mekanizmaya sahipse, atak gücün ve caydırıcılığın da o kadar hızlı, sağlam ve kuvvetli demektir. Buradaki “silah ve güç” kavramlarını hem mecazi hem de gerçek anlamda kullanabiliriz. Çünkü her ikisi de güçlü olmamıza birer vesile ve nedendirler.

Düşünürün de söylediği gibi “güç” artık kalemdedir. Kalem sözdür, yazıdır, teknolojidir, kültürdür; ilim, fikir ve harekettir. Bütün bunlara hâkim olan, güçlü olandır. Bunların hakkını veren ve kullanmasını bilen, söz sahibi ve güçlü taraf olur. Güçlü olan da söz sahibi olacağından kendi fikir ve düşüncesini haykırabilir.

Tam da bu noktada hatırlatmak ve altını çizmek istediğim şey şu an işitmiş olduğumuz ses veya haykırıştır. Bu haykırış, zalimlerin alaycı kahkahası ve mazlumların “ah” sesleridir. Bu kahkaha sesi gücün kimde olduğunu gösterirken, mazlumlardan duyduğumuz ahlar, alaycı kahkahaların neticesini açıklamaktadır. Birilerinin kahkahaları bir başkasında “ah, vay, eyvah” diye neticeleniyorsa burada büyük bir adaletsizlik var demektir. İnsanlık suçu var demektir. Şeytani düzenin çarkları dönüyor demektir. Kan emici sömürgeciler doymamış demektir.

Dikkat buyurunuz ki bugün güç, emperyal ve kapital güçlerdedir. Güç bir nimettir ama bu güç nimetini elinde bulunduran firavun ve nemrut yapılılar, diline, dinine, rengine ve bölgesine bakmaksızın topyekûn olarak, gücü insanlığın yarar ve faydasına değil de kendi nefsî ve sinsi planları için kullanmaktadırlar. Hâliyle bu şeytani çarka sahip olanlar, güç denen nimeti de heba etmektedirler. Bu apaçık bir zulümdür. Buna dur diyebilmek, heva ve hevese malzeme edilen bu nimeti daha fazla heba ettirmemek adına güçlü olmak zorundayız. İşte bunun için okumalıyız.

Mazlum ve mağdur olan bütün insanlara yardım ulaştırabilmek, imdatlarına yetişebilmek, yaralarına merhem, dertlerine derman olabilmek için bu gücü elde etmek zorundayız. İşte bunun için okumalıyız.

Uluslararası her türlü platformda sesimizin gür çıkması, sözlerimizin etkili olması, etkilenen değil etkileyen olabilmemiz için, karar masalarında son sözü söyleyebilmek, kurtlar sofrasında aslan payından hak iddia edebilmek için, zalime korku mazluma ümit olabilmek için okumalıyız.

Dünyaya medeniyet ve rahmet olabilmek için, akıtılan kanların ve katledilen bütün canların diyetini alabilmek için, öldürmek değil yaşatabilmek için, zalimlik sinmiş sineleri rahmet sularıyla yıkayabilmek, is ve pas tutmuş sadırları ilim ve zikirle cilalayabilmek için okumalıyız.

İlim, fikir ve mürekkep izlerinin doyurucu gıdalarıyla ruhumuzu doyurabilmek ve dilimizi hakikat burcunun sözcüsü kılabilmek için okumalıyız.

Zikrimizi ve fikrimizi Rabbimizin rızasına uygun bir hâle getirebilmek ve bu görüşü harekât hâline dönüştürüp bir seferberlik yürüyüşü kılabilmek için okumalıyız.

İslam diyarlarına sancaktarlık ve bütün insanlığa adil bir mesaj sunabilmek için kesinlikle okumalıyız.

Rabbimizin bizlere ilk emri “oku” olduğu için hem yazılı ayetleri hem de kâinatta mevcut olan bütün cemadat, nebatat ve hayvanat ayetlerini okumalıyız.

Var olmak, güçlü olmak, iri ve diri olmak için okumalıyız. Her türlü tehlike ve zarara karşı uyanık, ayık ve tedbirli olmak için okumalıyız. Çağ açıp çağ kapatabilmek için, materyalist dünya görüşünü maneviyatçı dünya görüşüne çevirebilmek için, sinsi çarklar arasında mazlumu ezip kavuran kapitalist düzeni adil düzene çevirebilmek için; kini sevgiye, nefreti muhabbete ve buğz etmeyi kardeşliğe çevirebilmek ve tercih edebilmek için kesinlikle okumalıyız.

Netice itibarıyla “Zaman bendedir ve mekân bana emanettir.” diyebilmek için okumalıyız, okuyabilmeliyiz…

Nasıl Okumalıyız?

Okumak mefhumu çok geniş ve bir o kadar da muhteviyatlı bir kavramdır. Yaşantımızı birçok cephesiyle görüntülemeye muktedir olabilmiş birkaç meseleden birisidir. Bedenin sağlıklı yaşamı için ekmek ve su nasıl elzemse, ruhun sağlıklı ve uyanık olması için de okumak o derece elzem, hayati ve manevi bir gıdadır.

Kişiye feraset ve basiret gücü kazandıran ve aynı zamanda amel derecesinde olan bir eylemdir. Fakat bu hikmetleri sağlam bir şekilde bulmak ve elde etmek için sağlıklı bir okuma gerekir. Yani disiplinli, sistemli bir şekilde derecesine, muhtevasına, kategorisine ve konularına göre kitaplarla buluşmak gerekir.

Neden? Çünkü okumaktan maksat ruhu donatması ve zihinlere şuur vermesidir. Zihinleri, fikirleri ve hisleri bulandırmaktan ziyade duruluk ve netlik kazandırmasıdır. Buhranlı ve sisli olanları açık seçikliğe kavuşturması, “neden okumalıyız” sorusunun ilk verilecek cevabı mesabesinde iken, “nasıl okumalıyız” da bu neden mevzusunda takınmış olduğumuz üslubu anlatmaktadır. Kısaca “nasıl okumak” sorusunun cevabı bir üsluptur. Şimdi bu üslubu anlatmaya çalışalım.

Okuma eylemi, ilk başta zihindeki soru işaretlerini noktalara çevirmesini bilmelidir. Zaten bu eylemden maksat budur; öğrenmek. Bu öğrenme sürecinin de illaki aşamaları olacaktır. Şimdi bir kişiyi düşünelim ki bu kişiye öğrenmek beşikten mezara kadar farz. Burası tamam. Peki, bu öğrenme nasıl olacak? İşte bu “nasıl” sorusu bu yazıda anlatılmak istenen konunun ta kendisidir.

Kişi ilk önce sırasıyla neyin ne olduğunu bilecek, olanın manasını, değerlerini bilecek ve aşama aşama görevlerini, ödevlerini, Yaratıcısına karşı hizmetini ve hizmetteki konumunu bilecektir.

Beşikten mezara devam edecek olan bilgi yolculuğunda kişiye yoldaşlık edecek olan da hiç şüphesiz kitapların arkadaşlığı olacaktır. Öğretmen ve eğitmenler bilgi yolunda rehberdirler. Ama kitaplar, bu yolda birer arkadaş, sırdaş ve yoldaştırlar. Menzile sağ salim ulaşabilmek de sağlam yol arkadaşları edinmekle olacaktır.

Nasıl olacak bu bilgi yolunda sağlam arkadaş meselesi diye sesler duymaktayım ve diyorum ki kişi; yaşına, konumuna ve kapasitesine göre kitaplardan arkadaş seçmelidir. Birinin dili diğerine ağır veya hafif gelmemeli ve bu minvalde uyum sağlanmalıdır. Bu uyum tesis edilebilirse bilgi yolu emin adımlarla gidilmiş olur. Aksi durumda zihninin, fikrinin ve gönlünün sisi yüzlerine ve sözlerine yansımış nice bulanık kişilerle karşılaşılacaktır. Buna asla fırsat verilmemelidir.

Toparlayacak olursak okuma ömürlük, senelik, aylık, haftalık, günlük ve anlık olmalıdır. İbadetler gibi mesela. Zaten okumak da bir ibadettir. “Oku!” ilk emir ve ilk ameldir. Oku: Anla ve yaşa.

Peki ne okumalı? Yazılı olan her şey okunabilir. Fakat dikkat edilmesi gereken hususlar vardır. Kaidesini bildikten sonra sakıncası ve zararı olmaz okumanın. Okumanın kaidesi ve kuralı olur mu? Evet, olur; süt bebeğe kebap zehir olur, cümlesi tam da bunu açıklar. Bunun için diyorum ki okuma dengi dengine olmalıdır. Neyin niçin okunması gerektiğini bilerek yapılan okuma programı elbette ki faydalı olacaktır.

Şimdi aşama aşama anlatmaya çalışacak olursak evvela okuma alışkanlığı kazanmak için okuma alıştırmaları yapmak lazım. Sıkılmadan akıcı ve kalıcı eserler okuyarak alışkanlık kazanmaya çalışmak lazım. Mesela roman veya hikâye olabilir. Veya hatırat olabilir. Daha sonra neyin ne olduğunu anlatan eserler olabilir. Mesela dinimizi çok iyi öğrenebilmek için ilmihalden başlayıp İslami klasik eserlere doğru bir okuma yapabiliriz. Daha sonra dünya görüşü oluşturabilmek için fikrî eserler olabilir. Dünya görüşü gerekli midir? Elbette ki gereklidir. Bütün hayatımız boyunca ilim, fikir, sanat ve edebiyat alanında kesinlikle okuma programları yapmalı; fikrî ve zihnî uyanıklığımızı daima canlı tutmalıyız.

Başka bir açıdan bakacak olursak anlık, günlük, aylık, yıllık ve ömürlük şekilde okuma alışkınlıklarımız olmalıdır. Anlık okumalara gazeteler misal verilebilir. Şiir olabilir. Zaten şiir kitapları bir roman gibi kesinlikle okunamaz. Zira okunan satırlar bazen saatlerce tefekkür etmemize neden olabiliyor.

Gece yastığa başımızı koyduğumuzda günün değerlendirmesini yaptığımız zaman “gün içinde ne okudum”u da araya sıkıştırabilmeliyiz. Haftalık okumada kesin bir iki kitap bitirmeliyiz.

Aylık okuma programına, takip edilen bir veya daha fazla dergi eklenebilir. Veya gök kubbede hoş bir sada bırakan güzel insanların hayatlarını anlatan biyografik eserler okunabilir.

Yıllık okumada belirlenen bir düşünürün külliyatı bitirilebilir. Özellikle yıl içerisinde kesinlikle meal ve siyer okunmalıdır. Bu meal ve siyer her yıl tekrar edilerek farklı kalemlerden okunmalıdır. Çünkü farklılıkta zenginlik vardır.

Ömürlük okumada ise hem bu dünyamızı hem de ahiret hayatımızı saadete kavuşturan ve imandan ihsana götüren eserler olmalıdır.

Okuma işlemimizin disiplinli olması ve fayda sağlaması için okunan kitaplar konularına göre olmalıdır. Bir konu üzerinde okuma yapılmalı ve o konu anlaşılınca başka konuya geçilmelidir. Kişi “ne-neden-niçin-nasıl” okuduğunu bilmeli, bu disiplin kaybedilmemelidir. Yoksa okumadan bir fayda ve kazanç elde edilmesi pek mümkün olmayabilir. Mesela her ramazan ayı bir siyer-i nebi okuyarak geçirilebilir. Bu, hem ramazan ayını bereketli geçirmeyi hem de bir siyer kitabı daha okumanın bereketini sağlayacaktır. Biyografi okumalarını ise vefatının seneidevriyesi gelen kültür adamının hakkında yazılan bir eseri okuyarak yapmak hem o kişiyi yâd ettirecek hem de farklı bir okuma etkinliği kazandıracaktır. Her gün okunan bir hizip Kur’an-ı Kerim’in gün içerisinde mealini okumak da yıllık meal okumasını tamamlayacaktır. Yıl içerisinde bir düşünürün külliyatını okuma alışkanlığı her yıl devam ettiği sürece, sağlam kalemlerin mürekkep kokuları günden güne dünya görüşümüzü de oluşturmuş olacaktır.

Neticede okuma eylemimiz sistemli ve bilinçli bir şekilde olmalıdır. Bu da okumayı parçalara ayırarak ve zamanın her bir alanına yayarak yapmakla mümkün olur.

Zihnî ve fikrî olgunluğumuza paralel devam ettireceğimiz muhteviyatı ve kalitesi yüksek eserler okumalıyız. Bu, ömrümüzü hem bereketli kılacaktır hem de bilgi yolumuzu daima verimli hâle getirecektir. Çünkü bütün gayretimiz, baş koyduğumuz amaç için zafer odaklı sefer üzere olmaktır. Bu sefer üzere olduğumuz bilgi yolunda okunan eserler ilk önce sinelerimizi dert sahibi etmelidir. Bu dert İslamiyet’in derdiyle dertlenmekten başka bir şey değildir. Böyle bir dert edinilmeli ve bu derdin sızısıyla uykulardan olunmalıdır.

Bu derdin hizmetini yapabilmek ise meydan yerine çıkmadan evvel, sözün ve yazının etkili olmasını sağlamak için çalışılan ders konularında izini sürdüğümüz samimi adımların ardında bıraktığı izlerde saklıdır.

Okumak Rıza İçin Araçtır

Hayatımız boyunca belli başlı meşgaleler içerisindeyizdir. Görev sorumluluğu, geçim meselesi... Fakat bunlar içerisinde bir mesele var ki o bizleri manalandıran ve Allah Teâlâ yolunda hizmet eri eyleyen bir meseledir. Bu, kulun dinine hizmeti, Peygamberi’nin davasında da sancaktarlığıdır.

Ödev ayrı, görev ayrı, hizmet ise apayrıdır.

Ödev, Allah Teâlâ’nın yapılmasını farz kıldığı emir ve yasakların tümüdür. Bunun hesabını da Rabbimizin ta kendisi soracaktır.

Görev, kişinin değerlerine karşı yapması gereken sorumluluklarıdır. Mesela kişinin hanesi için çalışması, devleti için üretmesi, vatanı için nöbet tutması, bayrağının temsil ettiği ruh için ölebilmesi gibi.

Hizmet ise kulun, Allah Teâlâ’nın dini dünyaya hâkim olsun diye cihat etmesidir. Peygamberi’nin davasında ise bir kutlu nefer olup Muhammedî dava yolunda sancaktar olarak irşat ve tebliğde bulunmasıdır.

İşte bu “ödev-görev-hizmet” üçlüsü, kişinin, Rabbinin rızasını kazanması için bir araçtır. Amaç ise ilahî rızaya düçar olmaktır. Kulun, beşikten mezara kadarki mücadelesi sadece Rabbinin rızasını kazanmak içindir. Ne cennet sevdası ne de cehennem korkusudur. Bu cennet ve cehennem mevzusu kulun mükâfatı ya da cezasıdır. Aslolan rızadır.

“Rıza” meselesi de amacın ta kendisidir. İşte bu amaç zafer, bu yolda gayret etmek de seferdir. Zafer takdiriilahîdir. Bizler seferden sorumluyuz. Sefer üzere olacağız. Yılmadan, caymadan, kopmadan, sızlanmadan, şikayetlenmeden ve yeise kapılmadan. “Hey gidi küheylan koşmana bak sen.” deyip seferde doludizgin koşacağız.

Koştuğumuz bu yol dosdoğru olan sırat-ı müstakim yoludur. Bu yolun özelliği “bilgi yolu” olmasıdır. Çünkü Rabbimiz bu bilgi yolunu “oku” emriyle kullarının bilmesini, öğrenmesini ve tanımasını buyurmaktadır. Bu, bir hikmet arayışıdır. Arayacağız. Üzerimize düşen, bu arayışta özellikle “kalemle yazmayı öğreten” ve “kalemle yazılanlara yemin eden” Rabbimizin işaret buyurduğu yazı muhtevasında mürekkep izi sürmektir. Hiç şüphe yok ki bu mürekkep izi sürme meselesi, ilk ayet “oku” davasının sıhhat şartıdır.

Toparlayacak olursak mesele Rabbimizin rızasını kazanmaktır. Bu kazanım ise sırat-ı müstakim olan dosdoğru yolda, eğilmeden ve bükülmeden İslami bir çizgide millî, manevi, ahlaki ve vicdani hasletlerle donatılmış bir hayatla elde edilebilir. Böyle bir yaşam ancak “bilgi yolu” dediğimiz ilim, irfan ve hikmet azıklarıyla mümkündür. Bu ise kitaplarla dostluk kurup, onların dostane sayfalarındaki mürekkep izlerini takip etmekle sağlanabilir. Mürekkep izlerini takip etmek demek de taklit veya kuru bir gidişat değil, oku emrine tam bir samimiyet ve teslimiyetle bağlı olmak demektir.

Neticede insanın, Rabbini bilmesi, tanıması ve O’na tahkiki bir imanla iman etmesi gerekmektedir. Bu gereklilikse ancak ilim, irfan ve hikmet vasıtalarıyla bilgi yolunda mümkündür. Bunun için kitap sahifelerinde dolaşmalı ve ilim meclislerinde nefeslenmelidir.

Okumak, amaç değil, kişinin Rabbi yolunda rıza kazanmasında bir araçtır.

Amaca ulaştıracak kitaplarla kurulan bir dostluk, bizi sağ salim rıza menziline ulaştıracaktır. Bunun için diyoruz ki kitapların dostluğu, ihaneti olmayan bir sadakat ve muhabbeti de günden güne artan sevgi selinden başka bir şey değildir.

Geliniz “oku” aracıyla “rıza” menziline ulaşmaya gayret edelim...

Peki, Ne Okumalıyız?

Okumak konulu birkaç yazı kaleme aldık. Bu yazılardan maksat okuma eylemini bereketli kılmak ve şuurlu bir okuma programı elde etmektir. Birçok şey gibi bazen eylemlerimiz de israf olup ziyan olmaktadır. Bilinçsiz ve sistemsiz okumalarımız da bazen israfa dönüşmekte ve okuyucusuna bıkkınlık vermektedir. Bunun önüne geçmek ve bu meseleyi disiplinli kılmak için hasbelkader fikrimizi söylemeye çalışıyoruz.

Okumak nedir, nasıl okumalıyız, neden okumalıyız ve okuma sistemi gibi birkaç yazımızda ele aldığımız bu mesele, okuma eyleminin önemini izah etmek içindir. Nedenini-nasılını açıkladıktan sonra şimdi ise “ne okumalıyız” sorusu üzerine düşüneceğiz.

Belki de okumakla ilgili seri yazılar içerisinde en önemlisi bu “ne okumalı” konusudur. Çünkü bir önceki yazılarımızda “Okumak ameldir ve bu amel, rıza için araçtır.” gibi bir neticeye varmıştık. Bu netice amel olmalı ve Rabbimizin rızasını kazandıracak şekilde manalı ve rahmani olmalıdır. İşte bunun sırrı da okunan satır ve sayfaların ilham olduğu fısıltılarda saklıdır.

Şimdi bu fısıltılara neden olan ilham kaynaklarını açıklamaya çalışalım.

En başta aklımızı, fikrimizi, gönlümüzü ve ruhumuzu tatmin edebilecek satırlar okunmalıdır. Yani fısıltılar, ruhumuzu doyuran, donatan, olgunlaştıran ve bize farklı bakış açıları sunabilecek seviyede olmalıdır.

Bizlere şuur veren okumalarımız olmalıdır. Şuur ise kişinin kendisini, değerlerini ve hayatını tanıma ve bilme yeteneğidir. Bu yetenek de kişiye neyi, niçin yaptırdığının farkındalığını sunmalıdır. İşte bu noktada okunan şeyin temsil ettiği mana da bu farkındalığı kazandırmada bir araçtır. Bu nedenle bu araç da değerlerinin şuurunda olan ve bu değerlere hizmette yarış eyleyen cinste olmalıdır.

Bizleri millî, manevi, ahlaki ve vicdani değerlerimizin çizgisinde bir olgunluğa ve bu değerler etrafında bir fikir sahibi olmaya ulaştıracak eserler okunmalıdır. Meydan yerine çıkmadan önce kişiyi oluş makamında icazetlendirecek bir eğitim ve öğretim olmalıdır.

Okunan külliyatlar millî ve manevi değerlerin ihata ettiği mana çerçevesinde maneviyatçı bir dünya görüşü elde etmeyi sağlamalıdır. Çünkü materyalist dünya görüşünün kasıp kavurduğu bir asırda insanlığa umut olmak, insanlık için bir hizmet ve gereksinimdir. Neticede halka hizmet Hakk’a hizmettir, düşüncesiyle sahip olunan manevi görüşe sadık olunmalıdır.

Okunan satırların muhtevası, kişiye kimlik kazandırmalıdır. Hissiyat, fikriyat, haysiyet, şahsiyet ve karakter gibi vasıflarla elde edilecek bir kimlik... Bu hâliyle donanımlı kişiliklerce elde edilen bir kimlik, anca okuduğunun farkında olan ve neye ihtiyacı olduğunu ve ne okuduğunu bilenlerin elde ettiği bir kazanımdır.

Okunan eser kişide bir duruş oluşturabilmelidir. Bu duruş, zalime alp olurken, mazluma eren olabilmektir. Yerine göre Yavuz olup adalet sağlayacağız, yerine göre de Yunus olup “Yaratılanı hoş görürüz, Yaradan’dan ötürü.” hikmet pırıltısıyla fazilet burcuna varacağız.

Okunan eserlerde ve sayfalarda kişiyi bulandırmayan ve yıldırmayan bilgiler olmalıdır. Sisli ve buhranlı fikir, düşünce ve bilgi mecraları kişiyi “amaç” çizgisinden saptırmamalıdır. Akaidi bozup dinden edecek fikir, düşünce, tez, sav, iddia ve savunmada bulunduracak sisli ve kirli bilgilerden uzak eylemelidir.

Kişinin okudukları, onu Rabbinin rıza menziline sefer üzere olduğu sırat-ı müstakim yolundan saptırmamalıdır. Bu yoldan çıkarıp sonu hüsran olan yollara meylettirmemelidir.

Netice itibarıyla kişinin okuyacağı bütün eserler ve kitaplar, kişiyi ilmî, fikrî ve kalbî bakımdan tatmin etmeli, doyurmalı, donatmalı ve ona, değerlerine hizmet ettirecek ruh ve şuur vermelidir. Kişi neden okuduğunu, nasıl okuması gerektiğini bildiği kadar ne okuması gerektiğini de bilmelidir.

En azından bu hâliyle bir okuma bilinci kazanıldığı zaman kişinin okuma ameli verimli ve bereketli olacaktır.

Amaç, okuma kültürümüzün az olduğu bir zamanda, hiç olmazsa okuyucularımızın bir sistem çerçevesinde okumaları ve okuduklarını değerlendirebilmeleridir.

Deniz Suyu Gibidir “Okumak”

Yıllar önce bir hikâye okumuştum. Ne olmuş nasıl olmuşsa gemi alabora olmuş denizin ortasında mahsur kalmışlardı. Arkadaşlarına sabretmelerini ve özellikle deniz suyu içmemelerini tekrar tekrar tembihliyordu. Tam merak etmiştim ki bizim maceraperest cevabı verdi: Bakınız arkadaşlar, deniz suyu tuzludur. İçtikçe yangınlığınız artar.

Bugün okuyacağım esere elimi uzatınca bu hikâye geldi aklıma. Ve mırıldandım işiteceğim kadar: Okumak da deniz suyu gibidir, okudukça okuyasın geldiği için. Bir kitabı bitirince akabinde birkaç kitap yalvarışa geçiyor benle devam et diye. Okuduğun kitap seni birkaç kitapla tanıştırıyor. Onlarla hasbihal ederken bakıyorsun ki sohbet koyulaşmış ve üç beş kişiden on beş yirmilere ulaşmışsın. Kitaplarla dost olmuşsun. Her birisi sana anılarını ve ilhamlı fısıltılarını haykırmakta. Çünkü okumak, zincir halkası gibi birbiri ardına gelen ve bir önceki halkayla da uzaktan yakından ilgisi olan bir sistem gibidir. Kitaplar birbirlerini tamamlar. Okumak da bu şekilde olmalıdır. Şu an okunan, bir öncekini anlatmalı, onu açıklamalı ve onun daha iyi kavranmasını sağlamalıdır.

Okumak, kişi için en etkili öğrenme tekniklerinden birisidir. Çünkü kendisini geliştiren, şuur ve değerleri etrafında fikir sahibi olan bireyler, bu başarıyı en çok okuma eylemine borçludur. Ve bu başarı da onları içinde bulunduğu toplumla birlikte güçlü ve kendine güven duyan bir konuma yükseltir.

Okumak, içtikçe içilesi deniz suyu gibi okudukça okunası bir ummandır. Bu umman fikir hayatımızın beslendiği kaynağın ta kendisidir. Bundan dolayıdır ki kişi, bu ummandan beslendikçe ve kana kana yudumladıkça öğrenir; öğrendikçe de ufku genişler. Hâliyle bu durum da kişiyi mücadelesinde ve amacında daha heyecanlı ve şevkli kılar.

Satırlar kişiyi kendi dünyasına çekmeyi başardığı sürece canlılık kazanır. Bu canlılık kişinin, izini sürdüğü satırların samimiyetinde saklıdır. Çünkü satırlar ne kadar samimi ve içten olursa okuyucunun da hayatından bir parça iz bulabilme ihtimali daha yüksek olur.

Ülke ve millet olarak zaten yeterince kitap okumuyoruz. Okuyanlarımızın ise çoğu bilinçsiz bir okumaya sahipken, gerçek manada okuyucularımız ise azınlık durumda. Ama asıl bu azınlık durumda olanlar, kitapların tesirli satırlarından “mana” süzdükleri için “öz” olana ulaşabilmektedirler.

Nedir bu öz? Bir önceki yazılarımızda okumak rıza menzili için araç olan bir ameldir, neticesine varmıştık. İşte varılan bu rıza menzili, öz olanın ta kendisidir. Yani Allah Teâlâ’nın rızasını kazanmaktır. Bu rızaya bizleri ulaştıracak en sağlam vasıta ise mana âlemidir. Bu âlemi doğru bir şekilde geçmek için de ferasetli, basiretli, gayretli ve sabırlı olmak lazımdır. Bu derece donanımlı bir güce sahip olmak da okudukça okunası bir ummanın sayfalarında saklıdır.

Okudukça bizleri mana âlemine daldıran ve bu âleme daldıkça da öz cevhere yaklaştıran bu sihirli sudan yudum yudum içme temennisinde olmak, belki de bu kutlu yolda yapılacak en güzel dualardan birisi olacaktır.

Allah Teâlâ’dan niyazım odur ki sinemde alev alev yanan davamın, rıza menziline ulaşana dek içtikçe içilen bu umman suyuyla hararetinin yükseltilmesidir...

YAZMAK

Kurşuni Yazılar

Üstat Nuri Pakdil ne güzel söylemiş: Hiç kuşkusuz yazmak, aynı zamanda bir hücum komutudur da. Bu söz beynimde yıldırımların çakmasına yetti. Çünkü yazı günümüzün en etkili silahıdır. Ve yine yazı, bugün kurşunların yerini almıştır. Bu yüzden fikir ve kalem, meydanlarda konumuna ve şartlarına göre taarruz etmektedir.

Bizlere kurşun gibi kalemler, bomba etkisi oluşturacak yazılar lazımdır. Yazının ve kalemin taarruzu, fikirlerin masa başında galip gelmesi içindir.

Kurşuni yazılar, her türlü şaşkın, sapkın, bezgin, sisli, isli, kirli, paslı... kişilerin, var olan bütün yalan ve şarlatanlıklarını gün yüzüne çıkarabilecek yazılardır. Çünkü bu kişilerle söz düellosuna girişmek çamura bulaşmak gibidir. İnsanı kirletirler. Etraf ve eşraf bu tür insanların ne tür gaflet, dalalet, ihanet, içerisinde olduklarını bu kurşuni yazılarla bilsin ve görsün bu kâfidir.

Dinî değerleri kendi nefsani duygularına alet edenler ve şeriat bilmeden tasavvuf yoluna giren “ham ve kaba softaların”, değerlerimizi kullanarak nasıl da rezil rüsva olduklarını kendilerine ve ahaliye anlatacak kurşuni yazılar kaleme almak lazım.

Makam gelip geçici ama hizmet bakidir, şuurunda olmayıp da makam ve mevkiyi, çıkarlarına kullanan, menfaatlerine harcayan, mazlum ve mağdurun hakkını gasp edenlerin nasıl da zelil duruma düştüklerini ibretiâleme kayda geçirecek kurşuni yazılar yazmak lazım.

“Siper et gövdeni, dursun bu hayâsızca akın.” diyen üstat Mehmed Akif’in “İstiklal Marşı” mısrasında bize ipucu verdiği hayâsızca akınları ve bunlara köle olanları, kendisini kültür emperyalizmine parselleyen hainleri, içerimizdeki mukaddesat düşmanlarını, yabancılar tarafından değerlerimizin tasfiyecileri için düzmece masallara kananları, bu hayâsız akınlarla sürüklenip gidenleri ve daha nicesinin foyasını ortaya çıkaran kurşuni yazıları tanık masasına oturtmak lazım.

Usul nedir bilmeyenleri, ilim irfandan bihaber fikir kabadayılığı yapanları, konuştuğunu zannedip de terörist kelimelerden başka bir şey söyleyemeyen teneke fikirlileri... layık oldukları esfel-i safilin meydanında hapsetme adına kurşuni yazılarla tedbir almak lazım.

Sisli, kirli, bulanık ve dağınık odaklarla iş tutan şaşkınları, jelatinli sözlerle serkeşlik yapan sapkınları ve nisa, kasa ve masa tapkınlarını, kurşuni yazılarla etkisiz ve tepkisiz hâle getirmek lazım.

Dost görünümlü düşmanlara, kuzu postuna bürünen münafıklara ve yalan dolanla yükseltilenlere “belhum edal” olduklarını izah edecek kurşuni yazılar lazım.

Orman kanunlarını ahlaki müeyyide zanneden sevgisiz, sevdasız ve merhametsiz güruhun ne tür bir gidişatta olduğunu hissettirecek kurşuni yazılar lazım.

Netice itibarıyla Müslümanın dinini, değerini, mukaddesatını, sevdasını ve mefkûresini alaya alıp da şaka zanneden her kim varsa, her birini kurşun gibi yazılarla susturmak ve sindirmek, eli kalem tutan her kalem erbabının görevi, ödevi ve hizmetidir. Bu bir elzemdir.

Mürekkep İzleri

Ruh, kendisini islerden kurtarmak için mürekkep cilasına ne kadar da muhtaçtır kim bilir? O mürekkep cilası ki kitap sayfalarından başka hiçbir yerde bulunmayan ne büyük bir ilaç. Bu ilacı kullanma şerefine nail olanlara layık görülen makam, hiç kuşku yok ki “mürekkep yalama” makamıdır. Ne güzel bir nimet; sen mürekkep yalamışa benziyorsun, denilerek bu makamda olanı taltif etmek. Dileyene nasip eyle Ey Rabbim!

Mürekkep yalama gibi bir ruh cilasına bugünlerde ne kadar muhtacız. Kararan kalplerin parlatılması için mürekkep cilası satan mekânların su yolu hâline getirilmesi ne ehemmiyetli bir mevzu. Cemiyet hayatımızda günden güne pas tutan zihinlere, fikirlere ve hislere kitap sayfaları arasında saklı olan ilaçları nasip eyle Rabbim!

Hasta ve sakat zihinleri mürekkeple iyi edecek bir tedavi varken, alakasız reçetelerde sağlık aramak daha da büyük hastalığın belirtisi değil de nedir? Sorarım sizlere dostlar kim diyebilir ki ben mürekkep izlerini takip ettim de hüsrana uğradım? Var mıdır sayfalar arasında gezintiye çıkanın ağlara takılıp da imdat çığlıkları atması? Tanıdınız mı hiç dostlar, mürekkep cilasından zehirlenip koma hâli yaşayan birilerini?

İz, dört dörtlük bir yoldur. İslerle karıştırılmamalı ama. Allah Teâlâ’ya ulaştırmayan yolların izden ziyade is olduğunu bilmeyen yoktur değil mi aramızda? Necip Fazıl üstat Allah Teâlâ’nın izine, “İşte iz, geliniz!” diyerek “Büyük Doğu” mühürlü zarflarıyla bizlere kaç kez davetiyeler gönderdi. Bu davetiyelerin hastalık nöbeti geçiren ruhları mürekkep cilasıyla tedavi etmekten başka niyet taşımadığı aşikârdır.

Hayalimdir, mürekkep izlerinde yürüyüş yaparken fikriyatıma mühür vurmuş kalem ve kelam üstatlarıyla aynı izde Azrail’i karşılamak. İz bırakabilen bütün kalem ve kelam ordusu, bizler için misal teşkil eden ne güzel öncülerdir. Medeniyetimizde mürekkep gibi bir pusatla akıncı olabilmek, kalem erbabına verilebilecek en büyük nişanedir. Unutmamalıyız ki medeniyetimizin tohumlarını toprakla buluşturanlar, kültür ordumuzdaki kalem ve kelam üstatlarıdır.

Hak dava safında millî, manevi, vicdani ve ahlaki değerlerle mücehhez kılınmış kültür ordumuzun emrinde kalem ve kelam üstadı olabilmek ise mürekkep izlerinde yapılan geceli gündüzlü seyahatlerle mümkün olsa gerektir.

Mürekkep izi takip edenler, sayfalar arasında âdeta delicesine bir şeyler bulmaya çalışır. Bu sayfa, şu yaprak, o kitap ve falan külliyat derken bir arayış içerisindedir. Bir cevher var ve iz takip eden, o cevherin arayışı içerisindedir. Bulur mu bulmaz mı ona musalla taşında karar verilir. Çünkü bu arayış ölümde biter. Ve ölürken nerde olduğu, bize o cevhere ne kadar yaklaştığını gösterir.

Ayak izleri silinmeyen kutlu yol mimarlarının, tarihin beka yolculuğunda kendilerini hayırla yâd ettirecek sadaka-i cariyeleri; kalem ve kelamlarındaki mürekkebin rengini ve nefesini kaybetmemesi ve gök kubbede bıraktıkları hoş sadalarıdır.

Netice itibarıyla amacımız, mürekkep izlerinde yapılan yürüyüşlerin ve arayışların kişiyi sırat-ı müstakim yoluna bırakılan bir izle Allah Teâlâ’nın rızasının menziline ulaştırabileceğini anlatabilmektir.

Mürekkep cilasının deposu olan kitap bir ışık ve ilham kaynağıdır. Bu yüzdendir ki kitaplar, ayak izlerini takip ettiğimiz öncülerin izlerini kaybetmememiz için ara ara yaktıkları birer meşaledir. Bu meşaleleri söndürmeyelim, yalnızlığa terk etmeyelim.

Okuyan kardeşim! Mürekkep deposunda ruhunu cilalayıp meşalelerin ışığında Allah Teâlâ kapısına bende olabilmen ve takip ettiğin mürekkeplerin renginde arkanda izler bırakabilmen sana duamdır.

Yazmak Nasıl Bir Ruh Hâli Gerektirir?

Yazı yazmak gönlümüzle dertleşmek, fikirlerimizle konuşmaktır belki de. Bizi birebir anlayacak bir dostun olmadığı demde, hâlimizden anlayan yazı gibi bir sırdaşla fısıltı hâline geçeriz çoğu zaman.

Kalem, ilham esintileri beklerken yazıdan, yazı da mürekkep izlerinde derdini anlatmanın huzuruyla sükûnete erer.

Kalem teselli verirken yazıya, yazı ilham sunar mürekkebe. Her ikisi de âdeta musikişinas bir ustalıkla birbirlerini hem dinlendirir hem de teskin ederler.

Yazmak aynı zamanda izah etmektir. Sözden ziyade yazının, muhataba daha tesirli olduğu kanaatindeyim. Çünkü yazı daha açıklayıcı, öğretici, eğitici ve sevdirici olduğu kadar vakarlı ve daha asildir. Söz uçar ama yazı kalır. Varlığını da daima hissettirir. Yazı, var olmak ve varım demektir. Söz, şairde şiar olduğu gibi yazı da yazarın nazarı ve basiretidir. Yazı kimliktir, nefestir, silah ve sancaktır. Hikmet ve fazilettir.

Yazı, yazarının yakasına “beni yazmalısın” diyerek yapışmalıdır. Bu ruh hâli, yazının sinede maya tuttuğunun belirtisiyken aynı zamanda bir başkaldırıdır da. Zihinde ve gönülde belli bir konu dâhilinde filizlenmeye başlamış olan yazı, mürekkeple manadan maddeye, maddeden ruha sirayet etmenin eşiğindedir artık.

Böyle bir yazıyı kaleme almak yazarın mesuliyetidir. Yazar bundan mesul olduğu kadar yazı da bu mesuliyeti muhafaza edebilecek şuurda olmalıdır. O şuur, yazıyı parçadan bütün hâle getiren kelime ve kavramların muhtevasında saklıdır. İşte bundan dolayıdır ki yazmak, bilgi, fikir ve tecrübe sahibi olmak kadar manaya hâkim olmakla da yakinen bağlantı içerisindedir.

Yazmak, ilhamın kalemle izaha çevrilmesidir ve yazarını soğuk terler içerisinde bırakmaktadır. Yazar, kaleme alacağı yazının sancısını yüreğinde ve beyninde duymuyorsa ve o sancı neticesiyle harmanlanan fikirler feveran çığlıkları atmıyorsa, işte o yazı maya tutmamış demektir. Oluşum evresine daha geçememiştir. Dolayısıyla zihinde oluşumunu tamamlayan fikir ve fikrin meydana getirdiği sancı, yazarının yakasına yapıştığı an, yazar inceden inceye terlemeye başlar. Ve işte o ter tanecikleri, yeni metinlerin oluşumunu haber veren rahmet tomurcuklarıdır.

Beyin çarklarının fikirle hareket hâline geçmesi neticesiyledir ki, kalemin kâğıt üzerinde meydana getirdiği cızırtılar şairane bir ahenk tutar. Bu ahengin sancısı bazen bir şiir dünyaya getirir bazen de okuyucusunun elinde gönüllere hitap eden neşriyat kürsüsü olur.

Yazmak, ruhun kapısını çalan esintiyi fikirle harmanlayıp, kelime ve kavramlarla şekillendirip muhtevaya işaret eden manalarla inci gibi dane dane satırlara dizmektir. Harflere ve kelimelere renk katmak, can vermek ve kimlik kazandırmaktır.

Yazıya ruh kazandırmak, kelimelere şuur üflemek ve yazının tamamına bir mana yüklemek, ele alınan yazının gayesini hayırla neticelendirmektir. Ki yazı bu niyette ve bu amaç doğrultusunda olmalıdır. Okuyucusunu hayal kırıklığına uğratmamalıdır. Hayal kırıklığına neden olan yazı, hem mahremiyetine hem de okuyucusuna ihanet eden yazıdır.

Netice itibarıyla yazmak, taşmaktır. Taşmak sel olmak değil, edebine ve usulüne göre mürekkep izlerinde akıp giderken fıtratına uygun çatlağı bulmaktır.

Böyle bir amaç doğrultusunda taşmayı kendisine şiar edinen her bir kalem, yakasını “Beni de yazar mısın?” ricasında bulunan yazı çığlıklarından kurtaramayacaktır. Bu, hemen hemen bütün kalem erbabının özenebileceği bir haslettir.

Sabırla dolmayı ve dolduktan sonra da taşmayı yeğleyen kalem erbabının yapıcı, onarıcı ve sevdirici mürekkep membaından yudum yudum nasiplenmek isteyen kitapdaşlar olarak kalem erbabından temennimiz, yakalarına yapışmadan yazmamaları ve yakasına yapıştığı an da yazmayı geciktirmemeleridir.

Zira yazmak, bir annenin dünyaya çocuk getirirken yaşadığı sancıyı yaşamak kadar ıstıraplı ve kutsaldır.

Yazının Mahremiyet ve Mesuliyeti

Mahremiyeti, “sırdaş” olarak yorumluyorum bu yazıda. Yazı içerisindeki mahremiyet, okuyucunun kendi gönül sesini işitebileceği mahrem bilgilerin ve hislerin tınısıdır mesela. Okuyucuya bu tınıyı yakalatabilmek de yazının mesuliyetidir.

Yazı, mürekkep izlerinde seyir hâlinde akıp giderken, kullanmış olduğu üslupla okuyucusunda kendisinden izler bırakır. Bu iz, okuyucu tarafından takip edildiği vakit onu huzur kapılarına çıkarabilir. Ancak rahmani bir kapıya varmadığı sürece o iz, is bırakmaktan başka bir şey değildir. Bu hâliyle hem yazı hem de kalem kendilerinde tezada düşerler ve bu nahoş bir nihayet olur.

Yazıdan maksat ruhu olgunlaştırmak için hislerimize ve gönül sesimize mürekkep membaından can suyu sunmaktır. Bu eylemde can suyu olmak, okunduğu zaman fikirleri ve gönülleri nurlandıran rahmet ve berekettir. Buna vesile olan da kalem neferleridir.

Kalem neferlerimiz ruh köklerimizi, millî, manevi, ahlaki ve vicdani değerlerimizin mana ikliminde olgunlaştırıp, okuyucusunun şu gök kubbede hoş sada bırakabilen eşref-i mahluk olmasını sağlamaktadır.

Yazı, zayıf yaratılan insanoğlunun belhüm adal ve esfel-i safilin olma durumlarını da göz önünde bulundurarak, okuyucusunun, mürekkep gıdasıyla ahsen-i takvim olarak kalmasını sağlamalıdır. İşte bu, yazının en mühim mesuliyetidir.

Yazıyla dertleşemeyen ve sırlarını paylaşamayan daha doğrusu yazı içerisinde kendi mahremini bulamayan okuyucu, sığ sularda kulaç atan yüzücü gibi beyhude çabalamaktadır. Aslında buradaki eksiklik okuyucuda değil yazının mesuliyetini yerine getirememesindedir. Onun için yazı, bunu göz ardı etmemelidir. Seçmiş olduğu kelime, kavram ve takip ettiği üslup bu amaca hizmet etmeli ve bu amacın şuurunda var olmalıdır.

Aslında yazı, okuyucunun gözyaşlarına, sevincine, hüznüne, heyecanına ve sıkıntılarına hiç şüphesiz ortak olandır. Gönül mahzeninde saklı tuttuğu hayal ve hislerine yarenlik edendir. Ardı sıra tek tek ayak izlerini takip ettiği mavimsi mürekkep izleridir. Okuyucu aslında satır aralarında kendisini bulduğu ve yazıyı hislerine muhatap kabul ettiği için okur. Hâliyle okuyucu, yazı içerisinde kendisini yorumlayabildiği ve ruhunu besleyebildiği ölçüde sahifeler arasında seyrüsefer edebilir. Böyle bir temenniyle dostluk kurulan sahifeler, elbette ki sırdaş kabul edip eşiğini aşındıran okuyucusuna, sırlarını paylaşmada ve dertlerine ortak olmada ebedî yarenlik edecektir.

Yazının türü ister roman, hikâye, öykü, gezi olsun isterse şiir, deneme, eleştiri, hatıra olsun neticede bunlar sunum farklılığı ve nabza göre şerbet ikramıdır. Bu yazı türleri genelde insanın yaşadıklarını konu edinen metinlerdir. Nazım olsun nesir olsun her hâlükârda insan, yazı içerisinde özne ve yüklemdir.

Yazarı da olsa okuyucusu da olsa bir metin, içerisinde insandan ipuçları barındırır. Gerek yazarının hayatından esintilerle ve kırıntılarla gerekse okuyucunun “evet bu tam da beni anlatmış” gibi teşbihleriyle karşılaşmak mümkündür. Çünkü üst paragrafta da bahsettiğimiz gibi insan, metnin tamamıdır aslında.

Bir nevi yazı, insanı insana anlatan bir sözcü ve bir elçidir. Ama bu sözcü veya elçi, duyguların paylaşımında muhatabının mahremiyetine cevaplar sunan, sorumluluk şiarıyla hareket eden bir sırdaştır. Belki de kimselere anlatamadığı duygularını bu yüzden yazmayı seçer bazı insanlar. Bazı insanlar da bu yazılanlarda kendisini bulduğu için okurlar. Yazıdan maksat da bu olsa gerektir.

Netice itibarıyla yazı, hem okuyucusuna hem de yazarına ait mahrem bilgileri içerisinde barındırır. Yazar, yazıyla dertleşmek için yazar; okuyucu yazı içerisinde kendi sırlarını bulduğu için okur.

Yazının arka planında hatıralar ve yaşanmışlıklar vardır. Yani membaı yaşamak, rengi mavimsi, mürekkebi yalnızlıktır.

Okuyucu kendisini mutlu ettiği için yazıda sırlarını aşikâr eden yazara güvenir. Zaten sırrın paylaşımında da güven duygusu hâkimdir. İşte hayatımızda dönüm noktalarına vesile olan metinler veya eserler de bu güven duygusunun gölgesinde ve ilham esintilerinde inşa edilen metinler ve eserlerdir.

Her kalem erbabının duasıdır aslında, kendisinden kırıntılar bırakabileceği bir eser kaleme alıp onun sinelerde hoş bir sada bırakabilmesi ve sırlarını paylaşabileceği bir okuruyla satır aralarında karşılaşıp gönül şarkıları dinleyebilmesi.

Hem okuyucusu hem de yazarı için böyle bir duaya âmin demenin, mahrem yazılarını bizlere kazandıranlara ve okuyucularına bir mesuliyet olması temennisiyle…

KİTAP

Kitapların Dünyası

Günden güne sisli ve buhranlı bir hâl alan dünyadan, kendimizi kitapların dünyasına atmak ne güzel bir kurtuluştur. Ruhumuzu dinlendirmek satır aralarında ne güzel sükût…

Kabul olunmuş bir duadır sanki kitap sayfaları arasında akışa kapılmak. Hayatın yılgın, yorgun ve kırgın yüzüne karşı, satırlar arasında tebessümlü esintilerle tanışmak ne büyük bir nasip. Şairane betimlemeye sahip bir kitapla dertleşmek ne kadar rahatlatıcı. O kitabın virgül veya üç noktalarında ağlamak ya da bir ah çekmek nasıl samimi olmaz ki? Bir öykünün akışında kendi hikâyemizi okuyor olmaz mıyız genelde? Okuduğumuz romanın kahramanları arasında sohbete dâhil oluyor olmamız şevk verici değil mi?

Sayfalardan esen kitap kokusunun, gül bahçesinde burnumuza meşk eyleyen ıtır kokusu gibi yüreğimizi serinletmesi ne kadar huzur vericidir. Bunu bilenler bilir.

Kitaplar, ruhumuzun şiir mısralarıdır. Ruhumuza his ve fikir gıdası olan membadır. Sahifelerin dostluğu ise zaten bulunmaz bir sırdaş ve yarı yolda bırakmayan yoldaştır. Ağlaşırsın, dertleşirsin, anlatırsın, dinlersin... Sır saklamasını da çok iyi bilir kitaplar. Okuduğun kitabın sayfa kenarlarına düşen gözyaşlarını asla ifşa etmez mesela. Veya heyecanlandıran satırların cezbesiyle ifade ettiğin sözcüklerin kimi işaret ettiğini kim ne bilsin o kitaptan başka?

Bunun için kitaplar bulunmaz bir sırdaş, yoldaş ve arkadaştır. Sinsi, kirli ve cin fikirli mahluklardan kitapların ulvi ve muhabbetli fısıltılarına kendimizi kaptırmak, yorucu dünya meşakkatinde ruhumuza ve bedenimize dinlendirici bir etki oluşturacaktır. Çünkü kitaplar hem bedeni hem de ruhu doyurucu, doldurucu ve dinlendiricidir.

Yazılı olan her eser, bir emeğin ve çabanın mahsulüdür. Bu emek ve çaba bereketli ve hikmetlidir. Çünkü yazıya alınan ve aktarılan eserler, zihin süzgecinden geçen birçok bilgiden oluşan, yeni bir dirilişin filizlenen hikmet tomurcuklarıdır.

Yazı, kelamın kalemle muhafaza edilmesi olduğu için Allah Teâlâ yolunda medeniyet inşa eden kültür ordusunun baş mimarlarının elindeki en etkili araçtır. Amaç yolunda kendilerinden asla vazgeçilemeyecek olan iki güzel araçtır kalem ve kelam. Ki bu ikisi de Allah Teâlâ’nın işaret buyurduğu iki güzellik nimetidir. “İkra!” emri ile başlayan büyük davanın “kalem” ile kayıtlanması ne kadar ulvi ve muhteşemdir. Mazi olanın istikbale işaret olması da kelamın kalemle eserlere işlenmesiyle mümkündür.

Ve kitaplar!.. Toprağın bereketi gibidir. Toprağın tomurcukları filizlendirdiği gibi kitaplar da ruhumuzda fikrî tomurcukların dirilişine, filizlenmesine ortam hazırlamaktadır.

Medeniyet inşa eden usta ellere estetik ruhu aşılayan şifalı ilaçtır kitaplar. Hatta sağlam mürekkep izleri, küfrün hisar surları dibine yerleştirilen yıkıcı bir dinamit gücündedir. Bir eserin veya satırının, bazen sessiz bazen de gök kubbeyi sarsan bir haykırışla zihinlerde kızıl kıyamet koparan etkileri vardır. Sadırlara işleyen satırlara nakşedilmiş birkaç efsunlu kelime bile bir büyücü ve sihirbazdan daha etkilidir.

İtiraf etmeliyim ki nazarımda kitaplar dünyası veya kitaplar âlemi, yaratılmış olan yüz seksen bin âlemden birisidir. Bu âlem, kâinatta diğer âlemlere ruh, şuur, oluş, duruş, görüş ve yürüyüş fısıldayan bir sözcüdür. Bu sözcünün kullandığı her bir kelime ve kavram sinelerde, zihinlerde ve fikirlerde asla yok olmayacak izler bırakabilen bir derinliğe ve muhtevaya sahiptir.

Kitaplar; yıkıcı, ezici, sindirici, öğütücü, bölücü ve yok edici materyalist düşünce ve eylemde olan bütün şerli dişlilere rağmen; yapıcı, yaşatıcı, oldurucu ve sevdirici düşünce ve eyleminde olan bütün söz, fiil ve amel yüklü ulvi sadırlarda, küfrün yakıcı ve yıkıcı rüzgârına karşı hilalin bileğinde Zülfikar olacaktır. Buna bütün zerrelerimle inanıyorum. Çünkü günümüz dünyasında kelamın kaydını sağlayan kalem, en etkili silahtan da etkilidir. Bazen sahibini kurşunlatsa da idam sehpalarına götürse de sürgünlere düçar eylese ve dokuzuncu köyden de kovdursa, ruhların dirilişine ve sadırlarda yeşeren fikir tomurcuklarına engel olunamayacaktır.

Allah Teâlâ yolunda söyleyiniz nedir acaba bundan daha güzel nihayet? Ne mutlu böyle kalem tutan parmaklara!

Kitap münevverdir, müzeyyendir, mütefekkirdir, ulvidir, kuvvettir, kurtuluştur, saadettir…

İşte bu yüzden kitapların dünyası, ebedî saadet kapısında asılı duran kilidi açacak anahtarlardan birisidir.

Kitaplara Kıymayınız Dostlar!

Kitap, yani ışık, demiş düşünürün birisi. Çok da haklıdır aslında. Sayfalar dolusu malumat bilgiyi, üç kelimelik bir cümleyle anlatabilmek de ayrıca bir ustalık.

Anlarız ama bazen kavrayamayız. Duyarız ama işitemeyiz. Bakarız ama göremeyiz. Aslında birçok sıkıntı da işte buradan kaynaklanmaktadır. Hâlbuki kavrayabilsek, işitebilsek ve görebilsek birçok sıkıntı da kendiliğinden kapanıp gidecektir. İşte bu hasleti kazanabilmek biraz uğraş ister.

Zordur veya kolaydır demeyeceğim. Çünkü bu göreceli olduğu için böyle bir değerlendirmenin sağlıklı olmayacağı kanaatindeyim. Bunun için kelime cambazlığına gerek de yoktur. Fakat bu hasleti elde etmenin en güzel yöntemlerinden birisi şüphesiz ki kitap okumaktır.

Kitap okumak; ruha ilaç, şuura gıda, davranışlara cila, güzelliklere vesile, olgunlaşmaya hicret, kelama kuvvet ve kaleme mürekkeptir.

Ne bereketli bir mahsul verir ekip biçmesini bilene. Ne güzel bir dost olur mürekkep izi sürene. Ne güzel mihman olur kapısını çalmasını bilene. Ne güzel kucak olur sadakatle sarmasını bilene…

Kitapla sırdaş olanların en çok sevdiği koku, şüphesiz ki sayfaların kokusudur. Garipsemeyiniz dostlar, bu tadı bilen bilir. Okumak için alınan kitabı şöyle bir koklamak, saatlerdir susuz birisinin suyu yudumlamasına denk lezzettedir derim. Abartmıyorum bilesiniz, hatta kitap âşıklarının az bile demişsin dediklerini işitir gibiyim.

Şimdi gelelim asıl anlatmak istediğimize dostlar! Ruhumuza rahmet olan bu yağmur taneleri neden değerlendirilmez? Yudum yudum içilmesi gereken sayfalar neden yosun tutmakta? Kaleme can olan bu mürekkep membaları neden bulandırılmakta? Kelama pınar olan bu söz ocakları neden söndürülmekte… Neden?

Kıymetli dostlar, kitaplara kıymayınız! Yetim öksüz bırakmayınız. Aç susuz ölüme terk etmeyiniz. Karanlıklarda bırakmayınız. Korkutmayınız, bulandırmayınız, sindirmeyiniz, kirletmeyiniz, susturmayınız, küstürmeyiniz…

Kitaplara ihanet etmeyiniz sevgili dostlar! Çok sabırlıdırlar, vefasızlık etmeyiniz. Yıllarca sizleri bekleyebilirler, bekletmeyiniz. Asla sizi eli boş göndermezler, çekinmeden uzatınız ellerinizi. Tebessümlerini esirgemezler, selamsız bırakmayınız. İkramda kusur etmezler, utanmayınız.

Sevmezseniz hastalanırlar, dokunmazsanız korkarlar, iyi davranmazsanız sinerler, konuşmazsanız küserler, dinlemezseniz ölürler; kütüphanelerde sık sık ziyaret edin, raflardan indirip merhabalaşın, sırrınızı paylaşacağınız dostunuzu seçin, dertleşmek için buluşmalar ayarlayın, konuşmak için bir yerlerde çay içmeye gidin…

Kitaplar canlıdır dostlar. Hissedebilirler. Sizle konuşup dertleşebilirler. Kimisiyle arkadaş olur dolaşırsınız, kimisiyle derttaş olur ağlaşırsınız, kimisiyle sırdaş olur kenetlenirsiniz, kimisiyle de hoca-talebe olur ders işlersiniz…

Neticede kitaplar ruhumuzu, kelam ve kalemimizi besleyebileceğimiz, doyurabileceğimiz ve şekillendirebileceğimiz en sağlam gözelerdir.

Billur olanı olduğu gibi, damıtılmaya muhtaç olanı da vardır elbette. Ama ilaç olur, derde şifa olurlar. Merhem olur yaralara derman olurlar. Yeter ki bilelim hangi derde hangi sayfanın şifa olacağını.

Özellikle sanal dünyanın kanserli hücreleriyle baş edebilecek en sağlam panzehir, kitap sayfalarından başkası değildir. Şımarık, edepsiz, görgüsüz, ruhsuz ve şuursuz ortamların tahrip ve tahrif edici etkisinden; sevgi, saygı ve muhabbet pınarlarında fazilet ve erdemden nasiplenmeyi sağlayacak olan yine kitapların dostluğudur.

Yeter ki bizler sayfalara vefasızlık etmeyip kitaplara kıymayalım dostlar!

En Vefalı Dost: Kitap

“İnsanlar kötüydü, kitaplara sığındım.” der büyük mütefekkir Cemil Meriç.

Acaba hangi insanları kastetmiş olabilir? Cevabım: Kim kimi anlarsa...

Birçok canlı içerisinden insan, dünyada Allah Teâlâ’ya halife seçildi. Dağın, taşın kaldıramadığı yük omuzlarına yüklendi. Bizden, Yaradan’a kulluk istendi. Akıl nimeti biz insanlara verildi ve denildi ki: Aklınızı kullanın, sapmayın saptırmayın, azmayın azdırmayın, şaşmayın şaşırtmayın, gaddarlaşıp zulmetmeyin, firavunlaşıp haddi aşmayın, hak yemeyin…

Birbirinizi sevin, yardımlaşın, selamlaşın, sabredin, müjdeleyin, birlik olun, kardeş olun, dostça kalın…

İman edin şirke düşmeyin, put(çuk)lara aldanmayın, kanmayın jelatinli sözlere, aldatmasın sizi şarlatanlar Kur’an ayetleriyle, kandıramasın sizi din adına konuşan ham yobaz ve kaba softalar…

Heyhat, ruhlarını kaybedenler dünyayı kirlettiler. İnsanlığı bunaltıp neşesini bozdular. Nemrutlaşan güçlülerle karunlaşan bazı zenginler insanoğluna zulmettiler.

Menfaatperestler ikiyüzlülüğü aratırcasına binbir fırıldaklıkta ustalaştılar. Kasa ve masadan güç devşirenler firavunlaşmaktan kurtulamadılar. Şehvetperestler nisada kaybettiler.

Havası ve morali bulandırılan insanoğlu şaşırdı kaldı. Gittiği birçok yerde dünyalık sohbet olunca muhabbete de riya karıştı. Selamlar muhabbeti, sevgiler samimiyeti kaybetti. Aşkı bilmeyenler kirletince aşkı, maşuklara mektuplar kirlenmemek için yazılmaz oldu. Sulandırılınca şiirler, şairler eser yayınlamada çekimser oldu.

Saygılar azalınca görünmez, caddeler kirletilince geçmez ve hürmet olmayınca konuşmaz oldu kıymetli insanlar.

Kelamlarıyla inciler düzen hatipler dinlenmeyince, meydanı boş buldu şarlatanlar. Laf salatası yapmada mahir olanların türemesine sebep oldu kelam ehlini küstürenler.

Fikir kabadayılığına başladı fikirsiz mafya kalemşorları. “İlim ilim bilmektir / İlim kendin bilmektir” diyen Yunus Emre’nin bu sözünü, diploma sahibi olmaktır diye anladı sindirilmeden yükseltilenler.

Dinimiz “duyduğunuzu iyice araştırın” derken, sanal medyanın belirsiz ve nesepsiz kirli bilgilerini sorup soruşturmadan ve araştırmadan direkt telaffuz edenler, fitnenin ve bilgi kirliliğinin asıl mümessilleridir. Heyhat, zihni fukara olan bu güruhun olmayan fikirleri ukalalıktan başka bir şey değildir.

Bu tür olumsuz tutum ve durumlar ister istemez etkilemektedir havamızı, huyumuzu, suyumuzu… Ne yapmalı ne etmeli de bu mevzulara çözüm bulmalı diye dertlenenler dertleşmek için dost ararlar.

Onlarla dost olmak, sırdaş kalmak ve yolda yoldaş olmak ne güzel...

En vefalı dost kitaplardır; incitmez, kırmaz, tahkir etmez, unutmaz, ayıplamaz…

Derim ki dostlar, beşer şaşar. Unutkan, nankör ve dahi vefasız da olmuş olabilir. Ama kitaplar öyle değildir. Kitaplar sadıktır, samimidir, sevecendir…

Yeter ki sen elini uzatmasını bil. Sayfalarını güvelere terk etme. Oku, bak sana neler neler anlatacaktır. Ruhunu teskin edip seni sende diriltecektir.

Neticede bakmışsın ki farkında olmadan söylenip duruyorsun: İnsanlar kötüydü, kitaplara sığındım.

Bu sadık dostların sayfaları arasında, özellikle samimiyet ateşinde dem alan çayla birlikte ruhumuzun da demlenmesi duasındayım…

Kitap Medeniyeti

Yüce Kitabımız bizlere şöyle hitap eder: “Her zorluğun ardında bir kolaylık vardır.” Amenna, buna inanmış ve teslim olmuşuz. Fakat asıl mevzu bu hitabı ne kadar anlayabilmiş, kavrayabilmiş ve özümseyebilmişiz? İşte asıl olan budur.

Türk milleti olarak sahip olduğumuz medeniyet, kitap medeniyetidir. Çünkü kitap ilimdir, irfandır, hikmettir, güçtür, var olmaktır, meydan okumaktır…

Tarih boyunca sahibi olduğumuz medeniyet, kitap yani, ilim üzerine bina edilen bir medeniyettir. Bilgiyle, sanatla, estetik ve ruhla ilmek ilmek işlenen motif ve desenlerimiz daima kitabi şuurun esintilerinden beslenmiştir. Ne güzel bir nimet, ne zengin bir servet ve ne muhteşem bir izdir bu.

İşte bu yüzden bizler, bugünün, medeniyeti ihya ve inşa eden nesilleri olarak işe kitaptan başlamalıyız. Çünkü kitap, medeniyetimizin lif lif öreceğimiz bağlarını sağlamlaştıracak olan mana, ifade, ilke ve değer ölçüsüdür.

Bir bütün hâlinde bizleri biz yapan kitabi medeniyet ölçümüz son birkaç yüzyıldır yara almıştır. Çünkü medeniyetimizin galip olması, kitaba yakınlaşmamız ve uzaklaşmamızla yakından alakalıdır. İlim, irfan ve hikmete yakınlaştıkça medeniyetimiz âdeta can bulmuş, bütün şubeleriyle estetik hâl almıştır. Ama ne zaman ki ilimden, bilgiden, teknikten, hikmet ve marifetten uzaklaştık veya bunları anlayamaz olduk işte o zaman medeniyetimiz Batı’ya mağlup oldu. Taklitçilik, hodbinlik, yobazlık, şarlatanlık, ezbercilik, geri kalmışlık, Batı’ya hayranlık... bizleri kuşatır oldu. Nefeslerimizi kesip, seslerimizi kısar oldu…

Hâlbuki bizler azme, gayrete, çalışmaya ve mücadele etmeye iman etmiş bir inancın ve ülkünün varisleriyiz. Bizler “oku” emriyle başlayan bir dünya görüşüne iman eden nesilleriz. Fakat gel gör ki teorikte sapasağlamız ama eyleme geçince bocalamaya başlıyoruz. Neden?

Çünkü bizler bir bakıma Necip Fazıl üstadın deyimiyle “Güneşi ceketinin astarı içerisinde kaybetmiş marka Müslümanları” nın günahını çekiyoruz. Kim var denilince dibe köşeye saklanan ve bana ne diyen pısırıkların vebalini ödüyoruz. Batı’nın jelatinli sözlerine kanan rakam, makam, madam şaşkınlarının gafletleri yüzünden bedel ödüyoruz. Bizi yenemeyen dış mihrakların içerimizden kendilerine uşak olarak parselledikleri, kullanılmaya müsait fikir kabadayılığı yapanların tahrip ve tahrifatlarını onarmayla uğraşıyoruz. Ve daha neler neler…

Zarifoğlu ne güzel demiş: Zirvesine göz koyduğum dağlara bak. Bir de ayağımın takıldığı çitlere bak. Ne acı bir serzeniş.

Oku emri ile başlayan medeniyetimizi desen desen işleyecek olan kelam ve kalem ordusunun neferleri olan bu milletin evlatlarının, böyle bir duruma muhatap kalan sisli, kirli, paslı ve isli odaklardan kurtulması gerekmektedir.

Bu vatan evlatları akli, kalbî, fikrî ve bedenî ağlardan kurtulduğu vakit kitabi olan medeniyetimizin ihyası ve inşası yeniden can bulacaktır. İşte o vakit her alanda âdeta estetik ruh ve şuurla, imanımızdan beslenen mananın maddede şekillere büründüğünü görüyor olacağız.

Kitap medeniyetinde şehirler, şiir fısıldayan füsundur. Sanat, estetik hâl alan ifadedir. Edebiyat, asırlara meydan okuyan ve soluğu yüzyıllara uzanan nefestir. Musiki, gönlü aşkla meşk ettiren bir dalgadır. Düşünce, felsefenin metafiziğinde olgunlaşan hikmettir…

Netice itibarıyla bizler geçmişle övündüğümüz kadar bugün de geleceğe bir şeyler bırakmak zorundayız. Mecburuz buna. Çünkü bu, geçmişe vefa, geleceğe emanettir. Bize emanet edilen davaya ihanet edemeyeceğimiz gibi geleceğimizi de yok etme gafletine düşemeyiz.

Bizler günümüzü ihya etmekle vazifeliyiz. Medeniyetimizi oluşturan örf, adet, anane, gelenek ve göreneklerimizle; fikir, sanat, edebiyat ve düşünce dünyamızla da el emeği göz nuru olacak şekilde bu işin üstesinden gelebilmeliyiz.

Bizi biz yapan kitap medeniyetimiz bizleri, âlemşümul değerlerle bütün insanlığı kucaklar derecede eğitip donattığı için; mazlum, mağdur ve muhtaç olanlarca daima “beklenen” olarak zihinlere nakşedilmişizdir. Olmaya da devam edeceğiz. Yeter ki bizler kitabi olalım. Oku emrini kavrayabilelim. İlim, irfan, hikmet ve teknik yönden medeniyetimizi ilmek ilmek işlemesini bilelim.

Unutulmamalıdır ki kitap medeniyetinde dünü, tarih şuuru çerçevesinde çok iyi okuyabilen; bugünü, ilim ve hikmetle ihya eden ve yarınları da âlemşümul değerler etrafında temellendirerek inşa eden dava erleri, gelecek nesiller tarafından medeniyetimizin kurucuları olarak hayırla yâd edilecektir.

Kitaptan Kopuş

Kitap, Kur’an-ı Kerim’dir. Diğer bütün kitaplar, bu kitabın birer tefsiri niteliğindedir. Yazılan ve çizilen tüm kitapların amacı, tek ve biricik olan Kerim Kitabımızın daha iyi anlaşılması içindir. Kur’an hayat rehberimizdir. Ve bizi dünyaya geliş amacımızdan uzaklaştıracak bütün seslere karşı dur diyecek nidanın ta kendisidir.

Bu kitabın özü ilim, irfan ve hikmettir. Bu üç kavramın özü de ruhi olgunluktur. Çünkü insan, ruhunun sesini dinlediği sürece eşref-i mahluktur. Yoksa esfel-i safilin, daha da kötüsü belhüm adaldir.

Yunus’un deyimiyle bizde, “İlim, ilim bilmektir / İlim kendin bilmektir.” Kendimizden maksat haddimizi bilmektir. Haddini bilen kendini, kendisini bilen de Rabbini bilir. Had hudut bilen insan, eşref-i mahluktur. İşte bize bunu öğreten de kitaptır.

İnsanın özü had hudut ise buradaki hudut da şuurdur, fikirdir ve nihayetinde imandır. İman, mutlak güce ve aşkın varlık olan Yaratıcıya imandır. O’nun hükmüne teslim olmaktır.

Dikkat ederseniz kitabın bizlere sunduğu, bilgi değil ilimdir. Çünkü bilgi, bazen insanlığa zulmedebilmekteyken ilim insanın faydasına olandır. Çünkü ilim, merhametli ve adildir. Misalle açıklayacak olursak atom bombası bir bilginin mahsulüdür. Bu bilgi ilim olsaydı eğer insanları katlettirmezdi. Bilgi, insanlığın faydasınaysa ilim olur. Çünkü ilim, ruh ve vicdan sahibidir.

Şöyle devam edecek olursak, dünyada bu kadar zulüm varsa ve bu zulümler bilgiyle yapılıyorsa çözümü nerede aramalıyız? Kitapta mı, bilgide mi yoksa ilimde mi?

Veya şöyle soralım kendimize: Biz Müslümanların ilim, irfan ve hikmet kaynağı olan kitaptan kopuşundan mı kaynaklanmaktadır acaba bütün bu zulüm, işkence ve geri kalmışlık? Bundan mıdır havamızın bu kadar bunaltıcı oluşu? Bundan mıdır?..

Evet, itiraf etmeliyiz ki biz insanlar, özellikle Müslümanlar, kitaptan kopuş hâlindeyiz. Eğer kitaba sadık kalabilseydik mazlum ve mağdurun ıstırap dolu feryatları arşa yükselmezdi. Dünyamızda bu kadar zalim türeyemezdi. Teknik bilgi bu kadar acımasız olmaz, ilim insanlığın faydasına kullanılabilirdi.

Kitaptan kopuş başlayınca ruhlar zayıfladı, madde değer kazanmaya başladı. Mananın değeri anlaşılmazken, madde hükümdar koltuğundan inmez oldu. Madde kazandı ruh kaybetti. Ruh kaybetti insanlık da beraberinde kaybetti.

Kaybediyor, yıkılıyoruz. Yıkıldıkça yok oluyoruz. En şerefli iken hayvandan da aşağısına sürükleniyoruz. Bu gidişe dur diyecek olan kitaptır. Kitaba bağlılıktır. Ruha dönmek, manada cilalanmaktır.

Kitabın hakikatlerine aç ve muhtacız. Kurtuluşumuz, kitabın serinletici ve ferahlatıcı havasından solumak; bunalan, bulanan, kirlenen ve yenilen ruhumuza can ve kan olacak kitabımızın ilim, irfan ve hikmet pınarlarından kana kana yudumlamaktır.

Kitaptan kopuşumuzla başlayan gerileyişimiz, bir ur hâlini aldı. Medeniyetimiz ihtişamlı iken bir bocalama devresine girdi. Kendimizi ve medeniyetimizi bu durumdan kurtarmak için çareler aradık. Bizleri iyi etmesi için fikrî doktorlar getirdik veya ürettik. Batılılaşma, aydınlanma, muasırlaşma… Ama bir türlü sağlam kaynağı bulamadık. Aslında kaybetmemiştik ama şaşkınlık içinde olduğumuz yerde bocaladık. Yoksa kitap gibi bir hazine başucumuzdadır.

Bocaladıkça yanlış yaptık, yanlış yaptıkça da elimizde olan değerlerimizi veya çarelerimizi göremez olduk. Bu nasıl bir hâldir Rabbim! Gönül razı değil, akıl alacak gibi hiç değil.

Neticede bir buhran hâli yaşıyoruz. Ve bu buhran, kitaptan kopuşumuzun ağır bedeli ve intikamıdır. Ruhsuz, şuursuz, manasız, değersiz, fikirsiz, ifadesiz, iradesiz ve renksiz bir şekilde bocalayışımız, kitabımızın mana âleminde ruhumuzu besleyemeyişimizin bize anlatmaya çalıştığı neticedir. Bunu göremedik belki ama şimdi bunu yaşayarak öğrendik, anladık ve kavradık.

Şimdi bizlere düşen görev bu buhran hâlinden kurtulmak için kitaba geri dönmek ve kitabın satır aralarında ruhumuza can bulabilmektir. Çünkü bizler mazlum ve mağdur olanların elinden tutacak olanlarız.

Çünkü insanlığa medeniyeti ve İslam’ın nasıl bir hayat nizamı olduğunu gösterecek ve öğretecek olan münevver, mücehhez ve müşerref meşale ve güç hâlen bizlerdedir. Ayrıca bu görev tarihî mesuliyetimizdir.

Dünyaya umut; zalim, kapitalist, siyonist, emperyalist ve seküler Batı düzeninin şerli dişlilerine karşı da darbe olabilmek için kitabın ve kitapların kalem ve kelam gibi muştularıyla akıncı olabilme temennisiyle…

Kitap Bir Mürşittir

Mürşit kavramının kelime manasını kastediyorum. İrşat eden, yol gösteren, doğruya yönlendiren, rehberlik yapan, kılavuz olan, güzele ulaştıran, hayrı tavsiye eden… Çoğaltabiliriz. Ama genel manası daima hakikate yönlendiren ve elinden tuttuğunu Hakk’a ulaştırmak için gayret edendir.

Bu özellikteki en donanımlı şey kitaptır. Çünkü kitap ilimdir. İlim, had bilmek; had, kendin bilmek; kendin bilmek de Yüce Yaratıcıyı bilmektir.

Bizleri şu dünya hayatında Yaradan’a ulaştıracak en güzel mürşit kitaptır. İlmin mürekkep izlerini takip edebilen insan, hududunu bilir, taşkınlık ve sapkınlık yapmadan menziline ulaşır. Menzil odur ki hakkı hak bilen, şerre de dur diyebilen insanın, varacağı kurtuluş kapısıdır. Bu kapı Hakk’ın kapısı, hakikatin ta kendisidir. Böyle bir kapıya ram olana ve ulaşana ne mutlu!

Fert ve cemiyet olarak, kendisine intisap edeceğimiz mürşit evvela kitaptır. Çünkü kitabın sayfaları arasında bizlere hakikati fısıldayan ve bizleri eşref-i mahluk makamında neticeye vardıran nimet, kalem gibi bir mücahidin gözyaşları olan mürekkeptir. Bu mürekkep ki Hakk nazarının tecelli ettiği membadır. Üzerine kasem edilen ehemmiyetli bir güçtür.

Tarih boyunca kitapların sayfaları arasında takip ettiğimiz mürekkep izleri bizleri fert, cemiyet, devlet ve millet olarak daima şerefli kılmıştır. Hakk’a sancaktar, mazlum ve muhtaca mihmandar etmiştir. Hayra vesile, şerre mani etmiştir. Askerî, siyasi, idari, dinî, içtimai ve ferdî manada bizleri daima doğruya ve adil olana ulaştırmıştır.

Dikkat edilirse tarih boyunca insanımız, medeniyet inşa etmede, dünya görüşü oluşturmada, ilmî ve fikrî çalışmalarda, devlet ve millet olarak bir mefkûre tayin etmede, dünya üzerinde hangi sıfatlarla var olmak ve tanınmak istiyorsa… İşte bunu kitap gibi bir mürşidin ilahî esintilerinden beslenerek yapmaya çalışmıştır. Çünkü bütün bunlar kitaba bağlılıkla mümkündür. Kitaptan beslenen daima hakikati bulmuştur. Hakk’ın muhatabı ve halifesi olmuştur. İlmî, fikrî ve zihnî açıdan bulanmadan yol alabilmiştir.

Bizleri şekillendiren ve var eden müeyyide de kitap gibi bir mürşidin rahle-i tedrisinde ruhumuzu doyuran ve olgunlaştıran öz manadır. Mana, Allah Teâlâ’nın bizlere sunduğu Kur’an ve eşya üzerindeki ayetleridir. Bu ayetler ilim, irfan, kuvvet, muhabbet, uhuvvet ve hikmetin kana kana yudumladığı rahmet pınarıdır.

İşte bu rahmet pınarı, bizleri hakikat nimetinden nasiplendirecek ve özümüzü şekillendirecek olanın ta kendisidir. Fakat bizler bu rahmet pınarına sadık kalırsak ve halkasına sımsıkı tutunabilirsek ancak bu söylediğimiz mümkün olabilir.

Maziyi seyre daldığımız zaman göreceğiz ki bu rahmet pınarı bizleri dünya genelinde merhametin, adaletin ve mesuliyetin öznesi durumuna getirmiştir. Fâni olandan baki olanın şuuruna vardırmıştır. Medeniyetler inşa ettirip insanlık adına ve Hakk’ın rızasına da uygun güzel işler ve ameller sergiletmiştir. Bütün bunların nedeni, insanın ruhunu beslediği, yönlendirmesine muhtaç olduğu ayrıca hayra vesile şerre de mani olduğu için kitabın hakikat muştusuna sahip olmasıdır.

Fakat mazide görmekteyiz ki insanımız ne zaman kitabın rahmet esintilerine pencerelerini kapattı ve nefsin fısıltılarına kulak kabarttı işte o zaman kimliklerde, duruşlarda ve medeniyetimizde sarsıntılar ve çatırdamalar başladı. Anlaşılmayan homurtular, hoş gelmeyen söylentiler, neşe vermeyen gülüşler, samimi olmayan selamlar türedi. Sanat ve estetiğimiz bulandı; musiki ve mimarimiz sulandı. Tavrımız zayıfladı, sinir uçlarımız algılamaz oldu…

Asıl olanı kaybedip tali olan yollarda yönümüzü kaybeder olduk. Aracı amaç edinirken amaçları unutur olduk. Menzilimiz şaştı, ufkumuz karardı. İlham gelmez olunca kalemlerimiz can verdi. Şairlerimizi hüzün, yazarlarımızı gam sardı. Yazılar ağıt yakmaya, gözler ağlamaya başladı…

Bu nasıl bir hüsran ve bu neyin cezasıdır Rabbim? Neyi kaybettik ve neyi arıyoruz? Yıllardır sularımız neden boz bulanık akmakta? Havamız sisli, moralimiz neden bozuk? Beynimi tırmalayan daha nice sorular üşüşmekte dilime…

Çünkü bizler kitaptan uzaklaştık. Kitabın samimiyetine sırt çevirip kitaptan koptuk. Vakur duruşunu anlayamayıp veya anlatamayıp mürekkep izlerini takip etmez, edemez olduk. Bu kutlu izleri bırakınca sahte izlerde ve menfaat kokan hiziplerde meta olarak bulduk kendimizi. Bu nasıl bir talihsizlik ve bu nasıl bir bahtsızlıktır... Böyle bir duruma düçar olmamızın temelinde baştan beri anlatmaya çalıştığımız kitabın rahmet pınarından, hakikate ulaştıran mürekkep izlerinden ve hikmet kapılarını aralayan ilahî soluklarından uzaklaşmış oluşumuz vardır. Başka bir neden aramamak ve bahaneler üretip meselenin anlaşılmasını zorlaştırmamak lazımdır derim.

Netice itibarıyla diyeceğim şudur ki bizi biz yapan ruh ve etkenler şunlardır: Kitabın, kitapların izlerini takip etmek, mürekkep renklerinden nasiplenmek, gölgelerinde fikir üretmek, işaret ettikleri menzilde ufka ilerlemek ve mesul gördüğü davada mihman olmak.

Şimdi yeniden fert ve cemiyet olarak kitaba sımsıkı sarılıp şahlanmanın zamanıdır.

Bütün Kitaplar Bir Kitap İçindir…

Bir kitapçıya girdiğimizde genelde kategorilere ayrılmış kitap bölümleri, rafları görürüz. Alanına göre yazılmış birçok kitap; kimi kalın, kimi ince, kimi büyük boy, kimi cep boy… Aynı konuyu birkaç kitabın ele aldığını görmek de mümkün tabi. Farklı üslup ve yollarla benzer meseleyi anlatmış da olabilirler.

Yüzlerce, binlerce yazılı eser. Her birine baksak zaman yetmez. Ama şunu bilmeliyiz ki bu yazılı eserlerin her birinin bir mesajı ve bizlere söylemek, anlatmak, açıklamak istediği bir hakikat var. Alanı, sınıfı, bölümü… ne olursa olsun bütün bu yayımlanmış kitaplar, kapağını açıp da muhatap kabul ettiğimiz an bizlere bir şey fısıldamak isterler.

Ama ne?

İşte bu soru, bizlere şöyle bir cevap veriyor: Bütün bu eserler, bir kitabı açıklamak ve anlatmak içindir. Her birimiz kendi usul, üslup, dil, renk, seviye ve zenginliğimize göre o, bir ve tek olan kitabı izah etmek için varız. Çünkü o kitap varsa biz varız. Bizler varlığımızı onun kaynağına borçluyuz. Kaynak o, bizler onun ara kollarıyız…

Çünkü o, kitapların kendisinden bir katre olduğunu işaret eden muazzam bir kitaptır. Bütün kitaplar derken iddialı oluyor biliyorum lakin bu, iddiamızın da ötesinde bir hakikattir. Çünkü o kitap, fizik, kimya, biyoloji, matematik, mühendislik, astronomi, anatomi, geometri, hukuk, edebiyat, belagat gibi ilimlerin hemen hemen hepsinden damlalar bulunduran bir deryadır.

İlimlerin alanı ve sınıfı her ne olursa olsun her biri kendi lisanı ile o tek ve biricik olan kitabı daha anlaşılır kılmayı kendisine şiar edinmiştir.

İnsan fıtratında, çeşitliliğe olan meyilden olsa gerektir ki günümüz matbuat ve neşriyatı birçok kola ayrılmıştır. Bu ayrılan kollar kendi kaide ve kuralınca birçok eser neşretmişlerdir. Yayımlanan bu eserlerin her biri, o bir tek kitabın belki de bir noktasını, bir kelimesini, cümlesini, konusunu açıklamaya çalışmıştır.

Biliyoruz ki o biricik kitap, bizlerin hayat nizamını her yönüyle intizamlı kılmaya çalışan bir vaizdir. Bizleri Rabbimize götürecek en güzel vasıta ve bizlere Rabbimizin rızasını kazandıracak olan en muhtevalı kitaptır. Zübde-i âlem olan insanı, ruh yapısına göre muhatap kabul edip, ona hakikatleri fısıldayan ve “sen eşref-i mahluksun” şuurunu da kazandıran bir kitaptır. Ve bu hâliyle de bütün kitaplara bir liderdir. Böylece bütün kitaplara amacın ne olduğu hakkında misal teşkil etmektedir. Bu gerçeklik göz ardı edilmeyecek kadar mühimdir.

Neşriyat hayatımızda fikrî eserler vardır mesela. Bunlar daha çok soyut olanı anlatan, şuur eksenli yayımlardır diyebiliriz. Roman, hikâye, tiyatro, şiir, hatıra, gezi, biyografi, deneme, makale… Her biri bizlere birçok meselede fikir ve his fısıldar. Fikir ve histen maksat bir ruh kazandırmaktır. Bu ruh ise ilim, irfan ve hikmet pınarları başında saadeti bulmamıza yarayan en verimli ve bereketli vesiledir.

Sahifeler arasında dünya ve ahiret saadeti aramak, salih amellerin en şairane olanlarındandır. Gayemiz rıza makamına ulaşmaktır. Bu makama ilerlerken bizlere en sadık yoldaş ise o bir tek kitap olan Kur’an-ı Kerim’dir. Bütün kitaplar, her biri nevi şahsına münhasır bir üslupla onun daha iyi anlaşılması için birer hakikat damlasıdır. Her bir kitap, başucu ve hayat kitabı olan Kur’an-ı Kerim’i açıklamada ve tefsir etmede birer kürsüdür.

Netice itibarıyla şunu açığa kavuşturmak gerekir ki yazılan ve yazılmayı düşünülen her bir eser, o biricik mukaddes kitabı daha iyi anlamak, anlatmak, açıklamak için kaleme alınmalıdır. Matbuattan maksat budur. Hâliyle bizi biz yapan medeniyet anlayışımız içerisinde yazı, kalem, mürekkep üçlüsünün de en mühim görev ve hizmeti işte budur.

Kitaplar bu niyetle kaleme alındığı müddetçe, okunan sahifeler de bizleri Kur’an-ı Kerim’e ulaştıracaktır. Kitapları, zamana direnen bir eser hâline getiren de işte bu amaca göre yazılmalarıdır.

Yazılan eserin satır aralarında Kur’ani bir ilham ve fısıltı olduğu müddetçe o kitap, alanı ve türü ne olursa olsun, bizleri rıza makamına ulaştırabilecek sağlam bir vasıta, sadık bir yoldaş ve rahmani bir vesiledir.

Bizleri, bütün kitaplar arasından tek bir kitaba ulaştırabilecek sayfalar arasında mürekkep koklamak dileğiyle...

Kitabın İkramı

Bir değer ve bir gaye için yazılan kitap, içerisinde insana sunabileceği belli başlı hikmet olan kitaptır. Özellikle Türk - İslam medeniyetinin temelinde kitap ve kitap şuuru yatar. Bu medeniyet, kitapların ilham olduğu ilim ve irfanla neşvünema bulmuştur.

Medeniyetimizi inşa eden ruh, kitap şuurunun tasavvurunda yetişen kalem ve kelam neferlerinin sinelerde yakmış olduğu millî, manevi, ahlaki ve vicdani ruhtur. Bu ruhun esintileriyledir ki yüzyıllar süren bir İslam sancaktarlığı, Türk milletine nasip olmuştur. Ayrıca mazlum ve mağdur olanlara mihmandarlık gibi bir diğerkâmlık da yine Türk milletinin ahlaki ve vicdani müeyyidesinin irfan damlalarındandır.

Kitaba sadık olan milletler, tarih sayfalarına şan ve şerefle iz bırakan milletlerdir. Çünkü kitap, muhatabına ilim, irfan, hikmet, erdem ve fazilet bahşeden bir pınardır. Bu membadan fikrini ve zikrini besleyenler, tarih sayfalarında hayırla yâd edilenlerdir.

Kitap sadık bir dosttur, samimi bir arkadaştır, sırları ifşa etmeyen sırdaştır. Güzelliklere şükranla karşılık verirken, hata ve kusurları da itham etmeden ihtar ve tenkit edebilen bir tavra sahiptir. Kitap, öğretenden ziyade eğiten, ahlaklı bir eğitmendir. Kitap okumanın, kitapla hemhâl olmanın ve kitabi söz söylemenin ibadet olduğunu bilen ve bu şuurla hareket edenler, kitap gibi bir üstadın rahle-i tedrisinden arif olarak ayrılanlardır.

Okumak, eminim ki namaz ve oruç gibi bir ibadettir. Belki farz değildir ama vacip olduğu kanaatindeyim. Okumamanın da tahrimen mekruh olabileceği düşüncesindeyim. Neye mi dayanarak bu hükümlere varabiliyorum? Çünkü İslamiyet’in ilk emri “İkra!” ve biz buna iman ettik. Okumak, evvela kâinatı, daha sonra zübde-i âlem olan insanı ve en son da teferruata inen kitapları okumak.

Okuma şuuruna sahip olan kim olursa olsun muhakkak ki kitap, o kişiye ikramında asla cimri davranmayıp hikmet ve irfan musluklarını ziyadesiyle açacaktır. Çünkü o, okumaya meyilli olup da gayretli olanın hizmetkârıdır. Kitap, talip olanına sunacağı fazilet, hikmet, erdem ve irfan damlalarını satır aralarında inci daneleri gibi saklayandır. Saklamakla da kalmayıp bu değeri zayi etmeyecek bir okuyucu bulunca veya o okuyucuda özellikle bir arayış ve bir gayret görünce, kitap ona hemen ikramını yapar. Bu ikram içerisinde de o, okuyucusunun ruhuna diriliş ve var oluş uhdeleri yükler. Çünkü bu bir mesuliyettir.

Okumaktan maksat, dolmak ve olmaktır. Ruhu doyurmak ve olgunlaştırmaktır. Olan veya dolan ruh, sinede mayalandıkça o kişinin “şahsiyet, haysiyet, hissiyat, fikriyat ve karakter” yapısını şekillendirir. Bu bir kimlik kazanma serüvenidir aslında.

Kâinatı, insanı ve kitapları okumak, insana farklı ufuklar gösterir. Meselelere farklı pencerelerden bakmayı işaret eder. Yanılma ve hataya düşme oranını azaltır. Dikkat, rikkat, nezaket ve nezahet gibi vasıflarla donatır. Akıcı ve duru bir hitabet kazandırır. Bilgi düzeyini okunan sayfalara oranla yükselttiği gibi, kültür seviyesini de olumlu etkiler.

Kitaplar insanlarla konuşabilir aslında. İnsandaki hâletiruhiye ne olursa olsun kitapların, her hâlükârda insana söyleyeceği ve açıklayacağı birçok izahatı mevcuttur.

Kitapların da ruhu vardır. Hissederler. Sessiz çığlıkları, insanoğluna ulaştırmak istedikleri sitemleridir. Evet, kitapların da sesi ve haykırışı vardır. Çünkü kitaplar, sayfalar arasında sakladıkları bilgileri insanoğluna ikram etmeyi kendilerine şiar edinmiş birer elçidir. Ulaştırana kadar sancı çekerler. Bu sancının kıvranmalarıdır işte kitapların kopardıkları sessiz feveranlar. Aslında bu sancıyı bir annenin bebek dünyaya getirirken yaşadığı sancı gibi düşünebiliriz. Çünkü kitaplar da anne kadar merhametli ve şefkatlidirler. Anne bebeğine, kitap da okuyucusuna en saf duygularla yaklaşır ve ona karşılık verir.

Kitap, elini uzatana gönlünü verir. Okuyucusuna gönlünü kaptırır. Kitabı seveni, bağrına basar ve ona hürmetkâr davranır.

Netice itibarıyla diyebiliriz ki kitaba adım atana kitap, koşarak gider. Bir sayfasını çevireni kitap, satır aralarında misafir eder. Ön sözüyle karşıladığını son sözüyle dua ederek uğurlar.

Kitabın ikramı; ilim, irfan ve hikmet gibi ruh gıdalarıdır; erdem, fazilet, adalet ve merhamet gibi vicdani müeyyidelerdir; nezaket, nezahet ve rikkat gibi ahlaki vasıflardır. Sevgi, saygı, hürmet ve muhabbetle gönül köprüleri kurup yaratılanı Yaradan’dan ötürü sevmeyi şiar edindirmektir…

Kitabın; ikramı, hakikattir; sunumu, mürekkep izleridir; ruhu, irfan ve hikmettir; canı, okuyucusudur…

Kitapların ikramından nasiplenip de ruhunu doyurabilenlere, kimliklerini şekillendirebilenlere, şahsiyetlerini olgunlaştırabilenlere, hissiyat ve fikriyatlarını da muhafaza edebilenlere ne mutlu…

Kitap Şuuru

Gençlerle kitap üzerine yaptığımız sohbetlerde, genelde karşılaştığım soru şudur: Neden kitap okumalıyım?

Evet, bu aslında cevaplanması gereken ilk sualdir. Genelde kitap okuyunuz telkin ve tembihlerini çok duyar ve işitiriz. Zaman zaman bizler de bu tavsiyelerde bulunuruz. Lakin kitap okumasını istediğimiz kişiye neden kitap okuması gerektiğini anlatmaz veya ona bu mevzuda tatmin edici cevaplar vermezsek, bu telkin ve tembihler amacına ulaşmaz.

Evvela niçin okuması gerektiğini bilmelidir insan. Okumanın sadece bir hobi olmadığı kesinlikle anlaşılmalıdır. Çünkü cemiyet hayatımızın refah düzeyi ve ferdin duru bir dünya görüşüne sahip olması, gezindiğimiz sayfalar arasında dâhil olabildiğimiz irfan meclislerinde saklıdır. O irfan meclisleri ki kişiye had bildirir, zübde-i âlem olduğunu hatırlatır, onu Rabbine yaklaştırır; cemiyet hayatımızı da mesuliyet, merhamet ve adalet gibi erdem ve faziletlerle ihya ve inşa eder.

Kitap, satır aralarında icra ettiği o deruni musikisiyle insana ahsen-i takvim olduğunu, ne için yaratıldığını ve nasıl bir görevle mesul olduğunu daima hatırlatır. Akıl gibi bir hazinenin neden kendisine bahşedildiğini vaaz eder. Tefekkür, tahayyül ve teamülün membaı olduğunu işaret eder. Çünkü kitap, fikrî ve fiilî tedrisatın tekâmülünü gerçekleştirendir.

Haddini bilen kendini, kendisini bilen de Rabbini bilir. İşte, bu şuur vesilesiyledir ki okumak, insanın sırat-ı müstakimde takip etmesi gereken nurlu bir rehberdir. Bu rehber insanı ilahî nura ve kurtuluş kapısına götüren dualı bir kılavuzdur.

“...yazdıklarına yemin olsun.” ayet-i kerimesinde olduğu gibi ilahî bir teveccühe mazhar olan kalemin en güzel ameli yazmaktır. Ve o ameli işleyen kalemi tutan parmaklar da hakikati kaydeden kutlu işçilerdir. Ne güzeldir ilahî teveccühe mazhar olmuş bir fiiliyatta kutlu işçi olabilmek. Ve bu teveccühün mürekkep izlerini takip ederek sayfalar arasında soluk soluğa seyrüsefer yapabilmek.

Kalemin, elvan elvan mürekkep izleriyle mücehhez eylediği kitap, mücevheratını bahşedeceği gönül dostlarını, kapılarını ardına kadar açıp da bekleyen bir hazinedardır. Evet, kitap bir hazinedardır. Bu hazinedar ki kapı tokmağına dokunur dokunmaz başlar ikramına. Her sayfasında her bir satır arasına dane dane serpiştirdiği nice müzeyyen kılınmış mücevherleri vardır. İşte bu mücevheratlardır ruhu besleyen, sözü mütekâmil kılan, davranışları edepli kılan, edebi şiar eyleyen, tefekkürü irfana çeviren, bilgiyi ilim, ilmi hikmetli kılan… Neticede insanı, insan-ı kâmil eyleyen mücevherattır kitap.

İnsanı, ahlaki ve vicdani olgunluğa eriştiren kitapların söze yansıması, mürekkep yalamış dillerde telaffuz edilen mütekâmil sözlerdir. İnsanın özüne yansıması ise yapıcı, sevdirici, müjdeleyici ve kolaylaştırıcı olarak tezahür etmesidir. Çünkü insan fıtri olarak ahlaklı ve vicdan sahibidir. Her ne kadar zamanla bu özellikleri tahrip ve tahrif olsa da insanın özünün merhamet gibi bir çınarla ihata edildiği hepimizin malumudur.

Kitaplar, insana huzur, cemiyete saadet aşılar. İnsan, rahmani mürekkep izlerinde tevhidî fısıltıların ahenginde huzur bulur. Kitap işte bu fısıltıların saklandığı ve muhafaza edildiği bir kaynaktır. Bu kaynağı gönül kulağıyla dinleyenler, etrafına hakikatleri haykıran münadilere dönüşürler. Bu vesileyledir ki kitaplarla yarenlik edenlerin hâl, hareket ve sözleri, etrafına misk kokuları yayanlar kadar belirgindir. Sayfalar arasını ruhuna mesken eyleyenler, dallarında meyve olan ağaçlar gibidir. Envaiçeşit nimetler sunan ağaçlar gibi, sayfalar arasında ruhunu nemalandıranların dilleri de ilim, irfan, hikmet ve fazilet pınarlarına dönüşür. Fiiliyatları gıpta ile karşılanır, sözleri sadırlara şifa olur, bakışları gönüllerde tutuşturulan muhabbet ateşlerine kıvılcım olur, duruşları zalime korku mazluma ümit olur, varlıkları hakka mihmandar batıla darbe olur…

Kitap, insanın hayvandan da aşağı olan belhüm adal bataklığına düşme ihtimalini azalttığı gibi, onu esfel-i safilin olan kötü nihayetten de muhafaza eder. İnsana cennet gibi bir mükâfatı hak ettirdiği gibi onu cehennem gibi bir cezadan da azat eder. Daha doğrusu cennete varan yolun güzelliklerini, cehenneme götüren yolların da nahoş akıbetlerini haykırır bizlere.

Sözün özü aslında şöyle neticelendirilebilir: Kitap şuurunu, neden kitap okumalıyım, sorusunun varabildiği mana ikliminde aramaya çalıştık. Böyle bir iklimin güzelliklerinin insana ilham olacağı şairane duygularda hikmet aradık. Bu hikmetlerin, insanı, insan-ı kâmil yapmasındaki maharetlerini ilke edindik. Başıboş bırakılacağını sanan insanı, kitapların dostluğunda fikir ve zikirle iştigal etmeye davet ettik. Aslında davet eden bizler değil kitapların ta kendisidir. Çünkü kitap, her bir satır arasında insan iradesine gıda kazandıran bir maden ocağıdır. Kitaplar ki dertleşebildiğimiz en samimi sırdaş ve olması gerekenin asil olarak kalmasını sağlayan cefakâr mihmandarlardır.

İnsana iki dünya saadetini bahşeden kitaptaki şuuru, şiar edinen şuurlu insanlardan olmak dileğiyle…